Tôi đang vắt cái khăn mặt lên dây phơi sau bếp bà Rớt thì nghe tiếng loa.

Không phải loa phóng thanh của xã. Loa này rè hơn, gần hơn, phát một đoạn nhạc chèo trộn lẫn nhạc trẻ, đứt quãng, như ai đó đang thử micro chưa quen tay. Tiếng nhạc trôi qua mấy vườn chuối, qua khe Mọ, tới tận sân sau nhà bà Rớt thì đã mỏng đi, chỉ còn cái nhịp trống hơi nện.

Bà Rớt từ trong bếp bước ra, tay vẫn cầm cái rá đang vo dở, nghe một lúc rồi nói, không quay đầu lại: "Bên nhà chú Lịnh."

"Nhà ông Lịnh có việc gì ạ?"

"Cưới thằng Kiên." Bà nói, giọng thường như đang báo hôm nay chợ phiên. "Cháu ruột chú ấy, con em gái. Cưới con bé xóm Bãi, làng bên kia dốc Nghẹo."

Tôi đứng với cái khăn mặt còn ướt trên tay, không rõ vì sao trong bụng mình có một cái gì đó nhẹ hẳn đi khi nghe câu ấy. Ba ngày nay tôi vẫn còn mang cái câu hỏi của bà ở bến khe theo mình, đi đâu cũng vác nó theo, ăn cơm cũng nghĩ tới nó. Giờ nghe tiếng loa rè và một cái tên đám cưới, tôi thấy mình được phép nghĩ tới việc khác một lúc.

Miên chạy vào sân lúc tôi còn đang nghĩ dở câu đó, tay cầm một tờ giấy hồng gập tư, thở hổn hển như vừa chạy từ đầu xóm tới.

"Chị Hoài! Có thiệp!"

Cô đưa tờ giấy hồng ra trước mặt tôi, không đợi tôi cầm đã tự mở ra đọc to, giọng lên xuống như đọc thơ trong lớp.

"Trân trọng kính mời... ơ, cái này ghi tên chị đây này. Ông Lịnh viết tay đấy, chữ ông xấu như gà bới."

Tờ giấy hồng, gấp góc không đều, mực bút bi lem một chỗ vì tay ai đó tì mạnh quá. Tên tôi viết đúng chính tả, cái đó tôi để ý ngay, vì hai tháng nay không nhiều người trong làng viết đúng tên tôi khi cần ghi giấy tờ, hay lẫn giữa Hoài với Hoà.

"Ông ấy tự đi phát à?" Tôi hỏi.

"Không, ông nhờ cháu với con Mận đi phát khắp bốn xóm từ sáng. Ông bận trong bếp, đang cùng mấy bà mổ lợn." Miên nhăn mặt. "Sáng nay đi ngang cổng nhà ông, thấy máu với lông lợn tùm lum, ghê lắm."

Tôi cười. Đó là lần đầu tiên trong ba ngày tôi cười thành tiếng mà không phải cố.

Chúng tôi đi bộ sang xóm Trại để xem không khí, Miên vừa đi vừa kể, không cần tôi hỏi. Đám cưới định tổ chức hai ngày sau, làm ở sân nhà ông Lịnh vì nhà cháu ông ở gian trong chật, không đủ chỗ dựng rạp. Cỗ bàn làm chung, cả xóm góp người, mỗi nhà một việc: nhà này cho mượn bàn ghế, nhà kia cho mượn nồi to, mấy ông thanh niên đi chặt tre dựng rạp từ hôm qua.

Tới gần nhà ông Lịnh đã nghe tiếng dao thớt, tiếng người gọi nhau ý ới, mùi khói bếp lẫn mùi hành phi bay ra tận đường. Rạp dựng bằng tre và bạt xanh đỏ, mới căng được một nửa, mấy thanh niên đứng trên ghế cao buộc dây, cãi nhau xem buộc kiểu nào chắc hơn. Ông Lịnh đứng giữa sân, tay cầm đôi đũa cả, áo cởi phanh, mồ hôi ướt lưng, thấy chúng tôi thì giơ đũa lên vẫy.

"Cô Hoài! Tới sớm thế, cưới còn hai hôm nữa cơ mà!"

"Con nghe tin sang xem thôi ạ." Tôi nói. "Con cảm ơn ông mời."

"Mời chứ, không mời cô thì mời ai, cô ở đây còn lâu hơn cả mấy đứa cháu tôi ở xa về." Ông cười, quay lại quát vào trong bếp, giọng đổi hẳn sang nghiêm túc một giây rồi lại trở về giọng đùa ngay: "Ê, cái nồi nước luộc lòng sôi rồi kìa, ai trông nồi đấy!"

Có tiếng dạ vang lên từ trong bếp. Ông quay lại phía tôi, hạ giọng, ra vẻ bí mật.

"Cô biết vì sao tôi làm to không? Không phải vì thằng Kiên là cháu tôi quý nhất đâu, thằng đó láo lắm. Tại con bé nó cưới, con Duyên, bố mẹ nó mất sớm, có mỗi bà cô nuôi. Làm to để bà con hai bên thấy con bé về đây không thiệt thòi gì cả."

Ông nói câu đó rất nhanh, gần như nuốt vào giữa câu đùa, rồi lại cười phá lên, phe phẩy đôi đũa cả như cái quạt, quay vào bếp trước khi tôi kịp đáp lại điều gì.

Miên kéo tay áo tôi. "Đi, em dẫn chị đi chọn áo."

"Áo gì?"

"Áo đi cưới chứ áo gì. Chị mặc mấy cái áo phông với quần bò đi phỏng vấn suốt ngày, đi đám cưới người ta cười cho." Cô kéo tôi đi thẳng, không cho tôi kịp cãi.

Nhà Miên (thật ra là nhà bà Rớt, nhưng Miên vẫn gọi là nhà mình mỗi khi ở đó) có một cái tủ gỗ hai cánh kê trong buồng trong, bên trong treo mấy bộ áo cũ của mẹ Miên để lại từ hồi còn ở làng, trước khi đi lấy chồng dưới huyện. Miên lục tung cả tủ, ném ra giường hết bộ này tới bộ khác, miệng bình luận liên tục.

"Cái này màu tím than, chị mặc chắc hợp, da chị trắng." Cô ném một cái áo lụa ra giường. "Cái này thì thôi, cổ nó già quá, mẹ em mặc hồi băm mấy tuổi."

"Em không đi làm à? Hôm nay không phải cuối tuần."

"Em xin nghỉ hai hôm để phụ đám cưới, với lại..." Miên ngừng tay một lúc, cầm cái áo màu xanh ngọc lên ướm thử vào người tôi. "Với lại chị Duyên, cô dâu ấy, hồi nhỏ có học chung em một năm ở trường huyện, trước khi nhà em chuyển về đây hẳn. Lâu lắm không gặp."

"Vậy à. Hai đứa thân nhau không?"

"Cũng thường thôi, không thân lắm. Nhưng gặp lại chắc vui." Cô nhún vai, kiểu bất cần nhưng mắt lại sáng lên. "Chị mặc thử cái này đi."

Tôi mặc thử cái áo xanh ngọc, đứng trước cái gương nứt một góc dựng vào tường. Trong gương, tôi nhìn thấy một người trông khác hẳn cô nghiên cứu sinh vẫn xách ba lô sổ tay đi khắp bốn xóm. Miên đứng sau lưng tôi, ngắm nghía, gật gù ra vẻ sành sỏi.

"Chị đứng thẳng lên xem nào." Cô kéo hai vai tôi ra sau, chỉnh lại cổ áo, rồi lùi lại nhìn tổng thể như một người thợ may thực thụ. "Được đấy. Mà chị gầy quá, áo hơi rộng ngực, để em lấy kim băng ghim tạm phía sau, đứng trước mặt người ta không ai biết đâu."

Cô chạy đi lấy hộp kim chỉ, vừa ghim vừa kể chuyện, tay nhanh thoăn thoắt như đã làm việc này nhiều lần cho các chị trong xóm. Tôi đứng im để cô làm, nghe cô kể tiếp về mấy đứa bạn học chung năm xưa, đứa nào giờ đã hai con, đứa nào bỏ chồng, đứa nào vẫn còn độc thân như cô. Không có tên nào trong câu chuyện liên quan tới sổ chữ, tới cái lệch, tới bất cứ điều gì tôi vẫn mang trong đầu suốt hai tháng qua. Tôi thấy dễ chịu vì điều đó hơn là muốn thú nhận.

"Được đấy. Chị mặc cái này, buộc tóc lên, xỏ đôi guốc của em, xong."

"Chị không có guốc."

"Thì mượn em. Chân mình cỡ nhau mà." Miên đã cúi xuống gầm giường lôi ra một đôi guốc gỗ sơn đỏ, phủi bụi qua loa rồi đặt trước mặt tôi.

Tôi ngồi xuống mép giường, xỏ thử đôi guốc, vừa khít. Miên ngồi xuống cạnh tôi, cầm cái áo lụa tím than lúc nãy gấp lại cho ngay ngắn, không nhìn tôi khi nói câu tiếp theo.

"Chị định ở đây tới lúc nào? Ba tháng đúng không?"

"Ừ, hết tháng mười một."

"Còn hơn tháng nữa." Cô tính nhẩm trên đầu ngón tay, rồi cười, một kiểu cười khác hẳn lúc lục tủ áo, chậm hơn. "Chị ở đây lâu vậy, sắp thành dân làng rồi còn gì. Mai mốt có ai hỏi cưới chị, ông Lịnh làm mối cho, chị đừng có từ chối, ông giận đấy."

"Ai mà hỏi cưới chị." Tôi bật cười, đẩy vai cô một cái.

"Biết đâu được. Cưới xong ở lại làng luôn, đỡ phải về Hà Nội viết luận án cho mệt." Miên cười khanh khách, đứng dậy, ném cho tôi cái áo tím than còn lại. "Cái này thử nốt đi, biết đâu hợp hơn."

Tôi cầm cái áo trên tay, nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi tiếng loa đám cưới vẫn vọng sang, giờ đã rõ hơn, một bài hát cũ nào đó phát đi phát lại, và có tiếng ai đó cười rất to lẫn trong tiếng nhạc, chắc là ông Lịnh.