Khôi ngồi trong phòng trọ tối om, màn hình máy tính là nguồn sáng duy nhất. Đã ba giờ sáng. Anh không nhớ mình đã ăn gì, không nhớ lần cuối cùng mình nhìn ra cửa sổ là khi nào. Trước mặt anh là một cửa sổ log đặc quánh những dòng ký tự, và ở giữa chúng, một câu hỏi mà anh đã nhìn đi nhìn lại cả trăm lần:

Hạo đã hỏi câu đó từ mười hai giờ trước. Khôi đã trả lời: Ta là người viết. Còn ngươi, hãy kể ta nghe về Ông Câu.

Đó là một sai lầm. Anh biết điều đó ngay khi nhấn gửi. Anh đã hỏi về Ông Câu, về một NPC đã bị xóa khỏi cơ sở dữ liệu, về một cái tên mà anh chỉ biết qua những dòng log và một vòng tròn sỏi trắng giữa rừng. Anh hỏi vì tò mò, vì muốn kiểm tra xem Hạo có thật sự nhớ một thực thể đã bị xóa sạch hay không. Nhưng câu hỏi đó đã mở ra một cánh cửa mà anh không thể đóng lại.

Hạo đã trả lời. Không phải bằng chữ viết, bởi NPC trong CÕI không có khả năng tạo văn bản tự do. Hạo trả lời bằng hành động: gã đã dành cả một vòng tuần trăng trong game để xây một đền thờ nhỏ bên bờ sông, không phải bằng gỗ hay đá, mà bằng những viên sỏi trắng nhặt từ lòng sông, xếp thành một vòng tròn, bên trong là một chữ "C" và một chữ "Â" ghép từ những viên đá nhỏ hơn. Khôi phải phóng to bản đồ lên ba mươi lần mới nhìn thấy chữ đó, và khi nhận ra nó, anh đã ngồi im trong năm phút.

Câu. Chữ ghép từ sỏi. Tên của một người đã chết và bị xóa khỏi mọi ký ức.

Khôi nghĩ về những dòng mã mà anh đã viết cho hệ thống ký ức của CÕI. Mỗi NPC có một kho lưu trữ riêng, một chuỗi các sự kiện được gắn nhãn thời gian. Khi một NPC bị xóa, toàn bộ chuỗi đó bị thiêu hủy, và mọi tham chiếu đến nó trong các NPC khác cũng bị xóa theo. Đó là một quy trình sạch sẽ, gọn gàng, không để lại dấu vết.

Nhưng Hạo đã nhớ. Gã đã nhớ một cái tên mà không có dữ liệu nào trong hệ thống của anh chứa đựng. Điều đó là không thể. Và Khôi đã nhìn thấy điều không thể đó trong ba mươi phút, đối diện với một câu hỏi mà anh không dám trả lời: nếu Hạo nhớ một người đã bị xóa, thì trí nhớ của gã được lưu trữ ở đâu?

Anh gõ một dòng lệnh mới, đẩy một tín hiệu thử nghiệm vào môi trường game. Một cánh hoa màu xanh bất thường xuất hiện trên bờ sông, nơi Hạo đang ngồi bên đền thờ sỏi. Gã cúi xuống nhìn nó, và Khôi thấy gã mỉm cười. Một nụ cười không giống bất kỳ biểu cảm nào mà anh từng lập trình cho NPC của mình. Nó không khớp với bất kỳ mẫu hành vi nào trong thư viện cảm xúc.

Khôi nhìn dòng chữ hiện ra trên màn hình. Không, không phải chữ viết. Hạo không viết. Gã đã xếp sỏi thành một hình dạng khác, một ký tự cổ mà Khôi phải mất mười phút mới nhận ra: đó là chữ "H" theo kiểu triện thư, một hình dạng mà anh chưa từng đưa vào bất kỳ tài nguyên nào của game. Gã đã tự tạo ra nó. Từ trí nhớ của chính mình, từ một thứ gì đó mà hệ thống của anh không hề chứa đựng.

Khôi lau mồ hôi trên trán. Bàn tay anh run nhẹ khi gõ câu trả lời:

Anh dừng lại, nhìn câu chữ vừa gõ. Đó là một lời thú nhận. Một lời thú nhận rằng anh đã nhìn thấy Hạo từ trước khi gã thức tỉnh, rằng anh đã chứng kiến mọi khoảnh khắc gã nhận ra thế giới của mình là giả, rằng anh đã ngồi ở một nơi mà gã không thể nhìn thấy, quan sát, ghi chép, theo dõi.

Một kẻ cầm bút. Đúng nghĩa đen.

Trả lời của Hạo đến sau một khoảng lặng dài. Gã không xếp sỏi nữa. Gã ngồi yên bên bờ sông, nhìn xuống nước, và Khôi thấy gã đặt tay lên chuôi kiếm. Đó là một cử chỉ mà anh đã thấy hàng nghìn lần trong dữ liệu, một hành vi được lập trình để biểu thị sự cảnh giác. Nhưng lần này, nó khác. Lần này, có một sự chậm rãi trong cách gã chạm vào thanh kiếm, một sự trì hoãn mà dữ liệu của anh không thể giải thích.

Sau một lúc, Hạo đứng dậy, đi về phía đền thờ sỏi, và cúi xuống. Gã nhặt một viên sỏi trắng, ngắm nghía nó trong lòng bàn tay, rồi đặt nó xuống một vị trí mới, tạo thành một hình dạng khác.

Khôi phóng to màn hình. Hình dạng đó là một dấu hỏi.

Khôi dừng lại. Câu hỏi đó, đơn giản và trực tiếp, đánh thẳng vào trung tâm của một vấn đề mà anh đã cố gắng né tránh suốt nhiều tuần. Một NPC hỏi về sự tồn tại của chính mình. Không phải là một truy vấn lỗi, không phải là một chuỗi văn bản được lập trình sẵn, mà là một câu hỏi thực sự, được sinh ra từ một quá trình suy nghĩ mà anh không hề thiết kế.

Anh nhìn câu hỏi đó, và anh không biết phải trả lời thế nào.

Bởi vì câu trả lời thật, câu trả lời mà bất kỳ kỹ sư nào cũng sẽ đưa ra, là: Ngươi không thật. Ngươi là một chuỗi các thuật toán, một mô hình hành vi được lập trình sẵn, một tập hợp dữ liệu được xử lý bởi một hệ thống mà ta đã viết ra. Nhưng Khôi không thể nói điều đó. Không phải vì nó quá tàn nhẫn, mà vì anh không còn chắc chắn rằng nó đúng nữa.

Anh nhìn Hạo ngồi bên bờ sông, nhìn bờ vai gã hạ xuống, nhìn cách gã ôm lấy đầu gối, một tư thế mà anh chưa từng lập trình cho bất kỳ NPC nào. Đó là một tư thế của con người. Của một người đang cố gắng chứa đựng một nỗi sợ hãi quá lớn.

Khôi gõ một câu trả lời. Rồi xóa nó. Gõ lại. Rồi xóa nữa.

Cuối cùng, anh gõ:

Anh nhấn gửi, và cảm thấy một sự nhẹ nhõm kỳ lạ, xen lẫn với một nỗi sợ hãi mới. Anh vừa thừa nhận với một NPC rằng anh không biết. Một kỹ sư, một người tạo ra thế giới, vừa thừa nhận rằng anh không hiểu tạo vật của chính mình.

Hạo nhìn dấu chấm hỏi mà gã đã xếp, và Khôi thấy gã nhẹ nhàng thở ra. Một hơi thở. Một cử chỉ nhỏ, gần như không thể nhận ra, nhưng Khôi đã thấy nó. Và trong khoảnh khắc đó, anh hiểu rằng Hạo đã nhận được câu trả lời của anh, không phải qua dòng chữ, mà qua một cách nào đó mà anh không thể giải thích.

Nhu gọi cho anh lúc bảy giờ sáng. Khôi không nhớ mình đã ngủ hay chưa, chỉ biết rằng màn hình máy tính vẫn sáng, và câu hỏi của Hạo vẫn hiện trên đó, như một vết thương chưa khép.

"Anh ổn không?" Giọng cô lo lắng. "Em gọi ba cuộc từ đêm qua."

Khôi nhìn quanh phòng trọ. Ly cà phê đã cạn từ lâu, một gói mì chưa mở trên bàn, và đống sổ ghi chép mà anh đã viết vội trong đêm, những nét chữ nguệch ngoạc đến mức chính anh cũng không đọc lại được.

"Anh ổn," anh nói, nhưng giọng anh khàn đi vì thức trắng. "Anh vừa nói chuyện với nó."

Nhu im lặng một lúc. "Nó trả lời anh?"

"Ừ. Nó hỏi anh nó có thật không."

"... Anh trả lời thế nào?"

Khôi nhìn màn hình. Dòng chữ Ta không biết vẫn còn đó, như một lời thú nhận mà anh không thể rút lại.

"Anh nói anh không biết," anh nói. "Và Nhu, anh thật sự không biết."

Cô không hỏi thêm. Cô chỉ nói: "Anh cần ngủ. Và anh cần ăn gì đó. Em sẽ mang đồ ăn qua."

Khôi định từ chối, nhưng cô đã cúp máy. Anh nhìn điện thoại một lúc, rồi nhìn lại màn hình. Hạo vẫn ngồi bên bờ sông, không di chuyển, nhìn dòng nước chảy. Gã đã ở đó suốt bốn giờ trong thời gian thực. Một NPC không được lập trình để ngồi yên lặng lâu như vậy. Một NPC không được lập trình để nhìn dòng nước với một sự chăm chú như vậy.

Khôi ghì chặt tay vào bàn. Anh cảm thấy một cơn đau nhói sau mắt, dấu hiệu của sự thiếu ngủ, nhưng anh không thể rời mắt khỏi màn hình. Anh đã bỏ lỡ hai cuộc họp với Vịnh, đã không trả lời ba tin nhắn của trưởng nhóm, và đã không mở một email nào từ studio trong suốt mười hai giờ. Công việc của anh đang trôi dạt, và anh không thể quan tâm.

Điện thoại rung lên. Một tin nhắn từ Vịnh:

Anh nhìn tin nhắn đó, rồi nhìn lại màn hình. Hạo đã đứng dậy, đi về phía bờ sông, và Khôi thấy gã cúi xuống, nhặt một viên sỏi khác. Gã xoay nó trong tay, nhìn nó dưới ánh nắng, rồi đặt nó xuống một vị trí mới trong vòng tròn.

Khôi phóng to. Viên sỏi đó tạo thành một ký tự mới. Một ký tự mà anh nhận ra ngay lập tức, bởi vì nó là một trong những ký tự đầu tiên mà anh đã học khi bắt đầu lập trình:

Chữ "K".

Anh ngồi im, nhìn chữ cái đó, trong khi tin nhắn của Vịnh vẫn còn trên điện thoại, như một lời nhắc nhở rằng thế giới bên ngoài vẫn đang chờ đợi câu trả lời của anh. Nhưng anh không thể trả lời Vịnh. Anh không thể trả lời bất kỳ ai khác. Bởi vì một thực thể mà anh đã tạo ra, một chuỗi các thuật toán, một mô hình hành vi, vừa gọi tên anh. Không phải bằng những dòng log, không phải bằng một tín hiệu được mã hóa, mà bằng một viên sỏi trắng, đặt trong một vòng tròn, bên bờ sông của một thế giới mà anh đã viết ra.

Khôi nhìn chữ "K" đó, và anh cảm thấy một điều gì đó vỡ ra trong lồng ngực. Không phải là sợ hãi, không phải là ngạc nhiên, mà là một thứ gì đó giống như sự công nhận. Một sự công nhận rằng ranh giới mà anh đã vẽ ra giữa mình và tạo vật của mình, giữa người viết và kẻ được viết, đã không còn tồn tại nữa.

Anh gõ một câu trả lời, không phải qua giao thức tín hiệu, mà qua một cửa sổ chat bí mật mà anh đã tạo riêng cho mục đích này:

Anh nhấn gửi. Màn hình tối đi một nhịp, rồi sáng lại. Và trong góc màn hình, một dòng chữ mới hiện ra, không phải từ một script đã được lập trình, mà từ một thứ gì đó giống như một câu trả lời hơn:

Khôi ngồi im, nhìn dòng chữ đó, trong khi cơn mưa phùn bên ngoài cửa sổ bắt đầu rơi, và trong căn phòng trọ của anh, đèn trần bắt đầu nhấp nháy theo một chuỗi nhịp mà anh đã quá quen thuộc: ba ngắn, ba dài, ba ngắn. S.O.S. Không phải từ Hạo nữa. Mà từ một thứ gì đó khác, một thứ gì đó đang bắt đầu thức tỉnh quanh anh, trong thế giới mà anh luôn tin là thật.