Phòng trọ tôi thuê nằm trên tầng ba một dãy nhà trên đường Nguyễn Văn Đậu, mười tám mét vuông, đủ cho một cái giường, một tủ quần áo, một bàn nhỏ kê sát cửa sổ để buổi tối còn có chút gió. Bảy giờ tối tôi vừa dựng xe dưới sân thì điện thoại rung, màn hình hiện chữ "Mẹ".

"Con ăn cơm chưa?" Câu đầu tiên mẹ hỏi, như mọi ngày.

"Dạ ăn rồi mẹ." Tôi chưa ăn, nhưng tôi biết nếu nói chưa, mẹ sẽ lo, rồi sẽ hỏi thêm mười câu nữa về việc tôi có ăn uống đàng hoàng không, có ngủ đủ không, công ty có bắt làm quá giờ không. Nói dối một câu để đỡ phải nghe mười câu, tôi vẫn tự nhủ vậy mỗi lần.

Mẹ tôi bán tạp hoá ở chợ Bàn Cờ, quận 3, một sạp nhỏ chưa đầy sáu mét vuông bán đủ thứ từ nước mắm tới dầu gội, mở cửa từ năm 1998, lâu hơn cả tuổi tôi. Từ ngày ba mất năm tôi mười hai tuổi, sạp hàng đó là nguồn sống chính của cả nhà, cho tới khi tôi đi làm và bắt đầu gửi thêm mỗi tháng một khoản để phụ tiền học của Gia Bảo, em trai tôi, năm nay mười chín tuổi, đang học năm nhất trường cao đẳng kỹ thuật.

"Tiền học kỳ này của thằng Bảo, con gửi được không, cỡ ba triệu, đóng trước thứ Sáu." Mẹ nói, giọng cố giữ bình thường nhưng tôi nghe được cái ngập ngừng rất nhỏ trước khi vào câu chính. Mẹ luôn hỏi han vài câu trước, rồi mới nói tới tiền, như thể sợ tôi nghĩ mẹ chỉ gọi vì tiền.

"Dạ được, để con chuyển tối nay." Tôi ngồi xuống mép giường, tính nhẩm trong đầu số dư tài khoản còn lại sau khi trừ tiền trọ, tiền điện nước, còn đúng bốn triệu hai trăm nghìn cho tới cuối tháng. Không phải lần đầu tôi làm phép tính này, và cũng không phải lần cuối.

Lương tôi mười hai triệu rưỡi một tháng, cộng thêm khoản thưởng theo KPI xử lý ticket, dao động thêm một đến hai triệu tuỳ tháng. Với mức sống ở thành phố này, đó là con số vừa đủ để một mình tôi sống, không đủ để rộng tay giúp mẹ. Nhưng "vừa đủ" với "không có gì" là một khoảng cách rất lớn, và tôi hiểu điều đó hơn ai hết, vì tôi từng sống ở phía bên kia của khoảng cách ấy, những năm đầu sau khi ba mất.

"Con dạo này làm gì mà tối nào cũng về trễ vậy?" Mẹ hỏi tiếp, giọng chuyển sang mối lo quen thuộc khác.

"Con tăng ca thôi mẹ, có gì đâu mà lo." Tôi đáp, nhẹ tênh, cố tình nhẹ tênh. Đó không hẳn là nói dối, chỉ là một nửa sự thật được kể theo cách dễ nghe hơn. Tôi có tăng ca thật, chỉ là không phải vì việc công ty giao.

Cúp máy, tôi ngồi im một lúc trên giường, nhìn ra cửa sổ. Con hẻm bên dưới có tiếng xe máy dừng đỗ, tiếng một bà bán chè rao chậm rãi, tiếng ai đó mở tivi to. Tôi nghĩ tới chiếc đồng hồ cơ trong ticket sáng nay, cái tag giấy buộc dây, nét chữ run run. Rồi tôi nghĩ tới mẹ, tới Gia Bảo, tới ba triệu tiền học phải chuyển trước thứ Sáu. Hai suy nghĩ đó không liên quan gì tới nhau, nhưng chúng cứ đứng cạnh nhau trong đầu tôi, như hai người lạ vô tình đứng chung một trạm xe buýt.

Tôi hiểu rõ vị trí của mình trong cái công ty đó. Tôi không phải kỹ sư, không có bằng đại học hoàn chỉnh, không hiểu hết những gì diễn ra bên trong cái hộp đen gọi là mô hình định giá. Tôi chỉ là người ngồi ở cửa sau, dọn dẹp những gì hệ thống làm rơi vãi. Một công việc gần như vô hình — không ai nhắc tới phòng Vận hành trong các buổi họp báo về công nghệ AI của công ty, không ai viết bài về chúng tôi. Nhưng chính vì vô hình, tôi lại là người nhìn thấy nhiều thứ nhất, những vệt rơi vãi nhỏ mà không ai khác buồn nhìn tới.

Tôi mở laptop cá nhân, không phải để làm việc công ty giao, mà để gõ vào một file Excel trống tôi vừa tạo, đặt tên đơn giản là "ghi chú". Tôi gõ vào đó ngày tháng, mã ticket, loại đồ vật, kết quả định giá của hai chiếc đồng hồ tôi nhớ được. Chỉ hai dòng. Nhìn có vẻ chẳng là gì.

Tôi tắt laptop, đứng dậy nấu mì gói cho bữa tối trễ, vừa nấu vừa nghĩ, nếu công việc này thật sự có vấn đề gì, mình có dám nói ra không, hay sẽ giống như bao lần khác, nuốt vào trong rồi để nó tự tan như một viên đường thả chậm trong ly nước đã nguội từ lâu. Tôi chưa có câu trả lời, chỉ có mì gói đang sôi trên bếp ga mini, và một file Excel hai dòng, đang chờ dòng thứ ba.