Buổi chiều, sau khi thu cuốc thu ky, cai Thà kiếm cớ giữ người mang tên Tư Kịt lại, sai làm thêm việc buộc lại mấy bó tre dựng lán, để có cớ nói chuyện riêng, không ai để ý.

“Mày làm ở đây được bao lâu rồi?” Cai Thà hỏi, tay giả bộ coi lại mấy sợi dây buộc.

“Dạ, con hổng nhớ rõ, chắc lâu rồi.” Người đó đáp, giọng đều đều như mọi lần.

“Lâu là bao lâu? Vài tháng? Nửa năm?”

“Dạ, con hổng nhớ.”

Cai Thà ngừng tay, nhìn thẳng vào mặt người đó. “Mày quê ở đâu?”

Người đó khựng lại một chút, mắt nhìn đi chỗ khác, rồi quay lại nhìn cai Thà. “Dạ… con hổng nhớ rõ, chắc gần đây thôi.”

“Cha mẹ mày còn không? Có vợ con gì chưa?”

“Dạ… con hổng nhớ.”

“Mày không nhớ cái gì hết trơn vậy?” Cai Thà cố giữ giọng bình tĩnh, nhưng tay ông đã nắm chặt sợi dây tre lúc nào không hay.

Người đó đứng im một lúc, rồi đáp, giọng vẫn đều, không chút dao động: “Dạ, con nhớ con tên Trần Văn Kịt, con làm nghề đào đất. Con nhớ bao nhiêu đó, đủ chưa cai?”

Câu hỏi ngược lại đó làm cai Thà giật mình, một thoáng á khẩu. Ông đã coi sổ, hỏi cung không biết bao nhiêu phu trốn việc, phu ăn cắp gạo, chưa ai dám hỏi ngược lại ông như vậy, kể cả những đứa lì lợm nhất trong đội.

“Đủ gì mà đủ,” ông gượng cười, cố lấp liếm. “Tao hỏi cho biết vậy thôi, mày làm việc kỹ, tao mừng.”

“Dạ.” Người đó đáp gọn, cúi xuống tiếp tục buộc bó tre, như thể câu chuyện vừa rồi chưa từng xảy ra.

Cai Thà đứng nhìn một lúc, rồi hỏi thêm một câu, giọng cố tỏ ra tự nhiên: “Mày có nhớ hồi hôm mày ngủ ở đâu không? Trước khi vô lán này.”

Người đó ngẩng lên, lần này im lặng hơi lâu, như đang cố lục lọi trong đầu một thứ gì đó không tìm ra được. “Dạ… con hổng nhớ, cai à. Con chỉ nhớ… sáng nay con dậy, rồi ra xếp hàng điểm danh, rồi cai gọi tên con.”

“Trước sáng nay thì sao?”

“Dạ, con hổng nhớ.” Người đó lặp lại, giọng vẫn bình thản như không có gì đáng để bận tâm về chuyện đó.

Cai Thà nuốt nước bọt, hai tay tự dưng nổi gai ốc, không phải vì người trước mặt có gì hung dữ, mà vì cái sự bình thản đó, cái cách người này chấp nhận việc mình không nhớ gì hết một cách quá dễ dàng, như chuyện đó vốn dĩ là bình thường.

“Thôi, xong rồi, mày về nghỉ đi.” Cai Thà nói, giọng hơi vội.

Người đó gật đầu, đứng dậy, phủi tay, bước đi về phía lán, dáng đi bình thường, không có gì khác lạ. Cai Thà đứng nhìn theo, rồi tự hỏi, không biết cái người vừa trả lời mình đó, đêm nay ngủ ở đâu, có thật sự vô lán ngủ như những phu khác, hay tới một lúc nào đó lại biến mất không dấu vết, y như cách nó xuất hiện.

Ông đứng lặng ở đó khá lâu, tay vẫn còn cầm khúc dây tre chưa buộc xong, đầu óc quay cuồng với câu hỏi người đó vừa hỏi ngược lại mình: “Đủ chưa cai?”

Đủ để làm gì. Đủ để ông tin đó đúng là Tư Kịt, hay đủ để ông thôi hỏi tiếp. Cai Thà không có câu trả lời, chỉ biết từ giờ trở đi, mỗi lần nhìn người đó làm việc ngoài công trường, ông sẽ không thể nào coi đó là chuyện bình thường được nữa.

Tối đó, Tám Đại ghé qua chỗ cai Thà, ngồi xuống cạnh bên, giọng dè dặt: “Cai, hồi chiều con thấy cai giữ thằng Tư Kịt lại nói chuyện riêng, có phát hiện gì không?”

Cai Thà im lặng một lúc mới đáp. “Nó hổng nhớ gì hết, Tám Đại à. Quê quán, cha mẹ, vợ con, hỏi cái gì cũng nói hổng nhớ. Chỉ nhớ đúng cái tên với cái nghề.”

“Vậy chớ nó có sợ không, cai? Người ta hỏi dồn vậy chắc phải hoảng chớ.”

“Không. Nó tỉnh bơ. Còn hỏi ngược lại tao một câu, làm tao đứng hình luôn.”

“Nó hỏi gì?”

Cai Thà nhìn ra khoảng tối, giọng nhỏ lại. “Nó hỏi tao, đủ chưa. Như kiểu nó biết thừa tao đang thử nó, mà nó chẳng bận tâm chút nào.”

Tám Đại rùng mình, kéo áo khoác chặt hơn dù trời không lạnh lắm. “Nghe cai kể mà con nổi da gà, cai à. Vậy chớ mình có nên nói cho tụi trong lán biết để tụi nó đề phòng không?”

“Đề phòng cái gì?” Cai Thà lắc đầu. “Nói ra rồi tụi nó hoảng loạn, làm biếng làm việc, đốc công biết chuyện lại đổ hết lên đầu tao. Thôi, để tao coi thêm ít bữa nữa đã.”

Tám Đại gật đầu, không nói thêm, nhưng ánh mắt vẫn còn đọng lại vẻ lo lắng, thỉnh thoảng lại liếc về phía dãy lán, nơi người mang tên Tư Kịt đang nằm nghỉ cùng những phu khác. Một lúc sau, nó chợt hỏi khẽ, giọng nghe như vừa nghĩ ra một chuyện chưa từng dám nghĩ tới:

“Cai à… lỡ mai mốt, tới phiên con nằm xuống, sáng ra có đứa khác nó đứng lên xưng tên con, thì… con của con lúc đó có nhận ra đứa đó là giả không, hay tụi nó cũng tin luôn?”

Cai Thà không trả lời được câu đó, chỉ nhìn Tám Đại, rồi nhìn ra khoảng tối phía dãy lán, không biết nên nói gì cho nó yên lòng. Ông định mở miệng nói một câu trấn an, kiểu như chuyện đó còn xa, đừng nghĩ ngợi làm chi, nhưng lời chưa kịp ra khỏi miệng thì đã thấy giả dối, nên ông đành im lặng, quay đi dọn đồ nghề, để Tám Đại đứng lại một mình với câu hỏi nó vừa buột miệng hỏi ra.