Bà Dao ngồi sau mấy bó rễ khô xếp trên tấm vải trải đất, khăn đỏ quấn đầu cao như búp hoa. Bà đeo vòng bạc to ở cổ, bàn tay chai, móng đen vì đất thuốc. Bó nào bó nấy buộc dây gai, xếp theo màu từ nâu sậm tới vàng nhạt.

Thầy Khiêm ngồi xổm trước sạp, nhấc từng bó lên mũi ngửi.

"Cái này?"

"Ba kích."

"Núi này mọc?"

"Ở sườn đông, dưới rừng thông." Bà Dao nói tiếng Kinh chậm mà chắc, từng chữ như đặt gạch. "Hái mùa thu, rễ tím."

"Còn bó này?"

"Hương nhu."

"Hương nhu ta biết. Còn cây này, bà gọi sao?"

Bà Dao nhìn bó thầy Khiêm giơ lên. Bà nói một từ tiếng Dao. Thầy Khiêm nhắc lại, sai giọng, bà sửa. Ông nhắc lại, sai nữa, bà cười, sửa nữa. Lần thứ ba ông nhắc đúng, bà vỗ tay.

"Đúng rồi. Ông học nhanh."

"Ta già nhưng lưỡi còn mềm." Thầy Khiêm cười. "Bó này giá bao nhiêu?"

"Hai tiền."

"Ta trả một tiền rưỡi."

"Hai."

"Một tiền tám."

"Hai tiền, tôi thêm cho ông nắm lá nhỏ này, trị ho." Bà Dao chìa ra một nắm lá khô, buộc chỉ đỏ. "Ông ho?"

"Ta không. Có người ho."

"Người nhà?"

"Người ở nhờ. Một bà hát."

"Bà hát." Bà Dao gật, bàn tay chai nâng nắm lá lên mũi ngửi lần cuối rồi đặt vào tay ông. "Vậy lấy hai nắm. Hát nhiều thì ho."

Kình đứng sau thầy Khiêm, gùi đeo vai, bọc bút nghiên lủng lẳng. Cộc ngồi vai trái, lông xẹp, im lặng nghe.

Một đôi giày vải mới đi ngang qua, bước thật nhẹ để không dính bùn. Uẩn, theo sau là thư lại kia. Hắn dừng, liếc sạp thuốc, nói với người đồng hành, đủ to cho cả sạp nghe:

"Chợ gì cũng không ai có giấy hành nghề."

Bà Dao ngẩng lên. Bà không giận. Bà nhìn Uẩn một lúc, rồi nói với thầy Khiêm, như nói chuyện thường:

"Chồng tôi có sắc."

"Bà cho ta hỏi?"

"Thầy cấp. Đàn ông nhà tôi ai cũng phải làm. Cha chồng làm. Chồng làm." Bà chạm tay lên vòng bạc ở cổ. "Chết thì đốt cho tổ tiên nhận."

Thầy Khiêm gật chậm. "Ta nghe."

Cộc cứng người trên vai Kình. Khúc tay cụt run một cái, rồi một cái nữa, như bị gió thổi. Kình thấy. Nó không hỏi. Nó lấy tay kia che nhẹ phía sau lưng Cộc, như che gió.

Bà Dao không thấy Cộc. Bà nhìn thầy Khiêm, rồi nhìn Uẩn, rồi quay đi xếp lại bó rễ.

Uẩn khịt mũi, bước tiếp.

"Con Piên!"

Một giọng đàn ông vang lên từ phía cuối chợ. Một ông gánh vải, vai đòn tre cong, hai đầu treo cuộn vải chàm, cuộn vải đỏ, cuộn vải trắng. Trên đầu đòn có mấy cuộn dây tơ xe buộc thành chùm. Ông chạy lon ton tới, cười nhăn mặt.

"Con Piên! Về rồi hả? Nghe tin cháu lên Giám, ông tưởng cháu bỏ đi luôn."

"Ông Sìn!" Piên reo, tay đang xách hai cái bắp ngô. "Cháu về được mươi hôm."

"Mẹ mạnh không?"

"Mẹ... đỡ."

"Ừ. Hát đỡ chưa?"

Piên khựng một nhịp. "Chưa."

Ông Sìn gật, không hỏi thêm, quay sang Kình.

"Thằng nhỏ này?"

"Bạn cháu. Kình."

"Bạn dưới xuôi?"

"Dạ."

Kình nhìn mấy cuộn dây tơ trên đầu đòn. Tơ xe vàng nhạt, bóng, cuộn tròn như lá chuối non.

"Chú ơi, dây này bán không?"

"Dây gì?"

"Dây đàn tính. Một sợi."

Ông Sìn nhìn nó, nhìn Piên, rồi nhìn cái gùi trên lưng nó. Ông không hỏi để làm gì.

"Tơ xe tốt, ba tiền một sợi. Không tốt thì đứt. Mà đứt thì còn tốn hơn."

"Ba tiền." Kình gật. "Con coi tiền."

Nó kéo cái bọc nhỏ dưới đáy gùi, lục tìm đống tiền lẻ. Nó đếm tiền công viết thư cả buổi sáng, gộp với tiền còn lại. Hai tiền. Hai tiền lẻ mấy đồng. Nó xếp lại, đếm lại. Vẫn vậy.

"Con thiếu," nó nói.

"Thiếu bao nhiêu?"

"Thiếu... một tiền."

"Phiên sau con mang đủ thì tới." Ông Sìn không có vẻ thất vọng. "Tơ tôi không chạy đi đâu hết."

"Dạ. Con để phiên sau."

Nó cất tiền lại. Nó không nhìn Piên. Nhưng Piên đã đứng sát bên, ngó cái bọc tiền, ngó mấy cuộn tơ.

"Kình mua dây làm gì?"

"Coi giá thôi."

"Coi giá mà đếm tiền hai lần."

"Tại... đếm cho chắc."

"Ừ." Cô nhìn đi chỗ khác. Môi cô mím một chút, giống chuyện cô thấy mà không muốn nói. "Dây tơ ông Sìn bền. Bền hơn dây nhà khác."

"Biết rồi."

"Biết thì tốt."

Ông Sìn ngó hai đứa, nháy mắt rất kín, rồi gánh vải đi sang sạp khác.

Gần trưa, Piên cúi xuống nhấc cái gùi ngô nặng lên vai. Dây gùi trượt khỏi nắm tay. Cái khăn bạc màu buộc ở miệng gùi tuột khỏi nút, rơi xuống đất, nằm lăn trên nền sỏi, một góc dính bùn.

Piên chưa kịp cúi nhặt thì một đôi giày vải mới đã đạp lên.

Uẩn đứng ngay đó, chân giẫm lên khăn, chà đế giày hai cái trên mặt vải, như người ta chà giày lên thảm cửa.

"Khăn đồng bóng," hắn nói, "lau giày cũng vừa."

Thư lại đi cùng cười theo.

Kình bước tới. Chân nó nhấc lên, vai nó đã dịch sang trái, cả người nghiêng như con mèo vừa rình xong. Trên vai nó, Cộc nhe răng, nhảy phắt lên đầu vai, chuẩn bị phóng.

Một bàn tay đặt lên ngực Kình. Tay Piên. Cô không nhìn nó. Mắt cô nhìn thẳng xuống cái khăn, không nháy.

Kình đứng khựng. Nó đưa tay kia lên, chụp lấy Cộc, giữ chặt trước ngực. Cộc giãy, nhưng bàn tay Kình nắm không buông.

Uẩn nhấc chân khỏi khăn. Hắn phủi giày vào gấu quần, bước đi. Thư lại kia theo sau. Có tiếng cười nhỏ dần.

Piên cúi xuống. Cô nhặt cái khăn lên, vẫn không nhìn ai. Cô gấp lại, một lần, hai lần, mặt vải có dấu đế giày hướng vào trong. Cô không phủi.

Cô nhét nó xuống đáy gùi, dưới mấy bắp ngô, rồi nhấc gùi lên vai.