Cai Thà đắn đo mấy bữa, cuối cùng cũng đánh liều lên gặp đốc công Xái, chọn lúc chiều muộn, công trường đã vãn người, hy vọng nói chuyện riêng được dễ hơn.

“Thưa đốc công, tôi có chuyện muốn thưa.” Cai Thà đứng trước cái bàn gỗ kê tạm trong lều đốc công, giọng cố giữ cho thật bình tĩnh.

Đốc công Xái đang ghi chép gì đó, không ngẩng lên ngay. “Nói đi, chuyện gì.”

“Là… chuyện sổ điểm danh đội tôi.”

“Sổ sao? Thiếu người hả?” Xái ngẩng lên, giọng bắt đầu chú ý.

“Dạ không, đủ. Đủ y như vậy hoài, đó mới là chuyện lạ.”

Xái nhíu mày. “Đủ thì tốt chớ sao lại lạ. Cai Thà, ông nói cái kiểu gì tôi nghe hổng vô.”

Cai Thà hít một hơi, cố chọn lời. “Thưa đốc công, tháng trước có phu tên Sáu Nhèo chết vì rắn cắn, mà sổ vẫn ghi tên ổng đủ mấy tuần sau đó. Bữa kia có thằng Tư Kịt chết vì sốt, sáng hôm sau có người khác đứng ra nhận tên nó, mặt mũi không giống, hỏi gì cũng nói không nhớ. Tôi… tôi thấy kỳ quá, thưa đốc công.”

Xái đặt bút xuống, nhìn cai Thà một lúc lâu, vẻ mặt khó đoán. “Ông chắc là ông thấy đúng vậy hả?”

“Dạ, tôi chắc.”

“Cai Thà.” Xái thở ra, giọng chuyển sang mệt mỏi hơn là ngạc nhiên. “Ông làm cai được mấy năm rồi?”

“Dạ, sáu năm.”

“Sáu năm mà ông còn tưởng công trường này đếm người kỹ lưỡng như đếm bạc trong túi hả? Người ta chết, người ta trốn, người ta đau ốm bỏ về không xin phép, cứ vài bữa lại có người mới điều tới bù vô, ai mà nhớ hết mặt tám chục người mỗi đội. Ông thấy mặt lạ, chắc là người mới điều tới hôm trước mà ông chưa kịp để ý đó thôi.”

“Nhưng nó trả lời đúng tên thằng Tư Kịt, thưa đốc công, mà mặt hoàn toàn khác.”

“Vậy chắc trùng tên. Cả nước này thiếu gì thằng tên Kịt.” Xái phất tay, giọng có phần sốt ruột. “Cai Thà, tôi nói thiệt, lệnh trên đang hối tiến độ dữ lắm, mai mốt có khi còn có người trên tỉnh xuống coi chừng. Ông lo giữ sổ cho khớp, giữ người làm việc đều, đừng có đi thêu dệt chuyện linh tinh, mất công tôi phải giải trình lên trên, phiền lắm.”

“Dạ… nhưng nếu có chuyện chẳng lành thiệt thì sao, thưa đốc công?”

Xái nhìn cai Thà, giọng hạ thấp xuống, gần như là dặn dò riêng: “Cai Thà, tôi nói cho ông nghe câu này, ông nghe rồi bỏ ngoài tai người khác nghen. Công trường này, chỗ nào cũng có chuyện đồn thổi hết, đội nào cũng vậy, không riêng gì đội ông. Người ta đồn có ma, có quỷ, có đủ thứ. Ông làm cai lâu năm, ông phải biết, việc của mình là giữ sổ khớp, giữ tiến độ, chuyện gì không giải thích được thì đừng cố giải thích, càng đào sâu càng mệt thân mình.”

Cai Thà đứng lặng, câu nói đó của Xái khiến ông vừa nhẹ nhõm vì biết mình không phải người duy nhất thấy chuyện lạ, vừa rợn người vì cách Xái nói, như thể ông ta đã biết chuyện này từ lâu, chỉ chọn cách coi như không biết.

“Dạ, tôi hiểu rồi, thưa đốc công.” Cai Thà cúi đầu, định quay ra.

“Cai Thà.” Xái gọi lại, giọng đanh hơn một chút. “Sổ ông vẫn khớp chớ?”

“Dạ, khớp.”

“Vậy thì tốt. Đừng làm nó lệch.”

Cai Thà bước ra khỏi lều đốc công, trời đã sập tối, gió từ phía kinh đào thổi lên mùi bùn tanh lẫn mùi cỏ mục. Ông đứng lại một lúc ngoài cửa lều, câu nói cuối cùng của Xái cứ văng vẳng trong đầu, không phải một lời trấn an, mà nghe giống một lời cảnh cáo hơn, dặn ông đừng làm sổ lệch, chớ không phải dặn ông đừng lo lắng vô cớ.

Đi được nửa đường về lán, ông gặp Tám Đại đứng chờ sẵn, chắc đã đoán được ông sẽ lên gặp đốc công.

“Sao rồi cai, đốc công nói gì?”

“Ổng nói tao đừng có thêu dệt chuyện linh tinh, kêu tao lo giữ sổ cho khớp là được rồi.”

“Ổng tin cai nói hay ổng làm lơ, cai thấy sao?”

Cai Thà đi thêm mấy bước mới trả lời, giọng trầm ngâm. “Tao thấy ổng không ngạc nhiên chút nào, Tám Đại à. Người ta nghe chuyện lạ như vậy, ít nhứt cũng phải hỏi lại vài câu cho rõ, đằng này ổng gạt đi liền, còn dặn tao đừng làm sổ lệch. Nghe câu đó, tao càng thấy chắc là ổng biết nhiều hơn ổng nói.”

“Vậy giờ mình còn dám hỏi tiếp không, cai?”

“Hỏi đốc công thì thôi, chắc vô ích.” Cai Thà dừng lại, nhìn Tám Đại. “Nhưng tao muốn hỏi mấy ông cai khác coi, có đội nào gặp chuyện giống vậy không. Nếu chỉ có đội mình gặp, thì có khi tại đất chỗ đội mình đào có gì đặc biệt. Còn nếu đội nào cũng gặp, thì chuyện này lớn hơn tao tưởng nhiều.”

Tám Đại gật đầu, im lặng đi bên cạnh một đoạn, rồi khẽ hỏi: “Cai không sợ hỏi vậy rồi tới tai đốc công, ổng đì cai à?”

“Sợ chớ,” cai Thà đáp thật, giọng có chút chua chát. “Nhưng tao sợ cái cảnh cứ giả bộ không thấy gì còn hơn.”

Hai người vừa rẽ vào khúc đường tối gần dãy lán thì cai Thà chợt dừng phắt lại, kéo tay Tám Đại đứng nép vào một gốc cây.

“Gì vậy cai?” Tám Đại thì thào.

Cai Thà đưa ngón tay lên miệng, mắt nhìn chăm chăm về phía trước, nơi có một bóng người đang đứng lặng giữa khoảng sân trống trước dãy lán, không phải đi lại, không làm gì, chỉ đứng đó, quay mặt về hướng công trường, im lìm như một gốc cột.

“Ai đứng đó vậy cai?” Tám Đại ghé sát, giọng run run.

Cai Thà nheo mắt cố nhìn cho rõ trong bóng tối lờ mờ, rồi khẽ rùng mình khi nhận ra dáng đứng đó quen thuộc tới mức nào.