Cối gỗ nhỏ kêu cộc cộc dưới chày. Piên ngồi xổm bên khung bếp, giã một củ gừng cho tới khi nó nát thành sợi. Chảo hành phi xèo xèo trên than, mùi béo bốc lên tận xà nhà. Trong nồi đất, cháo gạo nếp trộn gạo tẻ đang sôi lục bục, mấy con cá suối nhỏ bằng ngón tay Toòng bắt ban sáng nằm giữa, mắt trắng đục.

Trên gác bếp, mấy bó lá men đong đưa theo hơi nóng, hạt ngô giống nằm yên trong cái mẹt tre, vàng như vừa rang. Kình ngồi trên bậc cửa, nhìn nồi cháo như nhìn người quen.

"Đừng ngó," Piên nói, không quay lại. "Ngó nó chín lâu."

"Tui đâu có ngó. Tui nghe."

"Nghe cái gì?"

"Nghe bụng tui."

"Bụng Kình hôm qua ăn tô rượu của người ta rồi còn kêu."

"Rượu không tính là ăn."

Chị Slương ghé qua giữa lúc Piên đổ hành phi vô nồi. Chị đứng ở chân thang, tay ôm gói lá chuối, tay kia xách hai quả trứng buộc dây rơm. Thằng bé không còn địu sau lưng, chị bế nó trước ngực, má nó hồng, môi mút cái ngón tay cái đỏ au. Nó nhìn Kình rồi cười.

Chị nói một tràng tiếng Tày, tươi như nắng. Piên lau tay vô vạt áo, chạy ra nhận.

"Chị Slương cảm ơn. Xôi với trứng." Cô nhìn thằng bé, mặt sáng bừng. "Nó bú rồi. Bú cả đêm hôm qua, bú tới sáng. Chị ấy ngủ nguyên một giấc."

"Vậy chị ấy tặng xôi cho cả nhà." Kình vẫy tay với thằng nhỏ. "Mai mốt ổng làm Học chính, tui kêu ổng bớt thuế."

"Học chính gì mà bú ngón tay."

Mẹ Piên nằm nghiêng trên chiếu bên vách, mắt nhắm. Nghe xong tin, bà chỉ "Ờ" một tiếng. Tay bà đặt trên sàn tre, ngón tay gõ nhịp, một, hai, ba, đều đều như vó ngựa chậm. Piên liếc mẹ, mím môi không cho mình cười lớn quá.

"Toòng!" cô la. "Mang rau vô đây."

"Em đâu có ăn vụng!"

"Piên đâu có hỏi."

"Tại em đoán chị sắp hỏi."

Toòng chạy vô, tóc dính rơm, tay cầm nắm rau rừng. Nó ngồi bệt xuống cạnh nồi, chống cằm.

"Cá em bắt," nó nói với Kình. "Bảy con. Con nhỏ nhất, em thả."

"Sao thả?"

"Nó nhìn em."

"Con nào chả nhìn em."

"Con này nhìn dữ." Toòng nhăn mũi. "Cái mắt nó, em nhớ còn."

"Em bắt cá hay em bắt ánh mắt?" Piên hỏi, mà tay đã múc cháo.

Piên múc bát đầu tiên, thổi một hơi, đưa cho Kình bằng hai tay.

"Ăn đi. Piên nấu kiểu ngoại Kình. Ở Vàm Tre Piên ăn rồi, nhớ. Cá linh thì không có, cá suối thay."

Kình đón lấy. Bát cháo nóng bỏng tay, mặt cháo loang một lớp hành phi vàng, sợi gừng trắng nổi lên như sợi chỉ, mùi thơm chạm vào mũi trước khi chạm vào miệng. Nó múc một muỗng, thổi, ăn.

"Ngon."

"Giống không?"

Kình ăn thêm một muỗng nữa. Nó nhai chậm, như người nếm thử một món chưa quen. Cháo béo, cay nhẹ, nóng đến tận thành họng.

"Ngoại nấu sao Piên?"

Piên đang với tay lấy muỗng, khựng lại.

"Kình ăn mười mấy năm mà đi hỏi Piên?"

"Ăn nhiều quá nên quên." Kình cười trừ, gãi gáy. "Tui ăn thì ăn thôi, đâu có coi ngoại làm."

Piên nhìn nó một lúc. Cô đặt cái muỗng xuống miệng nồi, ngồi xổm xuống thấp hơn, như để nói chuyện với một đứa nhỏ.

"Gừng giã nhỏ. Không cắt. Giã tới nát luôn. Hành phi tới vàng, vàng chứ không cháy, phải canh. Nêm mặn hơn cháo Khuê nấu."

"Khuê nấu nhạt dữ."

"Khuê nấu đúng phép. Ngoại nấu đúng miệng." Piên đếm trên ngón tay. "Rồi bà còn bỏ cái gì thơm. Piên ngửi hoài không ra. Piên hỏi bà, bà nói bí mật."

"Ngoại bí mật nhiều lắm."

"Kình nhớ cái đó."

"Nhớ chớ."

Kình gật theo từng thứ cô kể, gừng, hành, muối, như một người ngồi nghe chuyện nhà ai đó trong xóm. Nó ăn tiếp.

"Cháo," mẹ Piên nói từ chiếu, mắt vẫn nhắm. "Cho mẹ."

Piên múc ngay, bưng lại, nâng đầu mẹ lên một chút. Bà ăn hai muỗng, chậm, nhai kỹ.

"Ngon," bà nói. Rồi thêm: "Nhạt."

"Mẹ!"

"Nhạt."

Toòng cười sặc, hạt cháo phun ra mũi. Piên cười theo, vừa cười vừa trừng mắt với mẹ, mà tay vẫn đỡ cái bát cho bà.

Toòng giơ cái bát lên khỏi mặt sàn.

"Anh Kình. Bát thứ hai."

"Em chưa ăn bát đầu."

"Em ăn hít."

"Ăn hít là ăn kiểu gì."

"Là ăn bằng mũi." Nó hít một hơi dài. "Rồi còn bụng lấy phần."

Trên xà bếp, Cộc ngừng nhai. Nó đang gặm cái đầu cá nướng ai đó quẳng lên. Kình ngẩng lên thì bắt gặp nó đang nhìn xuống, chằm chằm, miệng còn ngậm nửa cái đầu cá.

"Gì?" Kình hỏi.

"Không gì."

"Mày nhìn tui."

"Tao nhìn nồi."

"Nồi ở dưới."

"Nồi ở dưới, tao ở trên, nên tao phải nhìn xuống." Cộc nhai tiếp, mắt vẫn không rời Kình. "Mày không biết cái gì cao cái gì thấp."

"Ê."

Cộc tụt khỏi xà, nhảy xuống miệng bếp. Nó không nói thêm câu nào. Nó giật cái vá khỏi tay Piên, múc nồi cháo lên, nhìn, ngửi.

"Nhạt."

"Cộc! Của Piên nấu!"

"Của bà con nấu cũng nhạt." Nó thò bàn tay duy nhất vô hũ muối đặt bên bếp, bốc một nhúm, rắc. Rồi nó chộp nắm hành lá Toòng mang vô, xé bằng răng, thả vô. Nó khuấy ba vòng, ba vòng đều như quay một bánh xe nhỏ.

Piên mở miệng định cãi. Cô ngưng, nhìn Cộc khuấy, mắt cô tròn dần.

Cộc múc một vá, đổ vô bát trống. Nó đẩy bát tới trước mặt Kình bằng sống tay.

"Ăn."

"Tui có bát rồi."

"Ăn cái này."

Kình đặt bát cũ xuống, cầm bát mới, ăn. Nó ăn hết, húp luôn đáy bát, không nói tiếng nào.

"Mặn hơn," nó nói.

Cộc không cãi.