Mẹ mở cuốn sổ chi tiêu miền Tây ra ngay tại bàn khách, không đợi Khuê thay áo.

Bà đọc từng dòng. Ngón trỏ bà dò dưới chữ, thong thả, chính xác, như người dò sổ thuế. Gian khách phủ họ Vũ rộng và mát, mùi trầm lẫn mùi gỗ sơn. Khuê đứng cách bàn ba bước, hai tay buông, áo lụa xanh rêu đi đường còn bám bụi bến sông ở gấu.

Rằm tháng Hai. Ngoài sân, hai cây ngọc lan đã trổ nụ đầu mùa. Người hầu bưng khay trà đứng chờ ngoài cửa, không ai dám bước vô.

"Ngày mười hai tháng Chạp, mua giấy ba tiền," mẹ đọc. "Ngày mười lăm, gạo hai tiền. Ngày hai mươi, thuốc cho bà Tư Nhài, năm tiền."

"Dạ."

"Con chi thuốc cho người không họ không hàng?"

"Bà Tư Nhài là bà ngoại của bạn con, thưa mẹ. Hồi đó bà bệnh nặng. Nay bà đã mất."

"Chi tiêu từ tiền bổng của ai?"

"Của con."

Mẹ gật, không nói thêm. Ngón tay bà lật sang trang kế. Rồi một trang nữa. Rồi bà dừng.

Trang đó trống. Không một món nào, không một con số. Chỉ có hai chữ nằm giữa trang giấy trắng, mực đậm: Không trình.

Căn phòng im đến nỗi Khuê nghe được tiếng nước nhỏ giọt ở chậu cảnh ngoài hiên.

"Không trình là gì?"

"Là con không trình, thưa mẹ."

"Không trình cái gì?"

"Cái con không trình."

"Con có nhớ sổ này là sổ gì không?" Giọng mẹ không lên, không xuống. "Mỗi trang trong sổ này, nhà ta đọc từng dòng. Trang nào cũng có việc. Con để trống một trang."

"Dạ. Con để trống."

"Để trống thì ghi, hay không ghi?"

"Con ghi là không trình."

Mẹ nhìn cô. Khuê đứng thẳng. Trong tay áo, ngón cái cô chạm vào mép của lá thư đã gấp bốn, chạm rồi buông. Chiếc gói khăn từng nằm giữa trang sổ này đã không còn ở đó từ lâu. Nó nằm trong tay áo cô, ở chỗ chỉ cô biết.

Mẹ gấp cuốn sổ lại. Chậm. Không có tiếng giấy sột soạt.

Bà đẩy sổ về phía cô, qua mặt bàn.

"Cầm."

Khuê nhận. Lần đầu trong đời, sổ của cô được trả lại mà không có một chữ phê. Cô không biết nên mừng hay nên sợ. Cô cúi đầu, hai tay ôm sổ.

"Lên thay áo," mẹ nói. "Cha con về lúc lên đèn."

"Dạ."

"Con gầy."

"Thưa mẹ, ghe đi nhiều ngày."

"Ăn gì trên ghe?"

"Cơm cá, rau luộc. Thỉnh thoảng cháo."

"Cá nào?"

"Cá lóc, cá rô. Có hôm cá linh."

"Ngoài cơm cá có ăn gì khác không?"

"Chè." Khuê ngập ngừng. "Hôm qua con ăn chè đậu đỏ ở quán đầu ngõ Giám. Bốn chén."

"Bốn chén?"

"Thưa mẹ, chia cho ba người."

Mẹ nhìn cô thêm một lúc. Khóe môi bà động, một chút thôi, như chưa kịp quyết có nên cười.

"Thay áo đi," bà nói. "Đừng mặc cái áo bám bụi đó vô phòng cha con."

Cha về khi đèn dầu vừa thắp.

Ông bước vô gian khách, áo Học chính xám đậm, mũ tháo ra cầm tay. Tóc mai ông bạc thêm một mảng so với lần cuối cô thấy ông. Ông ngồi xuống ghế. Người hầu đặt chén trà, cúi đầu lui ra không một tiếng động. Ông không uống ngay. Ông xoay chén. Một vòng. Hai vòng. Ba vòng.

Khuê quỳ xuống trước mặt cha. Cô thò tay vô tay áo, lấy lá thư ra, dâng bằng hai tay, trán cúi xuống ngang tầm mặt thư.

"Thưa cha. Con xin dâng thư."

Cha nhìn cô. Nhìn lá thư. Ông đặt chén xuống, nhận thư, mở. Ông đọc trước mặt cô.

Cô biết từng chữ trong đó. Cô viết chúng bằng ngòi bút chạy chắc, trên ghe, sau khi đã xé ba tờ khác. Một dòng duy nhất.

Cha đọc rất lâu cho một dòng.

Ông không nói gì. Cô quỳ im. Ngọn đèn dầu đập nhẹ cánh, hắt bóng cha lên vách. Bóng ông cúi xuống tờ thư, im phăng phắc.

"Con đứng lên," cha nói.

Cô đứng. Đầu gối hơi tê vì quỳ trên gạch hoa, nhưng cô không đưa tay xoa.

"Thưa cha," cô nói, giọng đúng thể thức, từng chữ ngay hàng. "Sĩ tử Kình bị giữ ở phòng chờ hai ngày, không có lệnh viết. Theo phép thì giữ người phải có giấy."

"Có giấy."

"Dạ?"

"Có giấy. Giấy chưa viết."

"Thưa cha, giấy chưa viết thì chưa có giấy."

"Phải." Cha nhìn chén trà. "Phải. Ta không cãi con."

"Vậy ai viết giấy?"

Cha im một nhịp. Rồi ông nói, đều và thấp.

"Tế Tửu sẽ tự gặp cậu ta."

Cô cảm thấy bụng mình se lại. "Tự gặp ạ?"

"Phải."

"Thưa cha, Tế Tửu không gặp sĩ tử."

"Gặp cậu ta thì gặp."

"Vì lẽ gì?"

"Con không cần biết vì lẽ gì."

"Thưa cha, con muốn biết."

Ông nhìn cô. Đôi mắt ông có quầng sâu, mệt, mà không giận. Khuê chưa từng thấy ông nhìn cô như vậy. Như nhìn một người cùng làm việc, mà không phải một đứa con.

"Con muốn biết thì con tự tìm," ông nói. "Ta không cấm. Ta cũng không bảo."

Khuê mở miệng định hỏi tiếp. Cha đã đứng dậy. Ông cầm lá thư trong tay, chưa gấp.

"Cha."

"Con đi nghỉ đi."

"Thưa cha, lá thư..."

"Ta đã nhận."

"Cha có hồi âm không ạ?"

"Chưa. Khi nào ta biết nên viết gì."

"Thưa cha, con còn..."

"Đi nghỉ."

Giọng ông không lớn. Cô cúi đầu lui hai bước, không quay lưng. Cô thấy ông gấp lá thư làm đôi, rồi làm tư. Cô đã quen cảnh này suốt mười bảy năm: cha nhận giấy tờ, gấp lại, bỏ vô tráp công văn đặt cạnh bàn, đóng nắp.

Ông không bỏ vô tráp.

Ông luồn lá thư vô ngực áo, chỗ sát tim, chỗ người ta giữ thư nhà.