Chiều thứ Bảy, tôi mang laptop ra quán cà phê gần nhà, chọn cái bàn sát cửa sổ, gọi một ly bạc xỉu và mở bảng tính trống, định bụng chỉ mất nửa tiếng như đã hứa với Ngọc.

Tôi nhắn xin con bé toàn bộ lịch sử đăng ký từ năm 2021 tới giờ, cả những lần trúng lẫn trượt, kèm ngày giờ cụ thể nếu còn nhớ. Ngọc gửi lại một danh sách chép tay chụp ảnh từ cuốn sổ, cùng vài lần nhớ mang máng con bé bổ sung thêm qua tin nhắn thoại, giọng lí nhí vì đang ở chỗ làm, tranh thủ giờ nghỉ giữa ca.

"Chị đợi em chút, khách đông quá," Ngọc nhắn, kèm một tấm ảnh chụp vội quầy pha chế ngổn ngang ly tách. Tôi vừa nhấm nháp ly bạc xỉu vừa chờ, nhìn dòng người qua lại ngoài cửa kính quán, chợt nghĩ lúc này Ngọc có lẽ đang đứng sau quầy pha cà phê cho những vị khách chẳng biết gì về VéChuẩn hay NYXARA, trong khi tôi ngồi đây với một ly nước hai lần giá tiền ca làm một giờ của con bé, chuẩn bị dùng chính kỹ năng nghề nghiệp được trả lương cao để mổ xẻ nỗi buồn của em.

Tôi gõ từng dòng vào bảng tính, một cột ngày tháng, một cột kết quả, một cột ghi chú thêm nếu có report lỗi hay không trong khoảng thời gian gần đó. Nhìn tổng thể mười hai lần đăng ký trải dài bốn năm, tỷ lệ trúng ban đầu của Ngọc không có gì bất thường, xấp xỉ đúng như tỷ lệ VéChuẩn từng công bố công khai cho các đợt fan-meeting cỡ vừa, khoảng một phần sáu tới một phần tám.

Nhưng khi tôi tách riêng ba lần gần nhất, từ cuối 2023 tới giữa 2025, cả ba đều trượt.

Tôi ngồi nhìn con số đó một lúc lâu, tay gõ nhịp trống quen thuộc lên mép bàn phím. Ba lần liên tiếp, với xác suất trúng khoảng một phần bảy mỗi lần, không phải là điều không thể xảy ra. Tôi tự nhắc mình về định luật số lớn, về việc một chuỗi ngắn hoàn toàn có thể lệch khỏi kỳ vọng dài hạn mà không có gì bất thường đằng sau nó. Đây là bài học đầu tiên người ta dạy trong môn xác suất căn bản: đừng vội kết luận từ một mẫu quá nhỏ.

Tôi gõ vào bảng tính một công thức tính xác suất để cả ba lần liên tiếp đều trượt, giả sử mỗi lần độc lập với xác suất trúng một phần bảy. Con số hiện ra: khoảng sáu mươi ba phần trăm khả năng trượt cả ba lần, nếu tính đúng công thức nhân xác suất độc lập. Không hề hiếm. Hơn một nửa số người ở vị trí của Ngọc, thống kê thuần tuý, cũng sẽ trải qua đúng chuỗi ba lần trượt liên tiếp như vậy, chẳng có gì đặc biệt cả.

Tôi thở ra một hơi, cảm thấy nhẹ nhõm hơn tôi tưởng mình sẽ cảm thấy. Tôi định gõ tin nhắn báo lại cho Ngọc kết quả này, một kết quả yên tâm, đúng như tôi đã đoán trước khi bắt đầu tính.

Nhưng có một điều khiến tôi khựng lại trước khi gửi đi: tôi thử tính thêm cho chính mình, chỉ để so sánh cho vui, dựa trên trí nhớ về những lần mình từng đăng ký. Sáu năm, tôi nhớ mình chỉ trượt đúng một lần duy nhất, năm 2022, một lần fan-meeting nhỏ mà lúc đó cả nhóm bạn thân đều trúng còn tôi thì không, tôi nhớ rất rõ vì đó là lần hiếm hoi khiến tôi buồn suốt cả tuần.

Tôi gõ số liệu của mình vào một cột riêng: khoảng hai mươi tám lần đăng ký trong sáu năm, chỉ một lần trượt. Với xác suất trúng công bố trung bình khoảng một phần bảy, tỷ lệ để hai mươi bảy trên hai mươi tám lần đều trúng, gần như hoàn hảo như vậy, thấp tới mức tôi phải bấm lại công thức hai lần vì tưởng mình gõ sai.

Tôi ngồi nhìn màn hình, tay dừng hẳn giữa chừng động tác gõ nhịp lên bàn phím. Một chuỗi ba lần trượt của Ngọc là bình thường về mặt thống kê. Nhưng một chuỗi hai mươi bảy trên hai mươi tám lần trúng của tôi, nếu đúng là ngẫu nhiên hoàn toàn, lại là một điều gần như không thể.

Tôi tự nhủ có lẽ mình nhớ nhầm số lần trượt, có lẽ trí nhớ đã bỏ sót một vài lần buồn bã ngắn ngủi rồi quên đi vì chúng không để lại dấu ấn gì đáng nhớ. Con người vốn nhớ những cú sốc rõ hơn những chuyện bình thường, đó cũng là một nguyên lý cơ bản khác tôi từng học.

Tôi thử lục lại hộp thư email cũ, tìm những thông báo kết quả VéChuẩn gửi về suốt sáu năm qua, xem có lưu được không. May mắn là tôi vẫn còn giữ gần như đầy đủ, một thói quen dọn hộp thư cẩn thận từ hồi sinh viên. Tôi đếm lại từng email một, đối chiếu với trí nhớ. Kết quả không đổi: hai mươi bảy trên hai mươi tám lần, chỉ một lần trượt duy nhất, đúng như tôi nhớ, không sai số nào từ trí nhớ như tôi vừa hy vọng. Tôi gấp laptop lại, tự trấn an rằng đây có lẽ chỉ là một sự trùng hợp may mắn cá nhân, không phải điều gì cần lo lắng.

Nhưng khi bước ra khỏi quán, ánh nắng chiều hắt vào mắt, tôi vẫn không thể ngừng nghĩ về con số đó, nó cứ lởn vởn theo tôi suốt quãng đường về nhà, giống một hạt cát nhỏ lọt vào giày mà dù có đi cà nhắc cỡ nào cũng chưa chịu dừng lại để lấy ra.