Kình đếm tiền trên lòng bàn tay. Hai bát cơm cá, mỗi bát một tiền. Nó đặt hai tiền xuống mặt bàn gỗ, đẩy về phía bà chủ quán.

Quán cơm nằm ngay bến, gần cửa sông Cái, mái tranh thấp, khói rơm bay vào mắt. Khách đông. Người khiêng bao, người gánh cá, người ngồi xổm trên ghế đẩu húp canh xì xụp. Kình mua hai bát mang xuống ghe cho Piên với thầy Khiêm. Thầy Đức dặn: hai bát thôi, thầy ăn cơm nấu trên ghe.

"Cậu trả đủ," bà chủ nói. "Mà bát phải trả lại. Bát nhà tui."

"Dạ, con trả."

"Qua gian sau đi, bếp chưa dọn, tui lấy bát cho."

Nó bước vô gian sau. Bếp tối, trần thấp, nền đất nện. Cục đầu rau đen thui đứng ở góc, và trên cục đó đứng một ông Táo.

Ông béo hơn mọi ông Táo Kình từng thấy. Áo ám khói, bụng tròn, râu lún phún dính tro. Tay ông cầm một xấp giấy mỏng như tro bếp, xấp dày, cầm chặt như cầm cọng tóc rối.

Ông thấy Cộc trước. Mắt ông híp lại.

"Ê. Ê ê. Lại đây. Mày Táo nhà nào?"

Cộc trên vai Kình khựng một nhịp. "Tao ở xó."

"Xó nhà nào?"

"Nhà xa."

"Xa là xa đâu? Có sổ không?"

"Sổ gì."

"Sổ Táo. Mày chưa nhận phiếu khai mẫu mới hả?" Ông Táo giơ xấp giấy lên, rung rung. "Trên mới phát. Dòng nào cũng phải có dấu người có sắc đứng ra. Nhà này không có người nào có sắc."

"Bà chủ quán đâu có sắc."

"Ừ. Mà thằng ở đợ nhà này, thằng Hanh, nó còn không có giấy tờ." Ông Táo thở dài, bụng phập phồng. "Không giấy tờ thì khai sao? Khai không rõ thì trên trả về. Trả về thì tao phải làm lại. Làm lại thì chậm. Chậm thì..."

"Chậm thì sao?"

"Chậm thì tao bị ghi."

Kình đứng im ở ngưỡng cửa bếp. Ông Táo không nhìn nó. Ông nhìn Cộc.

"Mày giúp tao đi," ông nói. "Mày gặp Táo nhà mày thì nói giùm. Táo quán cơm bến này hỏi thăm. Hỏi coi bên đó khai sao. Mày chỉ cần nói vậy."

"Tao nói được."

"Nói giùm thiệt nghe!"

"Nhà tao xa rồi."

Giọng Cộc nhỏ lại. Không đùa. Nó nhỏ như hơi thở chặn lại giữa họng.

Ông Táo chớp mắt. "Xa rồi là sao?"

"Xa là xa."

"À. Ờ." Ông Táo ngó nó thêm một lúc, nửa tin nửa không, rồi quay lại cục đầu rau, vuốt xấp giấy. "Thôi. Ai cũng vậy. Ai cũng nhà xa."

Bà chủ bước vô, bưng hai cái bát úp trên mâm. Kình nhận lấy. Nó cúi đầu chào ông Táo, ông Táo gật qua loa. Ra tới cửa, Cộc đã im.

Cộc im suốt đường về ghe. Kình đi chậm hơn bình thường, chờ nó nói gì đó. Nó đã quen Cộc đùa ngay cả lúc xuống mương đạp phải ốc nhọn.

"Mày sao vậy?"

"No."

"Bữa nay mày mới ăn gì mà no?"

"No. Tao nói no."

Kình không hỏi nữa.

Trên ghe, Khuê ngồi trong khoang, cái tráp làm bàn. Lá thư trước mặt cô đã viết được nửa tờ. Cô đọc lại một lần. Hai ngón tay cô cầm góc giấy, nhẹ như cầm cánh bướm. Rồi cô xé. Xé đôi, xé tư, gấp lại, nhét vô tay áo.

"Tờ thứ ba," Kình nói.

"Huynh đếm?"

"Tui thấy."

Khuê không đáp. Cô lấy tờ giấy mới, nhúng bút, và viết. Một dòng. Chỉ một dòng, rất ngắn, nét bút không ngập ngừng. Mực chưa khô cô đã thổi, thổi nhẹ, rồi gấp làm tư và đặt xuống nắp tráp.

Cô không xé.

Kình định hỏi. Nó nhìn khuôn mặt nghiêng của Khuê, thấy cô mím môi một cái rất khẽ, và nó biết không nên.

"Tập trung cả ghe lại."

Giọng thầy Đức từ đuôi ghe. Nó không lớn, không gắt, mà ai nghe cũng ngừng. Kình, Piên, Khuê, thầy Khiêm kéo nhau lại. Thầy Đức mở sổ, đọc to, chữ rõ từng chữ.

"Hạn định. Trước rằm tháng Hai."

Cả ghe im. Kình thấy Piên ngồi thẳng lên.

"Thầy định rồi hả thầy?" Kình hỏi.

"Tôi thấy cần định."

"Sao giờ mới cần?"

Thầy Đức hất cằm về phía mũi ghe, chỗ Piên ngồi.

"Có người đếm đậu."

Piên đỏ mặt. Cô cúi xuống, tay xoắn vạt áo, tai đỏ tới tận chân tóc.

"Tính ra còn bảy ngày," thầy Đức nói tiếp, đếm lên ngón tay thật, ngón nào ra ngón nấy. "Từ đây ngược sông Cái tới Thăng Long. Đi đều thì kịp. Ghé bến ăn vẫn kịp."

"Dạ, kịp," Piên nói nhỏ.

"Vậy thì kịp." Thầy gấp sổ. "Tôi ghi rồi."

"Thầy ghi gì thầy?"

"Ghi ngày. Còn lại để người đếm đậu lo."

"Thầy Đức," thầy Khiêm nói từ góc khoang, mắt vẫn nhắm. "Bảy ngày mà ghé bến ăn mỗi ngày hai bữa?"

"Ba bữa."

"Ba bữa thì không kịp."

"Kịp." Thầy Đức không nao núng. "Tôi tính cả bữa ăn."

"Thầy tính cả bữa ngủ nữa hả?"

"Ngủ thì tôi chịu không biết. Ai ngủ trước, người đó trễ."

Cộc, ngồi chồm hổm bên mạn, hừ mũi một tiếng. Lần đầu từ lúc rời quán, nó chen vô được một câu.

"Ông này tính giờ bằng ngón tay mà đúng hơn cái đồng hồ nước ở xứ tao."

"Xứ mày đâu?" Kình hỏi.

Cộc quay mặt đi chỗ khác.

Chiều, thầy Đức cắm sào, đẩy ghe rời bến. Dây neo vừa tuột khỏi cọc thì ông Táo béo chạy ra từ gian bếp quán, loạng choạng trên đống rơm. Ông đứng trên cục đầu rau vọt ra tận cửa sổ bếp, một tay vẫy, một tay quăng.

Một tờ giấy mỏng bay ra, chập chờn trên mặt nước, như con bướm tro.

Cộc nhảy từ vai Kình lên mạn ghe. Nó vươn tay duy nhất ra, chụp trúng. Nó đưa cho Kình, không nói gì.

Kình mở. Một tờ phiếu trắng, chữ in son, từng cột kẻ đều. Cột cuối cùng có một ô vuông son, trống không.

Nó nhìn cái ô một lúc. Rồi nó gấp tờ phiếu lại làm tư, nhét vô túi áo, chỗ thẻ bài. Tay trái nó không đụng vô bọc vải giắt lưng.

Ghe ra khỏi bến. Phía sau, ông Táo vẫn đứng đó, nhỏ dần.