Một tuần sau buổi gặp ở công viên, Bảo nhắn tin bảo tôi ra quán cà phê quen thuộc, mang theo laptop cá nhân, không phải máy công ty, anh nhấn mạnh điều đó hai lần qua tin nhắn như để tự trấn an chính mình rằng mình đang làm đúng ranh giới.

Tôi tới nơi, thấy Bảo đã ngồi sẵn, màn hình laptop mở ra một thư mục cũ, những file anh nói là mình vẫn còn giữ lại từ thời còn làm việc trực tiếp với module CÔNG TÂM, trước khi chuyển nhóm. Anh trông mệt mỏi hơn hẳn lần gặp trước, quầng mắt thâm rõ, ly cà phê đen trước mặt đã uống được quá nửa dù mới chỉ hơn chín giờ sáng, có vẻ như những đêm gần đây anh ngủ không yên giấc vì chuyện này.

"Anh phải lục lại ổ cứng cũ mất mấy đêm mới tìm ra," Bảo nói, giọng có phần tự giễu. "Tưởng xoá hết rồi chứ, may mà hồi đó lười dọn dẹp."

"Anh tìm lại được cái tài liệu thiết kế ban đầu, bản nháp anh với sếp cũ soạn năm 2023," Bảo nói, xoay màn hình cho tôi xem một đoạn văn bản, chữ nhỏ, có vẻ như một bản ghi chú kỹ thuật không chính thức, không phải tài liệu công ty được đóng dấu.

Tôi đọc lướt qua, thấy những dòng mô tả các yếu tố đầu vào cho việc chấm điểm: tổng chi tiêu mười hai tháng gần nhất, tần suất tương tác trên nền tảng, và một dòng khiến tôi dừng lại đọc kỹ hơn.

"Đây là gì vậy?" Tôi chỉ vào dòng ghi "hệ số rủi ro bất mãn công khai", đi kèm một con số phần trăm.

Bảo im lặng một lúc, tay lại đưa lên bẻ đốt ngón cái, cử chỉ tôi giờ đã quen thuộc tới mức nhận ra ngay mỗi khi nó xuất hiện đồng nghĩa với việc anh sắp phải nói ra điều gì đó khó khăn.

"Đó là phần anh không viết, nhưng anh nhớ hồi đó có nghe sếp cũ nhắc qua trong một buổi họp," anh nói, giọng chậm rãi. "Ý tưởng là: nếu một tài khoản từng report lỗi công khai, hoặc bình luận phàn nàn ở nơi công khai, hoặc yêu cầu hoàn tiền, thì được gắn một cờ rủi ro. Cờ đó kéo điểm Chỉ Số Trung Thành xuống, khá mạnh, theo bản nháp này thì chiếm khoảng hai mươi phần trăm trọng số tổng."

Tôi ngồi lặng, đối chiếu ngay lập tức với bảng dữ liệu của mình trong đầu: mười lăm người từng phàn nàn công khai, tỷ lệ trúng chưa tới mười phần trăm. Con số hai mươi phần trăm trọng số, dù không phải là toàn bộ công thức, đã đủ để giải thích phần lớn sự chênh lệch tôi tìm thấy.

"Vậy là đúng rồi," tôi nói, giọng khẽ, gần như tự nói với chính mình hơn là nói với Bảo. "Report lỗi hay phàn nàn công khai thật sự bị trừ điểm nặng."

"Trong bản nháp này thì đúng vậy," Bảo gật đầu, nhưng vội thêm ngay sau đó. "Nhưng chị nhớ đây là bản 2023, chị hiểu không, gần hai năm rồi. Công thức chắc chắn đã được cập nhật lại nhiều lần, vì đây là loại hệ thống tự học, tự điều chỉnh trọng số theo dữ liệu mới mỗi quý. Có thể giờ nó còn tệ hơn, cũng có thể đã đỡ hơn, anh không dám chắc."

Tôi gấp cuốn sổ tay lại, cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa nặng nề cùng lúc: nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng có một bằng chứng kỹ thuật cụ thể, không còn chỉ là suy luận từ số liệu quan sát được; nặng nề vì bằng chứng đó xác nhận điều tồi tệ nhất tôi đã lo sợ, rằng việc lên tiếng, việc cố gắng làm cho hệ thống tốt hơn bằng cách chỉ ra lỗi, lại chính là thứ khiến người ta bị trừng phạt âm thầm.

"Cảm ơn em, Bảo," tôi nói, nhìn anh, thấy rõ sự căng thẳng vẫn chưa rời khỏi gương mặt anh dù đã quyết định chia sẻ. "Chị biết việc này không dễ với em."

"Không sao," anh nói, đóng laptop lại, thở ra một hơi dài. "Chỉ là... giờ biết rồi thì không thể coi như không biết được nữa, đúng không?"

Tôi gật đầu, không trả lời thành lời, vì câu hỏi đó không thật sự cần một câu trả lời. Cả hai chúng tôi đều đã bước qua ranh giới đó từ lâu, chỉ là giờ mới thật sự nhìn thấy rõ mình đã đi xa tới đâu.

Trên đường về, tôi nhắn tin báo cho Ngọc một phần những gì vừa biết được, cẩn thận chọn từ ngữ để không làm con bé hoảng loạn thêm. Ngọc trả lời gần như ngay lập tức, chỉ một câu ngắn nhưng đủ khiến tôi phải dừng xe lại bên lề đường đọc lại hai lần: "Vậy là em không tệ, chỉ là em nói ra sự thật thôi đúng không chị?" Tôi gõ "Đúng vậy" rồi cất điện thoại, đạp xe tiếp về nhà, lòng nặng trĩu một thứ cảm giác vừa xót xa vừa quyết tâm chưa từng có trước đây.