Phòng Phân tích Viễn thám, Cục Bản đồ, 22:40. Lữ Thảo My là người duy nhất còn ở lại tầng bốn, áo dính vào lưng ghế vì máy lạnh đã tắt từ chín giờ theo quy định tiết kiệm điện, một chiếc quạt cầm tay nhỏ quay đều đặn cạnh bàn phím.

Điện thoại cô rung, màn hình hiện tên "Mẹ".

"Con chưa về à? Mười một giờ rồi đó." Giọng mẹ cô vọng ra, lẫn tiếng ti vi phía sau.

"Con sắp xong rồi mẹ, có việc đang dở dang không bỏ được."

"Việc gì mà tối nào cũng dở dang vậy con?"

"Con không nói được đâu mẹ, mai con gọi lại."

"Ừ thôi, ăn gì chưa thì ăn, đừng để bụng đói làm việc."

My cúp máy, đẩy chiếc kính gọng đen đang lệch sang một bên trở lại đúng vị trí — cô luôn quên đẩy lại mỗi khi đọc quá nhanh, một thói quen đồng nghiệp hay trêu là dấu hiệu cô sắp phát hiện ra điều gì đó. Cô quay lại với ba màn hình, tự rót thêm một ngụm trà đá đã tan gần hết.

My đang đối chiếu ba nguồn dữ liệu chẳng ai giao cô làm cùng lúc: bản đồ trọng lực vệ tinh vừa được một mô hình học máy quét lại từ tám năm dữ liệu cũ, chuỗi rung động của các trạm địa chấn dọc biên giới phía tây Quảng Bình, và một báo cáo an ninh kinh tế về một công ty tên Đại Phát — nhà thầu hậu cần quen mặt của nhiều đoàn khảo sát chính phủ — vừa mua một lô thiết bị lặn hang chuyên dụng vượt xa quy mô đăng ký kinh doanh.

Cô kéo cả ba bản đồ chồng lên một lớp kính trong, thói quen cô học từ bố mình, một giáo viên Địa lý ở Đồng Hới, người vẫn nói: "Ba bản đồ khác nhau cùng sai một góc thì không còn là sai nữa, đó là sự thật đang cố nói với con."

Ba dấu khoanh đỏ trùng khít lên nhau, sai lệch chưa tới nửa ki-lô-mét.

My ngồi lặng một lúc, tim đập nhanh hơn bình thường. Cô đã làm việc ở đây hai năm, phần lớn thời gian chỉ ngồi kiểm tra lại kết quả người khác đã làm, chưa từng có phát hiện nào lớn hơn một báo cáo nội bộ không ai đọc kỹ. Đây là lần đầu tiên cô thấy ba nguồn hoàn toàn độc lập lại chỉ về đúng một tọa độ.

Cô thử tự phản biện chính mình trước, đúng như bố cô vẫn dạy: sai số thiết bị trọng lực có thể giải thích được, nhiễu địa chấn từ xe tải quân sự cũng có thể giải thích được — nhưng báo cáo về Đại Phát tới từ một đơn vị an ninh kinh tế hoàn toàn khác, chẳng biết gì về hai nguồn kia, không có lý do gì để cùng sai theo một cách. Cô đọc lại báo cáo về Đại Phát một lần nữa: công ty này đã trúng thầu hậu cần cho ít nhất hai đợt khảo sát của chính phủ trong vài năm gần đây, hồ sơ kinh doanh sạch sẽ, không một vết gợn — nhưng riêng đợt mua thiết bị lặn hang kỹ thuật cao lần này, số lượng vượt xa bất kỳ hợp đồng nào công ty từng công bố.

My do dự, cuối cùng bấm số một người cô tin hơn cả cấp trên trực tiếp: anh Tùng, đồng nghiệp cũ đã chuyển sang một đơn vị phân tích khác từ năm ngoái, người từng dạy cô cách đọc dữ liệu trọng lực khi cô mới vào ngành.

"Giờ này còn gọi anh, chắc lại phát hiện gì rồi." Tùng nghe máy, giọng vẫn tỉnh táo dù đã khuya.

"Em gửi anh xem cái này được không, chỉ mất một phút thôi." My gửi ảnh chụp màn hình ba bản đồ chồng lớp qua tin nhắn, tay vẫn còn hơi run.

Vài giây im lặng trôi qua, đủ lâu để My nghe rõ tiếng quạt máy tính của chính mình.

"Sai lệch chưa tới nửa cây số giữa ba nguồn hoàn toàn độc lập thế này thì không phải trùng hợp." Tùng nói, giọng đã mất hẳn vẻ buồn ngủ. "Dị thường trọng lực âm cỡ này thường chỉ do một khoảng rỗng lớn dưới lòng đất, kiểu hang động hoặc đứt gãy, chứ hiếm khi do mỏ khoáng vì mỏ khoáng thường cho dị thường dương."

"Vậy nếu là hang, sao lại có rung động địa chấn đều đặn ở đúng chỗ đó? Hang thì im lặng chứ."

"Đúng là lạ. Rung động đều đặn kiểu này thường là do máy móc hoạt động theo chu kỳ, không phải hiện tượng địa chất tự nhiên." Tùng đáp, giọng trầm xuống. "Nếu em hỏi anh nghiêng về giả thuyết nào, anh nghĩ có ai đó đang vận hành thiết bị gì đó bên trong một khoảng rỗng lớn dưới lòng đất, và cố tình chọn khu vực hẻo lánh để không ai chú ý."

"Nghe như một cơ sở bí mật vậy."

"Anh không dám nói tới mức đó, nhưng dữ liệu không tự nhiên trùng hợp theo kiểu này. Em báo ai chưa?"

"Chưa, em đang phân vân có nên vượt cấp không."

"Vượt cấp mà đúng thì không ai trách em đâu, chỉ sợ em ngồi im rồi sau này mới tiếc." Tùng đáp. "Gửi thẳng cho người phụ trách khu vực đó đi, đừng chờ sáng mai."

"Còn báo cáo về Đại Phát thì sao, anh có nghĩ nó liên quan không?" My hỏi thêm.

"Chỉ mua thiết bị lặn hang vượt quy mô thì chưa nói lên được gì chắc chắn, có thể họ chỉ đang chuẩn bị cho một hợp đồng lớn hơn bình thường. Nhưng nếu đúng vị trí trùng với dị thường trọng lực và địa chấn, thì khó mà coi là tình cờ được nữa." Tùng đáp, giọng cân nhắc từng chữ. "Anh nghĩ em nên báo đúng người, càng sớm càng tốt."

My cảm ơn, cúp máy, cảm thấy quyết tâm của mình vừa được củng cố thêm một chút.

Cô mở email nội bộ, gõ tên người nhận, rồi xóa đi. Cấp trên trực tiếp của cô đã về từ bảy giờ tối, và báo cáo vượt cấp là việc một chuyên viên hai năm kinh nghiệm không nên tự ý làm.

"Kệ." Cô nói thành tiếng, một mình trong căn phòng trống.

Cô gõ lại một địa chỉ khác — người đứng đầu đơn vị giám sát khu vực biên giới phía tây, cái tên cô chỉ biết qua sơ đồ tổ chức treo ở hành lang tầng một, chưa từng gặp mặt.

Cô gõ vội vài dòng tiêu đề, xóa đi viết lại ba lần vì sợ nghe quá khẳng định cho một chuyên viên hai năm kinh nghiệm, cuối cùng chốt lại một câu ngắn gọn nhất có thể: "Ba nguồn dữ liệu độc lập cùng một tọa độ — kính mong xem qua." Ngón tay cô dừng lại trên nút gửi đúng ba giây, rồi ấn xuống.

1. Đo dị thường trọng lực (gravity anomaly) là kỹ thuật địa vật lý có thật, dựa trên nguyên lý một khối vật chất kém đặc hơn môi trường xung quanh — như hang động, khoảng rỗng hay đứt gãy — sẽ tạo ra lực hấp dẫn đo được yếu hơn bình thường tại đúng vị trí đó. Kỹ thuật này được dùng thật trong khảo sát địa chất, tìm khoáng sản và cả khảo cổ học để phát hiện cấu trúc ẩn dưới lòng đất mà không cần đào bới.