Hơi nước bốc lên trắng xóa, đụng gác bếp rồi tản ra hai bên. Mùi lá dong luộc xộc vào mũi Kình trước khi nó kịp mở mắt.

Nó nằm nghiêng bên bếp, cánh tay làm gối tê dại. Bà Đeo đang dùng hai cây đũa cả vớt từ nồi lớn ra từng cái bánh chưng. Bánh dài, cong như cái lưng người già, lá dong đen bóng. Bánh chưng gù, Piên gọi vậy hôm gói. Bà Đeo xếp từng cái lên mẹt, khói bốc nghi ngút.

Ngoài mái, mưa vẫn rơi. Đều. Không lạnh.

Kình ngồi dậy. Cái chăn chàm trượt khỏi vai. Ai đắp cho nó hồi nào nó không biết. Cộc ngồi trên đầu gối nó, mắt nhắm, lông xẹp xuống, không còn phồng như mấy ngày rét.

"Mấy giờ rồi Cộc?"

"Mùng một rồi. Giờ thì tao không biết." Cộc mở một mắt. "Mày ngủ như con heo."

"Tao ngủ lâu hả?"

"Lâu. Mày ngáy to hơn thầy Đức."

Mẹ Piên quỳ bên hòn đá cạnh bếp. Bà cắm một nén hương vào ống tre, đặt lên mặt đá một miếng bánh chưng nhỏ bằng ngón tay, một chén rượu men lá. Bà không khấn thành tiếng. Môi bà mím lại. Bà chắp tay một lúc, rồi cúi đầu.

"Dì cúng gì vậy?" Kình hỏi nhỏ Toòng.

"Báo thần đá," Toòng nói, miệng đầy bánh. "Năm mới tới rồi. Năm nào cũng báo."

"Thần đá không biết năm mới hả?"

"Biết. Mà phải báo. Không báo là vô lễ."

Mẹ Piên đứng dậy, quay lại, thấy Kình đã ngồi dậy. Bà gật đầu với nó, cười bằng mũi. Bà mở miệng. Không có tiếng. Bà ngậm lại, chỉ vào mẹt bánh, chỉ vào nó.

Kình nhìn Piên. Piên ngồi bên bếp, đang lau cây đàn hai dây bằng vạt áo.

"Dì sao vậy Piên?"

"Mẹ không nói được nữa."

"Từ hồi nào?"

"Từ đêm qua. Mẹ hát xong câu cuối."

"Thầy Khiêm nói sao?"

"Phổi còn. Giọng không có thuốc." Piên nói lại đúng chữ thầy Khiêm, không thêm.

Kình nhìn mẹ Piên. Bà lại chỉ vào mẹt bánh, lần này mạnh tay hơn, như mắng nó chậm.

"Dì biểu tui ăn hả Piên?"

"Mẹ bảo Kình ăn. Ăn đi."

Nó ăn.

Toòng hết sốt. Nó ngồi giữa sàn ăn bánh chưng, ăn tới miếng thứ ba, má phúng phính, mồ hôi còn rịn trên trán.

Cả buổi sáng người trong bản qua lại. Nhà nào cũng mang theo một thứ, gói khẩu sli bọc giấy hồng, đĩa chè lam cắt miếng vuông. Chị Slương ôm con sang, bé con đã cười được. Người ta ngồi một lúc, uống chén rượu, nhìn mẹ Piên, gật đầu, rồi về. Không ai hỏi đêm qua. Ai cũng nhìn mẹ Piên lâu hơn thường lệ.

Ông Táo gánh hàng ngồi đúng chỗ khách sát cửa bếp. Piên bẻ cho ông một miếng bánh nhỏ, ông ôm bằng hai tay, gặm.

"Năm nay dưới xuôi không ai được về đêm giao thừa," ông nói với Cộc. "Không ai đi thì lấy đâu ra về."

"Vậy ông ở đây ăn bánh."

"Bánh trên này dẻo." Ông nhai. "Mà cong. Bánh gì mà cong như cái cần câu."

Thầy Đức ngồi xếp bằng gần cửa, cuốn sổ mở trên gối. Thầy gọi Kình lại. Thầy đọc to dòng sổ đêm qua, giọng thể thức như đọc giấy quan.

"Đêm ba mươi. Người bị áp tải ngủ cạnh bếp từ giờ Tuất tới giờ Mão. Sương tan giờ Dần. Mưa ấm."

"Hết rồi hả thầy?"

"Hết."

"Thầy không ghi gì nữa?"

"Tôi ghi cái tôi biết."

Thầy gấp sổ, kẹp vào trong chăn, ngồi im nghe mưa.

Gần trưa, mẹ Piên gói hai cái bánh chưng vào lá chuối, đưa cho Kình, chỉ về phía nhà trưởng bản. Kình đội mưa đi. Mưa ấm thật, nhỏ hạt, rơi trên mặt như ai rảy nước ấm.

Nhà Tẳng đông khách. Kình ngồi ở gian ngoài chờ, bánh trên đùi. Qua vách nứa, nó nghe tiếng một người lính Giám vừa từ thác xuống xin lửa, đang nói với Tẳng bằng giọng dưới xuôi, khàn vì rét.

"Đêm qua lạ lắm ông ạ. Cái tờ sắc trên vách thác ấy, đang đỏ thế, tự dưng nhạt son. Nhạt như bị ướt. Chừng một canh."

"Rồi sao?"

"Rồi đỏ lại. Đỏ như cũ. Hai anh em tôi ghi vào sổ canh rồi. Phải nộp Học chính."

"Có thấy ai đi qua không?"

"Không thấy ai. Sương dày, thấy gì. Chỉ thấy sương tan."

Kình ngồi im, hai tay đặt lên hai cái bánh. Lúc Tẳng ra, nó đưa bánh, cúi chào, đi về.

Chiều, Toòng leo lên ngồi trong lòng Kình, lưng dựa vào ngực nó.

"Anh Kình kể chuyện miệt dưới đi."

"Kể chuyện gì?"

"Chuyện ngoại anh Kình."

"Ngoại tui nhai trầu. Nhai suốt ngày. Răng ngoại đen bóng."

"Rồi sao nữa?"

"Ngoại có cái muỗng sứt. Múc cháo, múc thuốc, cái gì cũng múc bằng cái muỗng đó."

"Tay ngoại sao?"

"Tay ngoại gầy. Gầy hơn tay dì Lường."

"Còn mặt ngoại?"

Kình mở miệng.

Rồi nó ngừng. Nó ngừng một nhịp, như người đi tới khúc quẹo mà quên quẹo bên nào. Rồi nó cười.

"Mặt ngoại thì giống mặt ngoại."

Toòng ngẫm. "Giống mặt ngoại là giống sao?"

"Là giống mặt ngoại chớ sao. Mày hỏi kỳ." Kình bẹo má nó. "Thôi, để tui kể chuyện con cá linh."

"Con cá anh Cộc nói đó, bắp tay bằng hả?"

"Anh Cộc nói láo. Nó lớn bằng ngón tay."

"Tao không nói láo," Cộc nói trên vai. "Tao nói con lớn nhất."

Toòng cười, ngả đầu ra sau, trúng cằm Kình. Kình xoa cằm, kể tiếp chuyện mùa nước nổi, chuyện xúc cá bằng rổ. Toòng nghe chăm chú.

Kình ngẩng lên. Ở khung cửa bếp, Piên đứng đó, ôm cây đàn hai dây trước ngực, không biết đứng từ hồi nào. Cô đặt cây đàn xuống, dựng vào vách. Rồi cô quay đi, xuống cầu thang lấy củi.