Tới chiều tối, khách khứa vãn dần, chỉ còn lại người trong xóm và mấy người thân thiết nhất bên nhà trai.

Bàn ghế được dồn lại gọn hơn, rạp bớt đông nên gió lùa qua thoáng hẳn. Ông Lịnh sai mấy đứa cháu bê ra một cái bàn nhỏ kê riêng ở góc hiên, bày mấy đĩa lạc rang, một đĩa thịt gà xé còn sót, một chai rượu ngô đã vơi non nửa. Tôi định về thì bị bà Rớt kéo tay, chỉ vào cái ghế trống cạnh mình.

"Ngồi đây, nghỉ chân đã. Về sớm làm gì, đường tối."

Tôi ngồi xuống. Quanh bàn lúc đó có bà Rớt, cụ Trạc (được người nhà dìu ra ngồi một lúc cho vui, không ăn gì, chỉ nhấp môi vào chén nước chè), một ông tên Vượng tôi từng gặp vài lần ngoài chợ, và một bà cụ tôi chưa quen, tóc bạc trắng, răng đen, ngồi co một chân lên ghế, thoải mái như đang ngồi ở nhà mình.

Không ai nói tới chuyện gì nặng nề. Ông Vượng kể chuyện năm nay lúa được mùa hơn năm ngoái, nhờ mưa xuống đúng lúc, không như mấy năm trước hạn khô cả tháng trời phải gánh nước tưới bằng tay. Bà cụ tóc bạc chen vào, bảo được mùa thì được, nhưng giá phân bón lại tăng, tính ra lãi chẳng hơn bao nhiêu, rồi cả hai cãi nhau vài câu về giá cả, không ai thắng ai, cuối cùng cùng cười xoà, rót thêm rượu cho nhau.

"Cô Hoài uống được không?" Ông Vượng hỏi, cầm chai rượu ngô nghiêng về phía tôi.

"Con uống được ít thôi ạ." Tôi đưa chén ra, ông rót một phần ba chén, không ép thêm.

Rượu ngô cay xộc lên mũi ngay ngụm đầu, nhưng sau đó để lại một vị ngọt nhẹ ở cuống họng, khác hẳn mấy loại rượu tôi từng uống ở Hà Nội. Bà Rớt nhìn tôi nhấp một ngụm, cười, không nói gì, tự rót cho mình một chén đầy hơn, uống một hơi, mặt không đổi sắc.

Câu chuyện chuyển sang chuyện con cái đi làm ăn xa. Bà cụ tóc bạc kể có ba đứa con, hai đứa lớn đi làm công ty ở Bình Dương, năm chỉ về một lần vào dịp Tết, đứa út lấy chồng tận Đắk Lắk, ba năm rồi chưa về, chỉ gọi video qua điện thoại, sóng chập chờn, nói chuyện được vài câu là rớt mạng.

"Nhớ thì nhớ, nhưng cũng mừng cho nó, ở đây thì lấy gì mà sống." Bà nói, giọng không buồn không vui, chỉ như đang kể một sự thật đã quen. "Đời tôi ở lại thung này, đời nó đi ra ngoài, mỗi người một đời, biết làm sao."

Ông Vượng gật gù, kể thêm chuyện thằng con trai mình đang học nghề sửa xe máy ở thị trấn, cuối tuần mới về, dạo này còn dẫn theo một đứa bạn gái người dưới xuôi, cả nhà đang hồi hộp không biết có thành hay không. Cụ Trạc ngồi nghe, thỉnh thoảng gật đầu một cái, không nói gì nhiều, giọng cụ giờ khẽ tới mức phải ngồi sát mới nghe rõ, nhưng ánh mắt cụ vẫn theo dõi từng người nói, không lơ đãng chút nào.

"Con bé đó tên gì?" Bà cụ tóc bạc hỏi, tò mò thật lòng.

"Tên Loan. Người Nam Định." Ông Vượng đáp, mặt hơi đỏ vì rượu và vì ngại. "Nói chuyện lễ phép lắm, lần đầu về ra mắt còn mang cả một túi cam biếu vợ chồng tôi. Nhưng mà xa quá, cưới xong chắc thằng con tôi phải theo về dưới đó ở rể, chứ ai lại bắt con gái người ta lên tận đây."

"Xa thì xa, hợp là được." Bà cụ tóc bạc vỗ vai ông một cái. "Ngày xưa tôi lấy chồng, từ làng dưới lên đây, đường sá còn chưa có, đi bộ hai ngày mới tới. Giờ có xe máy, có đường nhựa, còn than xa gì nữa."

Ông Vượng cười, không cãi lại, rót thêm rượu cho bà, rồi quay sang tôi hỏi đùa liệu ở Hà Nội thanh niên bây giờ có còn chịu về quê lấy vợ lấy chồng hay không, hay toàn tính chuyện định cư trên phố cho tiện. Tôi kể qua loa vài chuyện bạn bè mình biết, không ai trong bàn thật sự chờ một câu trả lời nghiêm túc, câu chuyện trôi tiếp sang chuyện khác ngay sau đó, nhẹ nhàng như một dòng nước không cần điểm dừng.

Tôi ngồi giữa, nghe hết chuyện này tới chuyện khác, không ghi chép, không mở điện thoại, chỉ ngồi nghe như một người trong bàn, không phải người tới hỏi chuyện. Có một lúc bà cụ tóc bạc quay sang tôi, hỏi thẳng.

"Cô ở đây bao lâu rồi nhỉ?"

"Dạ gần hai tháng ạ."

"Hai tháng mà tôi cứ tưởng cô ở đây cả năm rồi." Bà cười, để lộ hàm răng đen bóng. "Thấy cô đi khắp bốn xóm, ai cũng biết mặt, ai cũng gọi được tên. Con gái nuôi của thung chứ còn gì nữa."

Cả bàn cười. Bà Rớt gật đầu, chêm vào một câu, giọng vẫn thẳng như mọi lần nhưng không có cái sắc lạnh tôi từng quen: "Ừ, con gái nuôi. Ăn cơm nhà tôi bao nhiêu bữa rồi còn gì."

Tôi cười, không biết đáp lại thế nào cho vừa, chỉ cúi đầu cảm ơn. Trong bụng tôi có một cảm giác lạ, ấm và hơi nghẹn, không giống bất cứ cảm giác nào tôi từng có ở Hà Nội khi ai đó khen mình học giỏi hay chăm chỉ. Cảm giác này không liên quan tới việc tôi làm được gì, chỉ liên quan tới việc tôi đã ở đây, đã ngồi đủ nhiều bữa cơm, đủ nhiều buổi chiều, để một bà cụ tôi mới gặp lần đầu cũng thấy tôi thuộc về chỗ này.

Cụ Trạc, ngồi im từ nãy, bỗng đưa tay ra, chạm nhẹ vào cánh tay tôi, chỉ một cái, rồi rút lại, không nói gì. Tôi nhìn cụ, cụ chỉ gật đầu một cái, khẽ tới mức nếu không nhìn kỹ sẽ tưởng cụ đang gà gật vì mệt.

Trời tối hẳn lúc chúng tôi còn ngồi đó. Ai đó bật thêm một bóng đèn treo trên cột hiên, ánh sáng vàng đổ xuống bàn, soi rõ mấy đĩa lạc đã vơi, mấy chén rượu cạn dần rồi lại được rót đầy. Ông Lịnh, sau khi tiễn hết khách xa, cũng ra ngồi cùng, không còn phe phẩy quạt nữa vì trời đã mát, chỉ ngồi thở dài một cái nhẹ nhõm, kiểu người vừa làm xong một việc lớn.

"Xong một đám rồi." Ông nói, tự rót cho mình một chén, uống cạn. "Mệt, nhưng vui."

"Ông làm to quá, chắc tốn lắm." Bà cụ tóc bạc trêu.

"Tốn thì tốn, đời người có mấy lần." Ông cười, rồi quay sang tôi, mắt hơi híp lại vì rượu nhưng vẫn tinh anh. "Cô Hoài thấy đám cưới làng tôi thế nào?"

"Con thấy vui lắm ạ. Vui nhất từ lúc con tới đây." Tôi nói thật.

"Vậy là được rồi." Ông gật đầu, rót thêm một chén nữa, lần này không uống ngay mà cầm trên tay, nhìn ra khoảng sân tối, nơi rạp bạt vẫn còn căng dở, chưa ai buồn dỡ xuống. "Cứ có ngày vui thế này chen vào, thì mấy ngày buồn cũng đỡ nặng hơn."

Ông nói câu đó nhẹ như một câu chuyện phiếm, không nhìn ai cụ thể, nhưng tôi vẫn có cảm giác ông đang nhìn về phía tôi khi nói. Tôi không hỏi lại, chỉ cầm chén rượu của mình lên, uống nốt phần còn lại, để cái vị cay rồi ngọt đó ở lại trong cổ họng lâu hơn một chút.

Bàn tiếp tục rôm rả tới khuya, chuyện mùa màng, chuyện con cái, chuyện giá lợn giá gà, không ai nhắc tới bất cứ điều gì khác ngoài những chuyện đời thường như vậy. Lúc tôi đứng dậy xin phép về, bà cụ tóc bạc còn nắm tay tôi lắc lắc một cái, dặn hôm nào rảnh ghé nhà bà chơi, bà có mấy luống rau ngót mới trồng, cho tôi ít về nấu canh.