Rạp cưới vẫn còn căng bạt hai hôm sau, chỉ có điều không còn ai ngồi dưới đó nữa.

Ông Lịnh nhờ mấy người trong xóm sang phụ tháo dỡ, gấp bàn ghế trả lại các nhà, rửa nồi niêu chất đống ở sân sau. Tôi tới từ sớm, không ai gọi, chỉ tự thấy mình nên tới, vì hai hôm trước đã ăn ké nhiều bữa cỗ, giờ có việc gì làm được thì làm.

Việc đầu tiên tôi được giao là gỡ mấy dây đèn nhấp nháy quấn quanh cột rạp, thứ mà tối hôm cưới sáng rực, giờ ban ngày nhìn chỉ như một mớ dây điện rối, bụi bám đầy. Tôi đứng trên ghế nhựa, tay giơ lên gỡ từng đoạn, mồ hôi rịn ra sau gáy vì nắng đã lên cao.

"Cô cẩn thận, kẻo ngã." Có tiếng nói từ dưới. Tôi quay lại, thấy thầy Dền đứng đó, tay xách một cuộn dây thừng, chắc cũng tới phụ tháo rạp.

"Thầy cũng tới ạ?" Tôi hỏi, hơi bất ngờ, vì lần cuối tôi thấy thầy Dền nói chuyện trước đông người là buổi họp làng chia phe, cách đây đã hai mươi mấy ngày, và từ đó tới giờ chúng tôi chỉ gật đầu chào nhau qua đường, không nói câu nào dài hơn một câu.

"Trường được nghỉ, cháu tôi cưới, không tới phụ thì kỳ." Ông đặt cuộn dây thừng xuống, ngước nhìn tôi trên ghế. "Cô để tôi giữ ghế cho chắc."

Tôi bước xuống một chút để ông đỡ chân ghế, tiếp tục gỡ dây đèn. Chúng tôi làm việc một lúc không nói gì, chỉ có tiếng dây điện sột soạt và tiếng chim đâu đó trong vườn chuối kêu ríu rít.

"Đám cưới hôm nọ vui không cô?" Thầy Dền hỏi, giọng bình thường, không có cái vẻ trịnh trọng như hôm ông đứng lên phát biểu ở sân đình.

"Vui lắm ạ. Con chưa từng dự đám cưới nào ở làng nào cả, đây là lần đầu." Tôi vừa gỡ dây vừa đáp. "Con thấy các thầy cô ở làng gần gũi với học trò hơn con tưởng."

"Cô nói vậy chứ tôi với bọn trẻ có lúc căng lắm." Thầy Dền cười nhẹ, tay giữ chặt chân ghế hơn khi tôi với tay xa hơn một chút. "Cô còn nhớ buổi họp hôm trước không?"

"Con nhớ ạ." Tôi bước xuống ghế, tay ôm mớ dây đèn đã gỡ được, đứng đối diện ông. "Thầy nói rất đúng hôm đó."

"Đúng thì đúng, nhưng cũng làm mất lòng vài người." Ông thở ra, nhìn ra khoảng sân trống, giờ chỉ còn bộ khung rạp trơ trọi. "Tôi không giận ai cả, tôi chỉ lo. Bọn trẻ tôi dạy, đứa nào cũng có khả năng cả, nhưng cái khả năng đó cần được đưa đi đúng chỗ. Cô hiểu ý tôi chứ?"

"Con hiểu." Tôi gật đầu. "Con cũng nghĩ nhiều về chuyện đó, từ hôm họp tới giờ."

"Cô nghĩ gì?" Ông hỏi, có vẻ thật sự tò mò, không phải hỏi cho có.

Tôi ngồi xuống bậc thềm, đặt mớ dây đèn sang một bên, cố sắp xếp lại trong đầu điều mình muốn nói cho gọn.

"Con nghĩ cả thầy và con đều lo cho tương lai bọn trẻ, chỉ khác nhau ở chỗ nghĩ tương lai đó nên đi hướng nào. Thầy muốn các em ra được khỏi thung, có cái nghề, có cái bằng, sống được ở nơi khác nếu muốn. Con thì..." Tôi ngừng lại, tìm từ. "Con sợ có những thứ mất đi thì không lấy lại được nữa, nên cứ muốn ghi cho kịp. Nhưng con nghĩ hai cái đó không nhất thiết phải chọi nhau."

Thầy Dền ngồi xuống cạnh tôi, không nói ngay, nhìn xuống đôi tay mình một lúc.

"Tôi dạy học mười một năm rồi. Năm nào cũng có vài đứa học giỏi, đủ sức thi vào trường huyện, trường tỉnh. Nhưng cũng có những đứa, học xong lớp chín là nghỉ, đi làm phụ hồ, đi làm nail dưới thị trấn như con Miên." Ông nói, giọng chậm hơn hẳn hôm họp làng. "Tôi không trách chúng nó. Tôi chỉ ước mỗi đứa có thêm một lựa chọn, thay vì chỉ có một con đường."

"Miên nói với con là em ấy không ghét tiếng trong." Tôi nói. "Em ấy chỉ ghét bị coi là cái kho để đựng nó."

Thầy Dền quay sang nhìn tôi, có vẻ hơi ngạc nhiên. "Con bé nói vậy với cô?"

"Dạ." Tôi gật đầu. "Con nghĩ câu đó đúng cho rất nhiều đứa trẻ ở đây, không chỉ Miên."

Ông im lặng một lúc, rồi gật đầu chậm, như đang cân nhắc câu tôi vừa nói, cất nó vào đâu đó để nghĩ tiếp sau này chứ không phản bác ngay.

"Cô nói cũng có lý." Ông đứng dậy, phủi quần, nhặt lại cuộn dây thừng. "Thôi, mình làm nốt việc đi, để bác Lịnh còn dọn sân trồng lại mấy luống rau."

Chúng tôi tiếp tục gỡ nốt phần rạp còn lại, thầy Dền giữ ghế cho tôi, thỉnh thoảng kể vài chuyện về lớp học, đứa nào nghịch nhất, đứa nào chăm nhất, chuyện cái bảng đen trong lớp bị mối ăn một góc phải kê tạm một tấm bìa che lại. Tôi nghe, thấy đây là lần đầu tiên ông nói chuyện với tôi mà không có một câu nào mang tính bảo vệ hay đề phòng.

"Thầy dạy cả mười một đứa trong một phòng ạ?" Tôi hỏi, tò mò thật.

"Một phòng, năm khối gộp lại." Ông gật, tay vẫn giữ chặt chân ghế. "Đứa lớp một ngồi bàn đầu, đứa lớp năm ngồi bàn cuối, tôi dạy xoay vòng, cho khối này làm bài thì quay sang giảng cho khối kia. Có hôm mệt phờ người, về nhà chỉ muốn nằm thẳng cẳng."

"Vất vả thế mà thầy dạy được mười một năm ạ?"

"Vất thì vất, nhưng nhìn tụi nó lớn lên cũng vui." Ông cười, mắt nheo lại vì nắng. "Tôi nhớ hết đứa nào học năm nào, đứa nào sợ toán, đứa nào viết chữ đẹp nhất trường. Có đứa giờ đã đi làm ở tận Hà Nội, thỉnh thoảng Tết về còn ghé thăm tôi, mang cả quà."

"Chắc thầy vui lắm."

"Vui chứ. Đó là cái được của nghề này, cô ạ. Không giàu, nhưng được cái nhìn thấy kết quả bằng xương bằng thịt, không phải chờ mười mấy năm mới biết đúng hay sai." Ông nói, rồi liếc sang tôi, cười nhẹ. "Nghề của cô chắc lâu hơn nhiều mới biết đúng hay sai."

Tôi bật cười, không cãi được, vì đúng là như vậy thật.

Gần trưa, lúc chúng tôi đang cuộn nốt sợi dây thừng cuối cùng, thầy Dền bỗng huýt sáo một điệu, không rõ để làm gì, có lẽ chỉ vì đang rảnh tay. Được vài nhịp, ông dừng lại, cười một mình.

"Không hiểu sao tự nhiên nhớ ra cái điệu này. Hôm cưới bọn trẻ con hát vòng quanh sân, nghe vui tai, giờ nó cứ vương trong đầu."

Tôi ngẩng lên nhìn ông. "Thầy nhớ được lời không ạ?"

"Lời thì chịu, chỉ nhớ mỗi cái nhịp thôi." Ông cười, lắc đầu. "Bọn trẻ con bây giờ hát đủ thứ, chả biết học ở đâu ra, có khi tự bịa cũng nên. Ngày xưa tôi còn nhỏ cũng hát mấy bài vô nghĩa như vậy, giờ nghĩ lại chẳng hiểu sao mình thuộc lâu thế."

Ông huýt lại điệu đó một lần nữa, rồi lại thôi, quay sang hỏi tôi có giúp ông khiêng nốt mấy tấm ván gỗ về kho của trường không, vì chiều ông còn phải soạn giáo án cho tuần sau. Tôi gật đầu, đứng dậy, xốc lại mớ dây đèn trong tay.

Trên đường khiêng ván gỗ theo thầy Dền, tôi vẫn nghe cái điệu đó lởn vởn trong đầu, không hẳn vì nó hay, mà vì một cảm giác mơ hồ tôi chưa gọi tên được, kiểu như đã nghe nó ở đâu đó trước cả buổi đám cưới, dù tôi biết chắc điều đó không đúng. Tôi không hỏi lại thầy Dền câu gì nữa, chỉ im lặng bước theo, để cái cảm giác đó tự trôi đi cùng bụi đường dưới chân.