Tiếng xóc nhạc trong tay Piên lắc đều, lắc như nhạc cương ngựa trên đường đá. Lắc. Lắc. Không hụt nhịp nào.

Kình nằm nghiêng bên bếp, mắt nhắm, má áp lên cánh tay. Hơi lửa nóng một bên mặt. Nó nghe tiếng đàn hai dây của dì Lường, trầm, chậm. Nghe hơi dì đứt, rồi nối. Đứt, rồi nối. Tiếng hát hai bà Then kia đỡ ở dưới như hai bàn tay đỡ một cái chén.

Rồi tiếng nhạc ngựa đẩy nó đi. Như lần ở nhà Slương. Như có ai đặt tay sau lưng nó, không xô, chỉ đẩy.

Nó đứng trên đường đèo.

Không có trăng. Mà đường sáng, sáng mờ mờ như ai rắc một lớp tro trắng lên đá. Hai bên vách núi đen. Gió không thổi. Kình nhìn xuống chân mình. Chân trần, đứng trên đá lạnh, không thấy đau.

Nó biết chỗ này. Đèo Khau Lồm, dưới bóng núi Phja Moóc. Nó đã đi qua bằng chân thật, cùng đoàn ngựa thồ, hồi tháng Năm.

Sau lưng nó, xa, rất xa, có tiếng nhạc ngựa với tiếng đàn đang lên. Nó không quay lại. Nó đi.

Khe đá trên đỉnh đèo vẫn ở đó. Phiến đá lớn chắn ngang lối, phiến đá hồi tháng Năm ông thần ngồi bó gối bên cạnh. Nhưng giờ trên mặt phiến đá có một tờ giấy, đóng bốn cái đinh sắt ở bốn góc. Giấy dày, trắng. Dưới cùng là một dấu son vuông, đỏ tươi, như mới đóng hôm qua.

Ông thần đèo ngồi trên một mỏm đá cạnh đó. Ông vẫn gầy, râu như cỏ khô, áo màu đá. Ông nhìn tờ giấy như người ta nhìn con sâu đậu trên vạt áo mình: không phủi, mà cũng không chịu được.

"Con tới rồi đó hả," ông nói.

"Dạ."

"Lính đóng cái này hồi cuối tháng Chín. Ông Học chính xuống núi rồi, lính lên đóng. Họ đọc to, họ đóng đinh, họ về."

"Ông có nhận không?"

"Tôi không đưa tay." Ông thần gật về phía tờ giấy. "Mà nó cứ nằm đó. Ngày nào tôi cũng thấy."

"Ông ăn chưa?"

Ông thần nhìn nó, khóe mắt nhăn lại. "Con lại hỏi câu đó."

"Con hỏi thiệt mà ông."

"Có. Người gùi muối đi qua để lại nắm cơm trên đá. Họ không đọc giấy. Họ để cơm cạnh giấy." Ông nhìn quanh vai Kình. "Ông bạn lông xù của con đâu?"

"Ổng ngồi ở bếp. Ổng ngồi trên hông con."

"Ổng không đi theo?"

"Ổng nói đường này không có đồ ăn."

Ông thần khịt mũi, như cười.

Kình bước tới gần phiến đá. Nó nhìn tờ giấy. Chữ đứng, nét đều, mực đen. Nó đọc được mấy chữ đầu, tên đèo, tên núi. Nó không đọc nữa.

"Con hứa với tôi không để ai ép tôi," ông thần nói. "Tờ này ép tôi không?"

Kình không chạm vào tờ giấy. Nó để hai tay sau lưng.

"Ông chưa nhận thì nó là giấy."

"Giấy mà đóng đinh lên nhà tôi."

"Dạ. Con không gỡ."

"Sao con không gỡ?"

"Con không có quyền gỡ."

"Hồi tháng Năm con có quyền nói không với ông Học chính."

"Con nói không thay ông, vì ông hỏi con. Giờ ông không hỏi con gỡ." Kình ngẫm. "Mà ông có hỏi thì con cũng không gỡ. Con gỡ thì con thành người ép ông theo kiểu khác."

Ông thần nhìn nó một lúc. Ông gãi râu.

"Vậy đêm nay con tới đây xin tôi mở?"

"Con hỏi."

"Hỏi với xin khác gì?"

"Xin thì ông khó nói không. Hỏi thì ông nói không cũng được." Kình nói chậm, như nói với ông già trong xóm. "Đêm nay dì Lường lên. Có bà Đeo, bà Moóc. Đi qua chỗ ông. Ông không mở thì thôi."

"Thôi rồi sao?"

"Thì con về. Con ngồi bếp. Con nói với dì là ông không mở."

"Con không giận tôi?"

"Con giận ông làm chi. Nhà ông mà."

Ông thần cười. Ông cười thành tiếng, tiếng cười khô như sỏi lăn xuống dốc. Rồi ông chống tay đứng dậy. Ông đi tới phiến đá có tờ giấy, đặt bàn tay khô như vỏ cây lên mép đá, phía không có giấy. Ông kéo.

Phiến đá dịch ra. Dịch êm, như cánh cửa gỗ nhà ai đó trên bản lề cũ. Sau phiến đá là con đường xuống, mờ trắng, chạy vào thung lũng tối.

Tờ giấy vẫn nằm nguyên trên mặt đá. Bốn cái đinh không lay.

"Tôi mở vì tôi muốn," ông thần nói. "Không phải vì con hỏi. Con nhớ vậy."

"Dạ. Con nhớ."

"Đi đi. Người đằng sau con đi chậm lắm."

Kình cúi đầu chào ông. Rồi nó đi qua khe.

Con đường xuống thung lũng dốc, quanh co. Nó đi theo tiếng nước. Tiếng nước nhỏ lúc đầu, như suối chảy qua kẽ đá, rồi lớn dần, lớn dần, tới mức nó nghe trong ngực mình cũng có tiếng đổ. Càng xuống càng lạnh. Cái lạnh không phải gió. Cái lạnh như hơi nước bám vào da, ngấm vào xương sườn.

Sương dày lên. Qua lớp sương, nó thấy một đốm lửa.

Không phải lửa của đường này. Lửa thật, đỏ, khói đen. Của dương gian. Hai người lính Giám ngồi co ro bên đống củi dưới một mái lá dựng tạm, hai cái mũ trận lật ngửa bên cạnh. Một người hơ hai bàn tay sát lửa tới mức gần cháy. Người kia ngủ gật, cằm chạm ngực.

"Lạnh thế này thì ma cũng không đi," người hơ tay nói.

Người ngủ gật không đáp.

Kình đi ngang qua đống lửa, cách chừng ba bước. Người hơ tay không ngẩng lên. Không ai thấy nó. Không ai thấy gì.

Nó đi tiếp, tới chân thác.

Thác Nặm Tẩu đổ trắng giữa đêm, nước dày, ồn. Trên vách đá ướt bên cạnh màn nước, cách mặt nước chừng hai sải, có một tờ giấy đóng đinh. Tờ thứ hai. Giấy ướt mà không nhòe. Dấu son đỏ chói giữa màn nước trắng.

Ngay dưới tờ giấy, thần thác đứng. Lưng thẳng, hai tay buông, mặt hướng ra con đường Kình vừa đi xuống. Đứng như người đang trực.