Miên chạy vào một cửa hàng mỹ phẩm ở góc chợ, dặn tôi ngồi đợi ở quán nước đối diện, bảo mua xong ra liền, không lâu đâu. Tôi ngồi xuống cái ghế nhựa thấp kê dưới mái hiên, gọi một cốc trà đá, đặt cuộn băng lên mặt bàn nhựa trước mặt. Hai đầu phim đứt tôi đã cuốn tạm lại bằng một đoạn băng dính trong, dán vòng ngoài cho khỏi tuột. Bà chủ quán bưng cốc trà ra, liếc qua cuộn băng một cái rồi thôi, quay vào bật cái quạt trần kêu è è trên đầu. Chợ giờ này đã vãn bớt người, chỉ còn vài hàng rau ế đang dọn, tiếng loa phường phát bản tin thời tiết rè rè từ cây cột điện đầu ngõ, và mùi dầu rán từ cái quán bên cạnh bay sang, lẫn vào mùi trà đá pha đường.

Điện thoại hiện đủ bốn vạch sóng, thứ hiếm hoi tôi chỉ gặp được ở đây hoặc trên dốc Nghẹo. Tôi ngồi nhìn màn hình một lúc, gõ rồi xoá đi hai lần câu mở đầu, lần đầu nghe quá gấp gáp, lần sau nghe quá vòng vo. Cuối cùng tôi chụp một tấm ảnh cuộn băng, chụp thêm một tấm cận cảnh cái nhãn giấy bong gần hết chữ, gửi cả hai vào khung chat với cô Sính kèm một dòng ngắn: cháu vừa tìm được cuộn băng ghi âm tiếng trong, hình như từ năm một chín tám tám, cô có biết ai từng điền dã ở thung Nác trước cháu không.

Tin nhắn hiện hai dấu tích xanh gần như ngay lập tức. Chưa đầy ba phút sau, điện thoại rung, tên cô Sính hiện trên màn hình cuộc gọi tới, không phải nhắn lại như tôi tưởng.

"Cháu gửi ảnh gì đấy?" Giọng cô mở đầu đúng kiểu mọi lần, nhanh, không vòng vo. "Cái cuộn băng cũ tìm ở đâu ra?"

"Dạ, cháu tìm được ở nhà cháu đang ở, dưới gầm giường, để lâu lắm rồi ạ. Cháu vừa mượn máy nghe thử, có giọng một người đàn ông đọc tiếng trong, kèm mấy đoạn ghi chú ngày tháng, năm một chín tám tám."

"Ừ." Chỉ một tiếng, ngắn, đúng chất cô. "Rồi sao?"

"Cháu nghe được đến giữa băng thì đứt, cháu định mai mang xuống Hồi Xuân nhờ nối lại. Nhưng cháu tò mò, không biết trước cháu có ai từng lên đây ghi chép giống cháu không ạ?"

Đầu dây bên kia im hẳn. Không phải kiểu im để nghĩ câu trả lời cho một câu hỏi hành chính, kiểu tôi vẫn quen nghe từ cô mỗi lần hỏi về hoá đơn hay lịch nộp báo cáo. Lần này im khác, dài hơn, và trong cái im đó tôi nghe được một tiếng lạch cạch rất nhỏ, như tiếng bút xoay trên mặt bàn gỗ, thói quen tôi từng thấy hồi còn ngồi trong phòng làm việc của cô ở trường mỗi lần cô cân nhắc một điều gì trước khi nói ra.

"Sao tự nhiên cháu hỏi cái đó?" Cô hỏi ngược lại, thay vì trả lời thẳng như mọi lần.

"Dạ, cháu nghe cái băng, thấy giống hệt công việc cháu đang làm, cách hỏi, cách ghi ngày tháng, nên cháu tò mò thôi ạ. Với lại chú Nhượng cũng có lần nói cháu không phải người đầu tiên."

"Cái đó... để cô nghĩ đã." Cô nói, rồi im tiếp, lần này ngắn hơn nhưng vẫn khác hẳn cái dứt khoát tôi quen. Tôi nghe tiếng ghế cô ngồi kêu cót két, như vừa đổi tư thế, rồi một hơi thở dài qua ống nghe, không phải tiếng thở mệt, mà tiếng thở của người vừa quyết định nói ra một điều đã giữ khá lâu.

"Có." Cô nói, dừng lại ngay sau chữ đó một nhịp, như vừa buột miệng nói ra thứ mình định giấu thêm một lúc nữa. "Có một người thầy cũ của cô. Tên Cẩn."

Tôi cầm bút lên, viết vội cái tên vào mép tờ hoá đơn quán nước, tay hơi run vì sợ cô đổi ý không nói tiếp. "Thầy dạy cô ạ?"

"Ừ. Hồi cô mới ra trường, ông ấy dạy cô mấy môn phương ngữ học, sau này thành người hướng dẫn cô làm luận án đầu tiên." Cô nói liền một mạch, nhanh hơn cả nhịp thường ngày của cô, như đang cố kể cho xong trước khi tự đổi ý không kể nữa. "Ông ấy lên thung Nác năm tám tám, ở đó mấy tháng, ghi chép, giống việc cháu đang làm bây giờ."

"Thầy Cẩn ghi được những gì ạ? Có nộp báo cáo gì không cô?"

"Cô không nhớ rõ nữa. Lâu quá rồi." Cô nói câu đó nhanh, hơi vấp ở giữa, như một câu đã tập sẵn trong đầu nhưng vẫn trượt mất một nhịp khi nói ra thành lời. Tôi chưa từng nghe cô nói vấp bao giờ, kể cả lúc cô đọc một mạch cả trang hướng dẫn hành chính cho tôi ở buổi gặp trước khi tôi lên đường.

"Cô nhớ mỗi cô còn giữ tấm ảnh chụp chung hồi đó thôi, để đâu quên rồi." Cô nói thêm, rồi lái sang chuyện khác ngay, không đợi tôi hỏi tiếp. "Mà thôi, cháu gửi cho cô cái hoá đơn xăng xe tháng này chưa? Cô đang tổng hợp báo cáo quý cho khoa."

"Dạ cháu gửi rồi ạ, tuần trước." Tôi trả lời, không quên câu hỏi đang bỏ dở. "Cô ơi, cô với thầy Cẩn còn giữ liên lạc không ạ? Cháu định hỏi thử xem thầy có ghi chú gì để lại không, biết đâu giúp được cho đề tài của cháu."

"Không cần đâu." Cô trả lời quá nhanh, nhanh hơn cả câu hỏi của tôi vừa dứt. Rồi như tự nghe thấy cái nhanh đó của chính mình, cô đổi giọng chậm lại, cố nghe cho bình thường. "Ý cô là, chuyện đó lâu rồi, không quan trọng nữa. Cháu cứ tập trung việc của cháu đi. Mỗi người một đường, không phải cứ có người đi trước là mình phải lần theo dấu người ta."

Tôi nhìn ra bên kia đường, thấy Miên xách một túi ni lông bước ra khỏi cửa hàng mỹ phẩm, đứng lại cách một quãng khi thấy tôi đang nghe điện thoại, không lại gần, chỉ giơ túi lên ra hiệu đã mua xong.

"Cô ơi," tôi nói, hạ giọng dù không cần thiết, "thầy Cẩn giờ ở đâu ạ? Cháu có thể liên lạc trực tiếp không?"

Đầu dây bên kia im hẳn lần nữa. Không còn tiếng bút xoay, không còn tiếng ghế kêu, chỉ có một khoảng trống đặc, đủ lâu để tôi kịp nghĩ có khi cô đã cúp máy mà tôi không hay.

"Cô ơi?"

"Thầy mất rồi." Giọng cô, khi cất lên lại, đã về đúng nhịp cũ, dứt khoát, gọn, như đang đọc một dòng trong danh sách việc cần dặn. "Mất lâu rồi. Thôi, cháu lo việc của cháu đi, có gì cần cứ nhắn cho cô."

Cô cúp máy trước khi tôi kịp hỏi thêm một câu nào khác. Tiếng tút ngắn báo cuộc gọi đã kết thúc vang lên đúng lúc Miên đi tới, đặt túi ni lông xuống mặt bàn, ngồi phịch xuống ghế đối diện.

"Ai gọi mà chị ngồi cứng đơ ra thế?" Miên hỏi, tay xé một gói giấy ăn trên bàn, chấm vào cốc trà đá của tôi uống thử một ngụm, rồi nhăn mặt chê nhạt, đẩy cốc trả lại chỗ cũ.

"Cô hướng dẫn của chị." Tôi cất điện thoại vào túi, gấp tờ hoá đơn có cái tên vừa viết lại làm tư, nhét vào cuốn sổ tay. "Chị hỏi cô có biết ai từng lên đây trước chị không."

"Rồi sao?"

"Có một người, tên Cẩn. Mất rồi." Tôi nói ngắn, chỉ vậy, không kể thêm phần cô Sính đổi giọng lúc nào, phần cô lái sang chuyện hoá đơn, phần cái im lặng dài hơn mọi lần cô vẫn im. Những thứ đó tôi không biết kể sao cho Miên hiểu, vì chính tôi cũng chưa hiểu hết.

Miên gật gù, không hỏi thêm, cắn một miếng bánh quy mua kèm trong túi mỹ phẩm, đẩy gói bánh về phía tôi.

"Người già mà, mất là chuyện thường mà chị, có gì đâu."