Quán chè bà Tư Hến vẫn sáng đèn lồng lúc canh ba, nồi chè đậu đỏ bốc khói giữa ngõ vắng. Khuê trải giấy lên cái bàn ọp ẹp ở góc quán. Bà vừa đặt chén chè xuống sát nghiên mực, hơi nóng bốc lên làm mặt giấy ẩm một vệt.

"Ăn đi," bà nói. "Viết đói hoài sao ra chữ."

"Dạ, cháu cảm ơn bà."

Khuê chấm bút. Cô viết một dòng, đọc lại, xé. Tờ giấy rách đôi trong tay cô, tiếng xoạt khô gọn. Cô viết dòng khác, hai dòng, ba dòng, lần này dài đến cả trang, kể từ chuyện kho sổ đến chuyện ông thủ kho đến chuyện mẫu phiếu mới. Cô đọc lại. Dài quá. Cô xé.

Bà Tư Hến đứng sau lưng, vá múc chè gác trên vai, cúi đầu nhìn trộm.

"Viết cho thằng Kình hả?"

"Dạ không ạ. Cháu viết công văn."

"Công văn mà cháu cắn bút như cắn bánh đa?"

"Công văn gửi một người tùy hành của đoàn kiểm kê."

"Rồi rồi. Người tùy hành. Tên Kình." Bà cười móm mém. "Bà đọc chữ không ra, nhưng bà nhìn mặt cháu ra liền."

Khuê đỏ tai, chắp tay xin lỗi, quay lại tờ giấy. Cô viết lần thứ ba, lần này đúng thể thức công văn đến từng chữ: Kính gửi người tùy hành Kình, ấp Vàm Tre, hiện thuộc Đoàn Kiểm Kê. Cô dừng. Cô đọc lại. Nếu Kình đọc tờ này, nó sẽ tưởng bị Giám gọi lên hầu tra. Cô xé.

"Cháu xé hết giấy của bà rồi."

"Giấy của cháu."

"Giấy cháu mua bằng tiền của bà."

"Tiền cháu."

"Tiền bà cho cháu hồi nhỏ."

"Bà cho cháu bao giờ?"

"Bà định cho." Bà Tư Hến múc thêm nửa vá chè vô chén cô. "Ăn đi."

Khuê ăn một muỗng. Chè ngọt, hạt đậu bở, mùi đường thốt nốt. Cô đặt muỗng xuống và nhìn tờ giấy trắng.

"Thằng đó ở trển có ăn đủ không?" bà Tư Hến hỏi.

"Cháu không biết."

"Cháu không biết mà cháu viết thư?"

"Cháu viết thư để biết."

"Con nhỏ này nói chuyện như đọc luật." Bà lắc đầu. "Có thư rồi nhớ hỏi nó ăn chưa. Hỏi trước hết. Chuyện khác sau."

"Dạ. Trước hết."

Khuê chép chữ "ăn chưa" lên góc giấy nháp, ngay ngắn, như chép một điều khoản. Cô nhìn nó một lúc, rồi xóa bằng một nét ngang. Nhưng cô nhớ.

Cô quyết. Cô sẽ chép dòng sổ nguyên văn, vì chép đúng là việc của thư lại, vì Kình có quyền đọc đúng như nó nằm trên giấy, không thêm không bớt. Phần còn lại cô viết bằng câu ngắn, câu mà nó đọc được một hơi. Cô không viết tên Cộc, vì tên viết ra thì nghẹn ở đầu bút, mà viết "người ở chái sau nhà ngoại huynh". Cô không kể chuyện cha kể về Tế Tửu thời trẻ. Chuyện cha kể là chuyện của cha.

Cô viết. Lần này nét bút chạy một mạch, và mở đầu thư là hai chữ cô chưa từng viết vào văn bản nào: Huynh ăn chưa.

Muội ở Giám vẫn khỏe. Có một việc muội phải báo. Muội chép nguyên văn dòng sổ. Ấp Vàm Tre, nhà bà Tư Nhài, đã mất, dòng chái sau: không rõ là gì. Hạn xóa: kết sổ năm Thái Ninh mười bảy. Muội không rõ xóa rồi thì sao. Muội chỉ biết hạn là có thật. Người ở chái sau nhà ngoại huynh không nên biết chuyện này một mình. Huynh hãy đọc cho người ấy nghe.

Cô đọc lại hai lần. Cô không sửa chữ nào. Cô thổi cho mực khô.

"Xong chưa?" bà Tư Hến hỏi.

"Dạ, xong."

"Bà gửi một gói chè đậu theo."

Khuê quay lại. "Thưa bà, đường lên miền ngược xa lắm. Chè để mấy ngày thì chua."

"Chua thì chua."

"Cháu e Kình ăn không được."

"Chua thì cháu ăn giùm." Bà chống nạnh, giọng the thé quen thuộc. "Cháu ăn rồi nhớ ghi trong thư là bà Tư gửi. Tụi nó biết bà có gửi, chè chua cũng thành chè thơm."

"Làm sao cháu ăn giùm chè gửi cho người khác?"

"Thì cháu ăn rồi ghi là cháu ăn." Bà gõ muỗng lên mép chén cô. "Đậu là đỗ. Đỗ rồi thì ăn."

Khuê nhìn bà. Bà nhìn lại, mắt cười, nếp nhăn xếp dày nơi đuôi mắt. Cô cầm muỗng, ăn hết chén chè của mình. Cô nuốt, chậm, lau miệng. Rồi cô chấm bút viết thêm một dòng ngay dưới chữ ký.

"Viết cái gì vậy?" bà Tư Hến hỏi.

"Dạ, cháu ghi bà gửi chè."

"Đưa bà coi."

"Bà đọc không ra mà."

"Bà ngửi." Bà chồm tới, ngửi tờ giấy. "Ừ. Có mùi chè. Được rồi."

Khuê gấp thư làm ba, bỏ vào phong bì giấy dó, không niêm sáp, chỉ buộc một sợi chỉ. Cô cầm phong bì đi ra cổng ngõ, chờ người đưa thư của Giám.

Người đưa thư tới lúc trời hửng xám. Anh ta dắt ngựa, túi da đeo chéo, mặt đen sạm vì nắng gió. Anh nhận phong bì bằng hai ngón, lắc lắc như cân.

"Của ai gửi ai?"

"Của thư lại kho sổ Vũ Khuê gửi người tùy hành Kình, đoàn kiểm kê miền ngược."

"Thư mỏng." Anh ta lắc lần nữa. "Nhẹ như lá. Lên tới đó thì đã khác mùa."

Khuê không đáp. Cô thò tay vào túi, lấy ra hai đồng tiền, khoản mẹ giao cho cô giữ để trình sổ chi tiêu cuối tháng. Cô đặt hai đồng vào tay anh ta. Anh ta nhìn nó, nhìn cô, gật đầu một cái rồi cất.

"Công riêng," Khuê nói.

"Tôi hiểu."

Anh ta nhảy lên ngựa. Khuê đứng nhìn tới khi bụi con đường khuất sau đầu ngõ.

Cô quay vào. Cô lấy từ tráp ra cuốn sổ chi tiêu bìa xanh, mở đến trang cuối tháng. Bút chấm mực, treo trên giấy. Cô nhìn chỗ trống ở dòng "công vận thư".

Cô gấp sổ lại. Lần này cô không ghi.