Ngần dành cả buổi sáng đi dạo quanh khu vực xưởng, không phải để điều tra thêm điều gì cụ thể, mà để cảm nhận rõ hơn không khí chung của cộng đồng công nhân trong những ngày biến động này.

Cô nhận ra rõ ràng một sự chia rẽ đang hình thành, không gay gắt tới mức xung đột trực tiếp, nhưng đủ rõ để cảm nhận được qua cách người ta trò chuyện, qua ánh mắt họ trao đổi khi nhắc tới cái tên quản đốc Thìn.

Ở khu căn tin, cô nghe được một nhóm công nhân lớn tuổi, những người đã làm việc cùng Thìn từ những ngày đầu xưởng còn nhỏ, bênh vực ông với một sự trung thành sâu sắc.

"Ông Thìn tốt lắm, giúp đỡ tụi tui biết bao nhiêu lần," một người đàn ông lớn tuổi nói. "Chắc có lý do gì đó ổng mới làm vậy, không phải người ác đâu."

"Ổng lo cho cả xưởng mà," một người khác tiếp lời. "Nếu không phải vì sợ xưởng đóng cửa, chắc ổng đâu có làm vậy."

Ở một góc khác, gần khu vực nghỉ ca của công nhân trẻ, Ngần nghe được những giọng điệu khác hẳn, gay gắt hơn, ít khoan dung hơn.

"Dù lý do gì cũng không được giấu chuyện chết người chứ," một cô gái trẻ nói, giọng đầy phẫn nộ. "Gia đình người ta đau khổ suốt mười tám tháng, tưởng chồng mình chết vì bệnh."

"Đúng đó, không thể chấp nhận được," một người khác đồng tình. "Có chức có quyền mà không dám chịu trách nhiệm, để người khác gánh hậu quả."

Ngần lắng nghe cả hai phía, cảm nhận được rằng mỗi quan điểm đều mang trong nó một phần sự thật riêng: những người lớn tuổi nhìn thấy Thìn qua lăng kính của nhiều năm gắn bó, những đóng góp thực sự ông đã mang lại cho cộng đồng; còn những người trẻ nhìn thấy ông qua lăng kính của công lý, của quyền được biết sự thật mà một gia đình đáng lẽ phải có ngay từ đầu.

Cô không xen vào bất kỳ cuộc trò chuyện nào, chỉ lặng lẽ quan sát và ghi nhớ, hiểu rằng đây chính là một phần tất yếu của quá trình đưa sự thật ra ánh sáng: không phải ai cũng sẽ phản ứng giống nhau, và không có cách nào để làm hài lòng tất cả mọi người trong một tình huống phức tạp như thế này.

Buổi tối, khi kể lại cho cả đội nghe về những gì mình quan sát được, cô kết luận bằng một nhận định mà cô tin là quan trọng nhất.

"Mình không thể kiểm soát được cách mọi người phản ứng," cô nói. "Việc của mình chỉ là đưa sự thật ra, còn lại là việc của cộng đồng này tự tìm cách sống chung với nó, theo cách riêng của họ."

Cả đội gật đầu, đồng tình với nhận định đó, dù ai cũng cảm nhận được sức nặng của việc chứng kiến một cộng đồng nhỏ đang phải đối mặt với một vết rạn nứt mới, một vết rạn mà chính công việc của họ đã góp phần tạo ra, dù đó là điều cần thiết và đúng đắn phải làm.

"Chị có hối hận không?" Khoa hỏi, câu hỏi bất chợt mang một sự tò mò chân thành.

Ngần suy nghĩ một lúc lâu trước khi trả lời.

"Chị không hối hận về việc tìm ra sự thật," cô nói. "Nhưng chị vẫn cảm thấy buồn, vì biết rằng dù mình làm đúng, vẫn có người phải chịu tổn thương. Đó là điều chị chưa bao giờ quen được, dù đã làm nghề này nhiều năm."

Khoa gật đầu, cảm nhận được sự chân thành trong câu trả lời đó, và nó nhận ra, có lẽ chính sự không quen được với nỗi đau của người khác mới là điều giữ cho Ngần, và cả đội, luôn làm việc với sự cẩn trọng và nhân văn, thay vì trở nên chai sạn theo thời gian, một sự chai sạn mà nó biết sẽ dễ dàng xảy ra với bất kỳ ai làm công việc này đủ lâu, nếu không cẩn thận giữ gìn phần con người mềm yếu bên trong mình.

Buổi tối, khi cả đội đã tản ra nghỉ ngơi, Ngần ngồi lại một mình, viết vào cuốn nhật ký công việc riêng của mình một đoạn dài hơn thường lệ, cố ghi lại thật chi tiết những gì cô đã quan sát được suốt cả ngày dài.

Hai phía, cùng nói về một người, cùng đúng theo cách riêng của họ. Đó có lẽ là điều khó nhất trong nghề này: học cách chấp nhận rằng sự thật không phải lúc nào cũng đơn giản chỉ có một khuôn mặt.

Cô đọc lại đoạn đó một lần, rồi gấp sổ, tắt đèn, chuẩn bị cho một đêm nghỉ ngơi ngắn ngủi trước khi bước sang những ngày tiếp theo của cuộc điều tra vẫn còn chưa tới hồi kết, những ngày mà cô biết sẽ còn mang lại nhiều điều bất ngờ hơn nữa, và có lẽ, cả những câu trả lời mà cô chưa dám tưởng tượng hết được ngay lúc này, trong căn phòng nhỏ này, giữa đêm khuya yên tĩnh của thị trấn ven biển.