Hạnh về rồi, tiệm lại chìm vào im lặng. Ánh đèn dầu hắt một quầng sáng nhỏ lên mặt bàn, phần còn lại của căn phòng chìm trong bóng tối. Đoạn chỉ đen của con bé vẫn nằm trên bàn, cạnh cuộn chỉ chính của cô.

Nguyệt không dọn nó đi. Cô ngồi nhìn nó rất lâu, để cho mọi thứ lắng xuống từng lớp một, như bùn lắng dần dưới đáy một dòng nước vừa bị khuấy động.

Một đứa trẻ mười bảy tuổi, không ai dạy, không ai biết, đã tìm được đường chạm vào nghề. Đúng cái nghề mà luật đã khóa chặt, chỉ mẹ cô truyền cho con gái, đứt dây qua một đời con trai. Hạnh đứng ngoài dòng ấy hoàn toàn, vậy mà vẫn bước được một chân vào, và vẫn phải trả giá thật.

Nghĩa là cái giá không cần luật cho phép. Nó chỉ cần một sợi chỉ, một cái gút, và một người chịu thắt.

Từ chỗ đó, một ý nghĩ khác trồi lên, chậm hơn, nặng hơn, từ một nơi cô đã cố chôn suốt mười một năm.

Nếu một đứa không được dạy, không có chấp niệm nào chờ sẵn, vẫn có thể tự thắt một cái gút thật, thì cái gút cô thắt năm mười tám tuổi cũng đã tính đủ.

Đêm đó không một người thợ nào tới kịp. Cả vùng chỉ có hai người biết nghề, và một người đang nằm dưới tấm vải trắng. Cô, mười tám tuổi, tự tay đo, tự tay cắt, tự tay khâu áo cho mẹ mình. Cô thắt gút đầu đời trên gấu áo ấy. Cô có đi. Cô có về.

Nguyệt còn quá non. Ký ức mượn khi ấy đưa cô tới một chỗ cô không đủ sức đọc, và cô về với đúng một điều mình tin là thật: mẹ cô là người mạnh mẽ, luôn là chỗ dựa, không bao giờ cần ai giúp. Cô thêu câu đó vào đường thở, thêu bằng tất cả lòng thương của một đứa con gái vừa mất mẹ cô, thêu rất đẹp, mũi kim đều tăm tắp.

Đúng cái vỏ. Đúng cái phần mà mười hai năm trước, trên hiên nhà có hoa bưởi rụng, mẹ cô đã nói với một người trọ lạ mặt rằng bà chỉ dám cho con gái mình thấy chừng đó thôi.

Áo có đường thở nhưng thêu vào đó một sự thật giả thì người có hình, có tên, mà vẫn không qua được. Họ kẹt lại ở mé bến. Trong nghề, đó là lỗi nặng nhất, nặng hơn cả gút chết, vì gút chết là do người đi chối, còn cái này là do tay thợ.

Không phải Vĩnh An. Không phải bà Cả Diêu. Không phải cái hệ thống đang giăng băng rôn đỏ ngoài đầu ngõ.

Cô. Chính cô đã kẹt mẹ mình lại, mười một năm nay.

Nguyệt ngồi rất lâu với chuyện đó. Không khóc, không gào. Chỉ ngồi, để nó ngấm vào từng thớ thịt, từng nhịp thở.

Rồi hai mảnh cuối cùng khớp vào, êm ái tới mức đáng sợ.

Giấc mơ bị đo bằng thước dây lạnh, đêm cô ngủ gục trên bàn. Chiếc áo khoác cũ chật vai một buổi sáng rồi lại vừa vào buổi chiều.

Mẹ cô chưa đi. Mẹ cô có hình, có tên, không giống đám người đứng bến vô danh ngoài bãi. Và ở bên kia, suốt mười một năm, bà vẫn cầm kim. Bà vẫn đo. Bà vẫn cắt. Bà đang khâu một tấm áo.

Cho cô. Mỗi cái gút cô thắt bên này là thêm một đường chỉ bên ấy.

Không phải để trách. Không phải để đòi lại. Chỉ là làm nghề của mình theo cách duy nhất bà biết: chăm con gái bằng đôi tay đã quen việc ấy cả một đời, dù đang đứng ở phía bên kia một ranh giới không ai còn gọi được tên.

Tới đây thì cô phải thừa nhận một điều mà lẽ ra cô đã phải thừa nhận từ cái đêm mùng bốn.

Bản khai này không phải viết cho cô.

Suốt bao nhiêu đêm, cô ngồi trong cái tiệm này kể lại từng ca, từng cái tên, từng số đo, từng chỗ cô làm đúng và từng chỗ cô dối. Cô vẫn nghĩ mình đang kể cho chính mình nghe, hoặc cho không ai cả. Người ta hay tự nhủ như vậy cho đỡ điên.

Nguyệt kể cho mẹ cô.

Từ chữ đầu tiên, cô vẫn luôn kể cho một người ngồi bên kia bến, tay cầm kim, nghe hết mà không có cách nào lên tiếng đáp lại.

Cô kéo cuốn sổ lại gần, giở một trang trắng, và lần này cô viết thẳng — không qua một ca nào, không qua một số đo nào.

Mẹ ạ. Con thêu sai. Con biết con thêu sai từ lúc nào thì con không dám nói chắc, có thể là từ rất lâu rồi, có thể là từ cái năm thứ ba con không thấy mẹ ở bất cứ đâu trong khi con thấy tất cả người khác. Con vẫn đi làm nghề đều đặn suốt mười một năm với chỗ sai đó trong người.

Con không xin mẹ tha cho con. Con biết cái đó không phải thứ xin là được.

Con xin mẹ tha cho con bé mười tám tuổi ngồi khâu áo cho mẹ trong cái đêm không ai tới kịp. Nó không biết gì cả. Nó chỉ biết mẹ là người mạnh nhất nhà, vì mẹ đã cẩn thận không cho nó biết gì khác. Nó đã thêu đúng cái phần mẹ cho phép nó thấy.

Nếu bên đó có ai hỏi tấm áo ấy do tay ai làm, thì mẹ nói là con. Hai mươi chín tuổi, biết luật, biết giá, vẫn thắt hai mươi sáu cái gút. Đừng nói là nó.

Đèn dầu cháy gần cạn. Cô ngồi tới sáng, và lần đầu tiên sau mười một năm, cô không né tránh câu hỏi tiếp theo nữa: biết được thế này rồi, cô sẽ làm gì.