Ngón trỏ Kình dò từng chữ trên bảng yết, chậm như người rờ tường đi trong bóng tối. Sau lưng, sĩ tử chen nhau, vai huých vai. Có đứa đã đọc xong, quay đi. Kình mới tới dòng thứ ba.

"Giám lập Đoàn Kiểm Kê lên miền ngược," nó đọc, môi mấp máy. "Kê tên. Cấp sắc. Cho thần miền ngược được ăn lễ chính thức."

"Huynh đọc hết rồi đấy," Khuê nói sau vai nó, giọng nhỏ.

"Mới nửa."

"Nửa sau là thể thức. Để muội đọc."

Cô nghiêng đầu, mắt lướt nhanh qua các dòng dưới. Tráp giấy ôm trước ngực. Kình đứng nhích sang để cô nhìn rõ.

"Ký ở cuối," cô nói. "Tế Tửu tự ký. Không qua Học chính nào. Lệnh này đi thẳng từ ông xuống đoàn."

"Vậy là lớn."

"Lớn. Giám bình thường ra lệnh phải qua ba cấp. Cái này không qua cấp nào."

"Kê tên thần," Kình đọc lại cụm đó. "Kê tên là sao Khuê?"

"Là đếm."

"Đếm thần?"

"Đếm rồi thì đóng." Khuê khép miệng, nhìn bảng thêm một chút. "Đếm rồi thì có tên. Có tên thì có sổ. Có sổ thì cấp sắc, thể thức là vậy."

"Đó là tốt hay không tốt?"

"Muội chưa biết." Cô ngập ngừng. "Muội chỉ biết nó nhanh."

Dưới các dòng chữ của lệnh, bảng còn một cột nhỏ riêng. Đầu cột ghi: Khoa Đồng người miền núi, được điểm tên làm người dẫn đường. Bên dưới là sáu cái tên, nét chữ nhỏ, ngay hàng.

Piên chen lên. Cô đứng sát bảng, hơi khom lưng vì cái gùi, chìa ngón tay như chìa vô nước lạnh. Cô không đọc được hết. Kình thấy ngón tay cô dừng lại ở một chữ, đúng một chữ, và đứng im đó.

"Nông," cô nói.

"Piên nhận ra hả?"

"Chữ này Piên biết. Họ Piên." Ngón tay cô trượt sang chữ kế bên. "Chữ này Piên không biết."

Kình ghé sát. Nó đọc chậm, từng nét.

"Nông Thị Piên, Khuổi Tính."

Piên rút tay lại. Cô ngó Kình, ngó cái tên trên bảng, rồi ngó lại Kình. Mắt cô mở to rồi hẹp đi.

"Piên về nhà mà phải có giấy," cô nói.

Cô cười. Không phải cười vui. Là cười như người gõ cửa nhà mình rồi thấy cửa mở sẵn, có người ngồi trong chờ.

"Giấy ghi là phép về nhà," Khuê nói nhẹ. "Phép công vụ."

"Piên hiểu. Giấy thì có giấy."

"Piên."

"Piên hiểu." Cô quay đi, nhìn xuống mũi giày vải. "Đừng nói nữa."

Phía sau, tiếng bước chân đi thẳng tới chỗ ba người. Một giọng trẻ, khô, lên xuống đều như đọc bài.

"Sĩ tử Kình. Theo tôi."

Kình quay lại. Một thư lại Khoa Bút, tuổi cũng xấp xỉ nó, hơn vài năm là cùng. Gầy, cao, mặt trắng, mắt hơi lồi. Khăn len dày quấn hai vòng quanh cổ, dù ngoài sân nắng đứng bóng. Ống tráp sổ đeo chéo, giày vải mới còn nguyên mũi trắng.

"Tôi là Trịnh Khắc Uẩn," người đó nói. "Thư lại Đoàn Kiểm Kê. Lệnh của Học chính."

"Dạ, theo ông đi đâu?"

"Phòng chờ."

"Phòng chờ làm gì?"

"Chờ."

Thầy Đức bước lên nửa bước, đứng chắn giữa. Thầy không cao hơn Uẩn, nhưng bước đó làm Uẩn lùi nửa gót.

"Người này tôi áp tải."

"Giấy ghi áp tải ra Thăng Long," Uẩn nói, mắt không rời thầy. "Tới rồi."

"Tôi đi theo."

"Không có lệnh cho thầy đi theo."

"Giấy áp tải chưa thu hồi." Thầy Đức không đổi giọng. "Thu hồi rồi thì tôi đứng ngoài. Chưa thì tôi đi theo."

Uẩn liếc cái áo chàm bạc phai của thầy, liếc cuốn sổ kẹp nách, liếc đôi dép mòn. Môi hắn nhếch nhẹ, như khịt mũi mà không dám khịt. Hắn kéo cái khăn len lên tới cằm.

"Thầy muốn theo thì theo," hắn nói. "Đừng cản đường."

"Tôi không cản. Tôi đi sau."

Kình ngoái đầu lại nhìn Khuê và Piên. Khuê gật nhẹ. Piên không ngẩng đầu, vẫn nhìn cái bảng, vẫn nhìn cái tên mình trong cột.

Uẩn dẫn đi. Qua hành lang, qua sân gạch, qua dãy Khoa Tướng. Thầy Đức đi sau Kình một bước, thầy Khiêm ở lại với Piên và Khuê. Cộc trên vai nó, nín thinh.

"Ông đi lẹ quá," Kình nói. "Con theo hụt hơi."

"Sĩ tử thì phải theo kịp."

"Chân con chống xuồng, ông ơi, không phải chân chạy hành lang."

"Tập đi. Trên núi dốc hơn nhiều."

"Ông lên núi rồi hả?"

"Chưa." Uẩn chùi mũi giày vô vạt áo, rồi bước tiếp. "Nghe nói."

"Nghe ai nói?"

"Nghe sách."

Cộc ghé miệng vô tai Kình. "Thằng này sợ lạnh. Nhìn khăn là biết."

Kình không đáp. Nó cố nín cười, nín tới nỗi cổ họng đau.

Trên bậc đá trước dãy Khoa Tướng, một người ngồi, mắt nhắm, gậy dựa vai. Thầy Tư Đoán. Ông ngồi im như tượng, hai bàn tay đặt trên gối.

Kình bước ngang. Tiếng dép nó lẹp xẹp trên gạch.

Thầy Tư Đoán nghiêng đầu.

Chỉ nghiêng một chút, như người nghe một tiếng quen mà không chắc. Cái đầu hơi ngả về hướng chân Kình, mắt vẫn nhắm. Môi ông động nhẹ, rồi ngừng.

Kình khựng bước.

"Đi," Uẩn nói.

"Dạ."

Ông Tư Đoán quay mặt đi. Không lời, không dấu. Bàn tay ông trên gối nằm yên.

Kình bước tiếp. Đi được mười bước, nó ngoái lại một lần. Ông ngồi nguyên chỗ cũ, gậy dựa vai, mặt hướng ra sân.

Phòng chờ nằm cuối dãy hành lang phía đông, cửa gỗ trơn, bậc đá cao hai nấc. Uẩn đứng ở bậc dưới, chờ Kình bước lên. Thầy Đức đứng cạnh Kình. Cửa không có then cài, cũng không có ổ khóa. Kình đẩy thử. Cánh cửa bật ra nhẹ như chưa từng đóng.

Một người lính đang ngồi trên bậc ngoài đứng dậy. Hắn mặc áo lính Giám, đai da, giáo dựng sát vách. Hắn cúi đầu, lễ phép.

"Mời sĩ tử vào."