Kình chìa bàn tay trước mặt thầy Đức, lòng bàn tay ngửa lên, chờ cuốn sổ tuần vùng.

Toòng ngủ gục bên cạnh, đầu gối lên đùi Kình, miệng há, nước dãi chảy thành sợi. Kình không dám nhúc nhích. Còn bàn tay kia nó chìa ra.

Thầy Đức không đưa. Thầy ngồi bên bếp nhà Piên, chân xếp bằng, ngọn lửa đỏ hắt lên nửa mặt. Thầy mở cuốn sổ ra, đặt lên đùi mình, lật về trang đầu năm, ngón tay trỏ lướt dọc lề như người dò đường.

"Cậu muốn biết gì?"

"Mọi ngày thầy ghi con nói chuyện với thần."

"Cậu không đọc được sổ?"

"Đọc được. Nhưng thầy đọc cho con nghe."

"Sao phải đọc?"

"Vì con muốn nghe giọng thầy đọc. Chữ thì đứng yên. Giọng mới có người."

"Cậu nói như Khuê."

"Dạ, chắc con bị lây."

Thầy Đức nhìn nó một lúc, rồi cúi xuống sổ. Giọng thầy đều, trầm, từng dòng một.

"Tháng Tư. Người áp tải ngủ gật trong lễ cầu an. Không có việc khác."

"Dòng đó là thầy mà."

"Ngày đó tôi chỉ biết việc của tôi."

"Đầu tháng Năm. Người bị áp tải nói chuyện với thần đèo."

Kình ngồi thẳng lên. "Thầy ghi vậy thôi?"

"Vậy."

"Ngày lên đèo, thầy ghi con nói gì?"

"Tôi ghi: người bị áp tải nói chuyện với thần đèo. Tôi không ghi lời."

"Sao thầy không ghi?"

"Lời của cậu với thần không phải việc tuần vùng." Thầy Đức lật sang trang. "Tuần vùng ghi ai đi đâu, ai làm gì. Không ghi ai nói gì với ai."

Cộc ngồi trên vai Kình, ngáp, không nói.

"Ngày mười tháng Sáu," thầy đọc tiếp. "Người bị áp tải lên thác Nặm Tẩu theo đoàn. Không phát ngôn." Thầy dừng ngón tay. "Giữa tháng Sáu. Người bị áp tải lên nguồn Bó Khoăn một mình. Không làm gì."

"Còn dòng dưới."

"Dòng dưới là việc của tôi."

Kình gật. Nó nhìn cuốn sổ rất lâu, nhìn những dòng chữ ngắn đều như hàng ruộng cấy. Rồi nó hỏi, giọng thấp.

"Vậy có ai có lời đó trên giấy không thầy?"

"Lời nào?"

"Lời con nói với thần đèo."

Thầy Đức không trả lời ngay. Ngọn lửa nghiêng sang một bên rồi đứng lại.

"Trong sổ tôi thì không," thầy nói.

Kình thở ra một hơi dài. Vai nó buông, lưng chùng xuống, tay xoa lên mặt. Bên cạnh nó, bàn tay trái của thầy Đức nằm yên trên đùi, hai ngón không gõ.

"Con có xui ai không thầy?"

"Trong sổ không có ngày nào cậu xui."

"Cả ngày hôm nay?"

"Hôm nay cậu phơi lúa." Thầy Đức khép sổ lại, một ngón kẹp giữa trang. "Mấy hôm trước cậu đi chợ. Trước nữa cậu giã cốm. Tôi chưa ghi ngày nào cậu xui ai."

"Vậy sao thiên hạ đồn?"

"Đồn thì đâu cần sổ," Cộc nói.

Kình nghiêng đầu nhìn nó. "Cộc nghe hồi nào?"

"Tao nghe hết. Tao ngồi ngay đây." Cộc gãi cằm. "Tao biết thiên hạ. Thiên hạ thích đồn. Đồn một người thì dễ hơn đồn một chuyện."

"Chuyện gì?"

"Chuyện Táo không muốn xóa dòng. Chuyện thần không muốn vô sổ. Chuyện dài. Khó đồn." Cộc hắng giọng. "Thiên hạ gom lại một thằng nhỏ cho gọn."

Kình ngồi im. Nó nhìn bếp, nhìn than hồng đỏ rực. Rồi nó hỏi, nhỏ.

"Cộc. Táo nhà ngoại có lên không?"

"Hả?"

"Ông Táo nhà bà ngoại. Mùa này."

Cộc không đáp ngay. Nó nhìn Kình như nhìn người vừa hỏi một việc nó không muốn trả lời.

"Thằng đó bốn chục năm làm Táo, năm nào cũng khai một dòng," nó nói. "Mày tính nó chịu xóa?"

"Tao không biết."

"Tao biết." Cộc vắt đuôi qua vai. "Nó không xóa."

Thầy Đức mở sổ lại, tìm trang cuối. Ngòi bút chạm giấy, rồi dừng. Thầy ghi một dòng ngắn, không khoe. Kình nghiêng người nhìn.

"Giấy gì vậy thầy?"

"Họ nói giấy."

"Giấy gì mà phải khiêng?"

"Tôi ghi giấy." Thầy Đức chấm mực. "Tôi ghi điều tôi thấy."

"Thầy có thấy giấy đó là giấy gì không?"

"Tôi thấy giấy cuộn. Dây buộc đỏ."

"Chỉ vậy?"

"Chỉ vậy. Tôi không mở." Thầy thổi mực cho khô. "Người ghi sổ không mở thứ không phải của mình."

Kình gật. Nó không hỏi thêm. Cuộn giấy dây đỏ chẳng gợi cho nó điều gì ngoài những tờ sắc nó đã thấy.

Cánh cửa buồng bên mở. Thầy Khiêm bước ra, chân đi chậm, tay cầm ấm nước nóng. Thầy rót vô chén, nhấp một ngụm, nghe đoạn cuối của câu chuyện mà không hỏi gì. Thầy nhìn Kình, rồi nhìn Toòng đang ngủ gục trên đùi nó.

"Thằng nhỏ ngủ rồi," thầy nói. "Con bế nó vô chiếu."

"Dạ."

"Rồi con cũng đi ngủ."

"Con chưa buồn ngủ thầy."

"Ngủ đi, con."

"Dạ thầy."

Kình bế Toòng lên, thằng nhỏ nhẹ như bó củi khô. Nó đặt Toòng xuống chiếu ở gian bên, kéo tấm chăn chàm lên tới cằm, vuốt hai cái lên tóc cắt ngắn lởm chởm. Toòng trở mình, lầm bầm một chữ tiếng Tày không ai hiểu, rồi lại ngáy.

Gió đầu mùa luồn qua khe sàn, lạnh, mang theo mùi lúa phơi. Kình rụt vai, quay ra gian giữa thì thấy mẹ Piên đã bước ra từ buồng, chân trần, áo chàm choàng vai. Bà không nói gì. Bà ngồi xuống, chêm một khúc củi vô bếp, đẩy gốc vô trước. Rồi bà đứng dậy, quay vô buồng, cánh cửa khép lại sau lưng.

Cộc nhảy khỏi vai Kình. Nó bò dọc sàn, tới sát hòn đá bên bếp, ngồi xuống. Lần này nó không ngồi men vách. Nó ngồi giữa, sát hòn đá, cho lửa sưởi lên cả bộ lông.

Lửa liếm lên kiềng, một cái lưỡi đỏ chậm rãi.

Trong bóng tối của buồng, mẹ Piên nói một chữ, bằng tiếng Kinh.

"Nắng."