Sợi dây thứ ba kêu lên dưới ngón tay Piên, cao, trong, cao hơn cô nhớ.

Cô giật mình, rụt tay. Tiếng dây còn rung trong bầu đàn một lúc mới tắt.

Cô vặn trục thứ ba lỏng ra một chút. Gảy. Vẫn cao. Lỏng thêm. Gảy. Cô nghiêng đầu, nhắm mắt, gảy dây trầm, rồi dây giữa, rồi dây thứ ba. Ba tiếng chồng lên nhau. Chưa đúng. Cô vặn thêm nửa vòng.

Mẹ ngồi đối diện bên bếp, nghe. Lần thứ tư thì mẹ giơ tay lên. Đúng rồi. Cô gảy lại cả ba dây. Tiếng đàn mẹ, cái tiếng cô nghe từ hồi nằm trong địu, cái tiếng bị đứt mất một năm nay.

Mẹ gật. Rồi mẹ chỉ ra hiên.

Kình ngồi ngoài hiên, quay lưng vào nhà, Cộc trên vai. Nó đang vót một que tre không để làm gì.

Mẹ chỉ ra Kình. Rồi mẹ chỉ vào ngực Piên.

"Me muốn gì?" Piên hỏi, dù cô đã hiểu.

Mẹ không chỉ nữa. Mẹ đưa một ngón tay ra, gõ lên sợi dây thứ ba. Một tiếng nhỏ, cao.

"Piên hát cho Kình nghe?"

Mẹ gật.

"Hát gì?"

Mẹ nhìn cô. Mẹ đưa tay lên mặt mình, sờ gò má, sờ khóe mắt, sờ cằm. Rồi mẹ chỉ ra hiên lần nữa.

Piên ngồi im.

Mùng một, ở khung cửa bếp, cô đã nghe Kình nói mặt ngoại thì giống mặt ngoại.

Cả buổi chiều cô ngồi bên bếp, đàn trên đùi, không gảy. Cô nhặt từng thứ cô nhớ về bà Tư ở Thất Sơn, như nhặt hạt gạo rơi trên sàn.

Mặt ngoại. Gò má cao. Mắt híp lại khi nhìn ra nắng ngoài rạch. Khi nhai trầu thì nếp nhăn kéo về một phía. Phía nào thì cô không chắc.

Khuê đi vào, ôm bó củi. Piên gọi.

"Khuê. Ngoại nhai trầu má bên nào?"

Khuê đặt bó củi xuống. Cô không hỏi Piên hỏi để làm gì.

"Bên trái."

"Chắc không?"

"Muội ngồi bên trái ngoại mỗi bữa cơm. Muội chỉ thấy được một bên má phồng." Khuê nhắm mắt nửa chừng. "Bên trái."

"Ngoại nhìn nắng thì nhìn đi đâu?"

"Ra rạch. Ngoại ngồi bậc cửa nhìn ra rạch. Buổi chiều."

"Mắt ngoại híp."

"Híp. Như cười mà không cười."

"Giọng ngoại thì sao Khuê?"

"Khàn. Mà không gắt." Khuê ngồi xuống cạnh cô, ôm gối. "Ngoại đuổi gà cũng không gắt. Ngoại nói: ra, ra, đi ra. Như dỗ."

"Piên nhớ cái muỗng."

"Cái muỗng sứt. Ngoại thổi thuốc trước khi đưa. Thổi ba hơi."

"Hai hơi."

"Ba. Muội đếm."

Piên cười, lần đầu từ hôm lẩu then. "Khuê đếm cả hơi thổi của ngoại."

"Muội ở đó gần ba tháng. Không có gì làm thì đếm." Khuê ngừng. "Ngoại gắp cá cho người khác. Khúc giữa. Ngoại ăn khúc đuôi."

"Ngoại nói khúc đuôi ít xương."

"Khúc đuôi nhiều xương nhất." Khuê nhìn xuống tay mình. "Muội biết. Muội không nói với ngoại."

Hai đứa ngồi im một lúc.

"Piên cần mấy câu?" Khuê hỏi.

"Một."

"Một câu thì chọn mặt."

"Piên biết."

Piên gật. Khuê nhìn cây đàn ba dây trên đùi cô, rồi nhìn ra hiên, chỗ Kình ngồi. Khuê không hỏi gì thêm. Cô xếp củi vào góc bếp, rồi ra ngoài.

Piên đặt câu. Bỏ. Đặt lại. Môi cô mấp máy, không ra tiếng. Chữ này dài quá, không vừa nhịp. Chữ kia đúng mà khô. Cô lấy một chữ ngoại hay nói, đặt vào, rồi bỏ ra, vì nó là chữ của ngoại chứ không phải chữ tả ngoại.

Toòng bò lại gần, ngồi chồm hổm nhìn chị nó.

"Chị hát cái gì mà không ra tiếng?"

"Chị chưa hát. Chị đặt câu."

"Câu gì?"

"Câu về một bà già."

"Bà già nào? Bà Moóc hả?"

"Không. Bà ở dưới xuôi. Em không biết."

"Bà đó có đánh chuột không?"

"Không. Bà cho chuột ăn."

Toòng ngẫm. "Vậy bà tốt hơn bà Moóc."

"Đi ra, Toòng. Để chị đặt."

Trời tối. Cô gọi.

"Kình. Vô đây."

Kình vào. Nó ngồi xếp bằng đối diện cô bên bếp, hai tay đặt trên gối. Cộc nhảy xuống, ngồi cạnh hòn đá bếp. Mẹ ngồi trong góc.

Piên không nói gì trước. Không nói vì sao gọi, không nói cái gì khác. Cô đặt đàn lên đùi, gảy ba dây một lượt.

Rồi cô hát. Một câu.

Tiếng đàn tắt.

Kình ngồi yên. Mắt nó nhìn vào cây đàn, không nhìn cô.

"Hát lại."

Cô hát lại. Chậm hơn. Chữ trái cô ngân dài hơn một chút.

Kình vẫn ngồi yên. Ngón tay cái nó cọ lên đầu gối, cọ qua cọ lại, như người ta cọ một vết bẩn không chịu đi. Lửa bếp liếm lên kiềng. Mẹ trong góc không nhúc nhích.

"Hát lại."

Cô hát lại lần thứ ba. Lần này cô gảy dây thứ ba ở chữ nắng, cái tiếng cao, trong, mới.

Kình ngồi im một lúc lâu sau khi tiếng đàn tắt.

"Mặt ngoại vậy hả," nó nói. Không phải câu hỏi.

"Vậy."

"Má bên trái."

"Bên trái. Khuê nói."

"Mắt híp."

"Híp. Như cười mà không cười."

Kình gật. Nó nhìn xuống bàn tay mình.

"Piên nhớ giùm tui."

Piên không hứa thành lời. Cô gật.

Cộc ngồi cạnh hòn đá bếp, không nói gì. Hai cái tai nó dựng lên, rồi cụp xuống. Mẹ trong góc khẽ gật, rồi nhắm mắt.

Kình đứng dậy. Nó phủi hai đầu gối, phủi lâu hơn cần. Nó đi ra. Tới khung cửa thì nó dừng lại, quay lưng vào nhà, một tay vịn khung cửa.

Nó lẩm nhẩm câu Then đó. Giọng nó hạ xuống, phô, rè, y như giọng Cộc hát hồi ở Vàm Tre. Lên không tới, xuống thì xuống quá.

"Bà ngồi bậc cửa nhai trầu, má phồng bên trái, mắt híp nhìn nắng chiều."

Sai một chữ. Chữ cuối.

Piên nghe. Cô không sửa.