Cuối tuần đó, tôi hẹn gặp chị Thu, bạn học chung cấp ba với tôi, giờ làm việc tại bộ phận hộ tịch của một phường không xa khu chợ Dân Sinh. Chúng tôi không thân thiết lắm sau khi ra trường, chỉ thỉnh thoảng nhắn tin chúc mừng sinh nhật nhau, nhưng khi tôi gọi điện ngỏ lời, chị vẫn nhận lời gặp ngay, có lẽ vì chút tò mò lẫn tình bạn cũ chưa hẳn đã phai. Tôi hy vọng chị có thể giúp tôi tra cứu một hồ sơ cũ theo đúng quy trình cho phép, dù tự trong lòng tôi cũng không chắc lắm đây có phải là một yêu cầu hợp lý để nhờ vả hay không.

Tôi hẹn gặp chị Thu ở một quán cà phê gần nơi chị làm việc, giải thích ngắn gọn rằng tôi cần tìm thông tin về một trường hợp qua đời cách đây khoảng mười năm, liên quan tới một người quen của gia đình, không có thân nhân gần, để giúp một người bạn đang cố hoàn tất một số giấy tờ liên quan.

Chị Thu nghe, hơi ngần ngại vì đây không hẳn là kênh chính thức để tra cứu, nhưng vì tình bạn cũ, chị đồng ý xem giúp qua hệ thống nội bộ phường, với điều kiện tôi phải cung cấp đủ thông tin xác thực và không dùng dữ liệu đó vào mục đích sai trái.

"Tên đầy đủ ông đó là gì?" Chị Thu hỏi, mở laptop cá nhân, kết nối vào hệ thống qua VPN cơ quan.

"Dạ em chỉ biết người ta hay gọi là ông Sáu, chủ tiệm sửa đồng hồ gần chợ Dân Sinh, mất khoảng năm 2015, 2016 gì đó." Tôi đáp, đưa thêm địa chỉ tiệm cũ tôi đã ghi chép cẩn thận.

Chị Thu gõ tìm kiếm, mất một lúc lâu để lọc qua các hồ sơ cũ theo khu vực và thời gian, cuối cùng dừng lại ở một dòng dữ liệu, khuôn mặt chị thoáng chút bối rối. "Có một hồ sơ khớp, tên Nguyễn Văn Nhân, sinh năm 1943, địa chỉ khớp với chỗ em đưa. Nhưng lạ lắm, hồ sơ này không hoàn tất."

"Không hoàn tất là sao chị?" Tôi hỏi, tim đập nhanh hơn.

Chị Thu xoay màn hình cho tôi xem, dù không được phép chia sẻ thông tin chi tiết ra ngoài, chị vẫn cho tôi nhìn thoáng qua dòng trạng thái được đóng dấu: "TẠM HOÃN XỬ LÝ — chờ xác minh thân nhân." Ngày ghi trên hồ sơ là đầu năm 2016.

"Nghĩa là hồ sơ khai tử của ông chưa từng được hoàn tất chính thức, suốt từ đó tới giờ?" Tôi hỏi, giọng run lên không kiềm được.

"Có vẻ vậy." Chị Thu gật đầu, vẻ mặt cũng nghiêm trọng hơn. "Mấy trường hợp như vầy thường do không tìm được thân nhân xác nhận trong thời hạn quy định, rồi hồ sơ bị treo, chờ bổ sung sau. Nhưng nhiều khi cán bộ phụ trách chuyển công tác, hồ sơ cũ cứ vậy nằm im, không ai theo dõi tiếp, không phải vì cố ý, chỉ là quá tải công việc, nhiều hồ sơ khác chồng lên."

Tôi ngồi lặng, nhìn dòng chữ "TẠM HOÃN XỬ LÝ" trên màn hình, một câu chuyện đã bắt đầu bằng một cái chết đơn độc, không ai hay biết, giờ tiếp tục bằng một tờ giấy nằm im mười năm trong hệ thống hành chính, chờ một điều gì đó chưa bao giờ tới.

Chị Thu in một bản phô tô tóm tắt trạng thái hồ sơ, đưa cho tôi, dặn dò cẩn thận không được dùng vào việc gì gây rắc rối cho chị. Tôi cầm tờ giấy, cảm ơn chị rối rít, tay hơi run khi gấp nó lại cất vào túi. Đây là lần đầu tiên tôi có trong tay một bằng chứng giấy tờ chính thức, không còn chỉ là lời kể của một ông cụ đau buồn hay một suy đoán từ những con số thống kê, mà là một dòng chữ đóng dấu, xác nhận rằng suốt mười năm qua, một con người đã hoàn toàn biến mất khỏi mọi ghi nhận chính thức của thành phố này.

Tôi và chị Thu ngồi thêm một lúc, không nói gì nhiều, chỉ uống hết ly cà phê của mình trong im lặng. Trước khi chia tay, chị nhìn tôi, ánh mắt có chút áy náy. "Người quen của bạn em đó, chắc cũng buồn lắm khi biết chuyện này." Tôi gật đầu, không đính chính lại rằng ông Sáu Nhân chưa từng là người quen của gia đình tôi, chỉ là một cái tên tôi đã theo đuổi suốt hai tháng ròng qua những mảnh dữ liệu rời rạc. Có lẽ, tôi nghĩ, theo một cách nào đó, ông đã trở thành người quen thật, chỉ là mối quen biết ấy đến quá muộn, mười năm sau khi ông đã không còn ở đó để biết có người đang tìm tới mình.

Tôi chạy xe về nhà trọ khi trời đã sẩm tối, dừng đèn đỏ ở một ngã tư quen thuộc, nhìn dòng người qua lại vội vã ai cũng có một điểm đến riêng. Tôi tự hỏi trong số họ, có bao nhiêu người cũng đang mang theo một hồ sơ nào đó còn dang dở, một cái tên nào đó chưa kịp gọi ra đúng lúc.