Sáng hôm sau, trời còn chưa sáng hẳn, sương mù giăng kín cả thung lũng. Bà Tú Vân đánh thức cô dậy, chuẩn bị sẵn khung vải, một bát nước trà đặc, và cuộn chỉ đen cô mang theo từ Cẩm Đôi, đặt ngay ngắn trên bàn. Ánh đèn dầu hắt lên gương mặt bà, nghiêm hơn hẳn tối hôm qua.

"Ngồi xuống đây." Bà chỉ vào chiếc ghế đối diện khung vải. "Việc này cần tập trung tuyệt đối, không được lơ đãng dù chỉ một khắc, không thì rút lố, lại mất trọn ký ức như tháo hẳn gút vậy. Tôi chưa từng làm với quy mô lớn thế này, nên cả hai đứa mình đều phải cẩn thận."

Nguyệt ngồi xuống, tay đặt lên cuộn chỉ đen, cảm nhận từng đoạn gút quen thuộc dưới đầu ngón tay.

"Đầu tiên, cháu chọn gút nào chưa quan trọng bằng những gút khác." Bà hướng dẫn, đặt tay lên tay cô, chỉ đúng vị trí cần chạm. "Không phải gút yếu nhất. Là gút cháu sẵn lòng để nó mờ đi trước tiên."

Nguyệt nhắm mắt lại, lần theo từng đoạn trong đầu.

Không phải chỉ những cái tên bà vừa nghe cô kể tối qua. Trước bà Mão còn cả một dãy dài, hơn chục ca, những năm đầu cô mới vào nghề, khi cô chưa biết sợ và cứ tưởng mình đang làm việc thiện. Cô chưa kể chúng cho một ai bao giờ. Nhiều cái tên trong số đó cô đã phải cố lắm mới gọi lại được, và có vài cái cô chỉ còn nhớ số đo chứ không nhớ mặt.

Nguyệt bắt đầu từ chỗ ấy. Không phải vì họ ít quan trọng hơn, mà vì họ đã lắng xuống đủ lâu để cô đủ hèn mà chọn họ trước.

"Được rồi, giờ cháu rút, chậm thôi, cảm nhận từng chút một."

Nguyệt làm theo, ngón tay khẽ kéo một sợi mảnh từ đoạn gút cũ ấy, chỉ một chút, mỏng như tơ nhện. Một cơn tê buốt thoáng qua đầu ngón rồi lan lên cả bàn tay. Khác hẳn cảm giác mỗi lần thắt gút: nhẹ hơn, thoáng hơn, như chạm phải nước đá rồi rụt tay lại ngay chứ không phải ngâm cả bàn tay vào một thau nước lạnh.

Trong đầu cô, một mảnh ký ức vốn đã mờ nhạt giờ nhạt thêm. Không mất hẳn cái gì cụ thể. Chỉ là một lớp sương phủ thêm lên thứ vốn đã như sương.

"Cảm giác sao rồi?" Bà hỏi, quan sát kỹ từng biểu hiện trên mặt cô.

"Vẫn còn cảm giác, nhưng... khó nói rõ hơn được nữa." Cô đáp.

"Vậy là đúng rồi đó. Tiếp tục đi, nhưng đừng rút quá nhiều từ một chỗ, dàn đều ra."

Cả buổi sáng trôi qua như vậy. Cô lần lượt rút từng mảnh nhỏ, trước hết từ những ca xa nhất, rồi mới tới những ca gần hơn.

Bà Mão. Cô rút một sợi, và cái đêm một cân gạo lùi ra xa nửa bước. Cô vẫn thấy cái vại sành, vẫn nghe được câu chị tập đi tập lại trong bếp. Chỉ là cô không còn nhớ mặt con Mùi rõ như trước.

Ông Tạo. Gút chết, không tháo được, nhưng rút mảnh thì được. Cô rút, và tiếng thét trong xưởng hàn nhỏ đi một chút. Cô ngồi lặng một lúc sau đó, vì cô không chắc mình có quyền để nó nhỏ đi.

Chị Loan. Bình. Chín Rương và cái tên An.

"Cháu khóc thì cứ khóc, đừng nín, nín thì tay run." Bà Tú Vân nói, không nhìn cô, mắt vẫn dán vào đoạn chỉ.

Tới giữa trưa, bà đo lượng chỉ đã rút được, gật đầu. "Đủ rồi đó. Rút thêm nữa sợ cháu chịu không nổi, để dành sức mà thêu."

Nguyệt ngồi lặng, cảm nhận lại toàn bộ những gì vừa trải qua. Đầu óc cô như vừa đi qua một cơn mưa phùn kéo dài. Không gì mất hẳn, nhưng mọi thứ đều ướt một lớp mờ mới.

Buổi chiều, cô ngồi vào khung, bắt đầu thêu tấm áo cho mẹ cô.

Nguyệt thêu đúng cái cô đã tận mắt thấy, không hơn một chữ. Một người đàn bà bốn mươi sáu tuổi ngồi vá áo trên hiên nhà có hoa bưởi rụng, nói với một người lạ rằng bà sợ chết đi mà không ai biết mình thật ra là người thế nào. Rằng bà có một đứa con gái thương bà lắm, nhưng nó chỉ được phép biết cái vỏ. Rằng bà định để dành, chờ nó lớn hẳn rồi mới nói.

Đường kim đi chậm, cẩn trọng. Đây là lần thứ hai trong đời cô khâu áo cho mẹ mình. Lần đầu cô mười tám tuổi, khâu trong một đêm, tay run vì vừa mất mẹ cô. Lần này cô hai mươi chín, tay không run, và đó mới là chỗ đáng sợ: cô đã quen tay tới mức khâu cho mẹ mình cũng đều mũi như khâu cho khách.

Bà Tú Vân ngồi bên cạnh suốt buổi chiều, không nói gì nhiều, chỉ thỉnh thoảng chỉnh lại một đường kim, một góc thêu.

"Chỗ này cháu thêu thừa." Bà nói, chỉ vào một đoạn. "Cháu đang thêm vào phần cháu mong chị ấy có, không phải phần chị ấy nói."

Nguyệt nhìn lại. Bà đúng. Cô đã định thêu thêm một ý: rằng mẹ cô tha thứ cho cô.

Nguyệt tháo đoạn ấy ra, thêu lại, không có nó.

Ánh nắng chiều tắt dần, bà thắp thêm một ngọn đèn dầu để cô tiếp tục, không hề giục, chỉ ngồi lặng lẽ bên cạnh. Ngoài trời, tiếng côn trùng núi rừng rộ lên, lạ tai với người đã quen tiếng loa đài đầu ngõ như cô.