Vết mực dính trên ngón tay Kình mài mãi không sạch.

Nó ngồi trên mép máng gỗ dưới chân thang nhà Piên, nhúng hai bàn tay vào nước ống tre, chà vào nhau, chà vào quần, chà vào đá. Nước lạnh làm ngón tay đỏ lên, nhưng cái vệt đen chỗ lóng ngón trỏ vẫn nằm đó, mờ mờ như dấu nốt ruồi.

Có tiếng chân bước nhẹ trên sỏi. Piên xách ống tre rỗng từ trên thang xuống, đứng lại bên cạnh máng.

"Kình rửa gì lâu vậy?"

"Mực."

"Mực nhà Kình sao dai?"

"Mực nhà Thạc." Kình rụt tay lên, giơ ra. "Chép sổ cả buổi."

Piên cúi xuống nhìn. Cô không cười.

"Chép gì?"

Kình ngập ngừng. Nó nhìn quanh, rồi hạ giọng.

"Ông Thạc nói có bảy cửa trên đường núi. Bốn cửa bên kia núi đã vô sổ rồi. Cấp sắc tháng Mười một năm ngoái."

"Tháng Mười một."

"Ừ. Mẹ Piên ho từ tháng Chạp."

Piên không nói gì. Ống tre còn cầm trong tay, nước từ máng chảy tràn mép, rỏ xuống đất.

"Ba cửa còn lại," Kình nói tiếp, "nằm trong thung lũng này. Cửa Một ở đèo. Cửa Hai ở thác. Cửa Ba ở nguồn."

"Ba cửa đó là đường me đi."

"Thạc biết."

"Vậy Kình lên đó làm gì?"

"Tui được sai đi nói chuyện cho mấy ổng chịu vô sổ."

"Kình đi không?"

"Tui chưa biết."

"Thạc cũng bảo Piên dẫn đường lên đó."

Kình ngước lên. Hai đứa nhìn nhau. Một đứa cầm bút, một đứa cầm gùi, cùng là đồ nghề của đoàn Kiểm Kê.

"Piên có định đi không?"

"Piên chưa biết." Piên ngồi xổm xuống bên máng, đặt ống tre xuống, nhìn nước chảy. "Me dặn Piên một chuyện. Dặn đừng nói với cái ông có sổ."

"Chuyện gì?"

"Chuyện me."

"Ừ."

Cô im một lúc, rồi ngẩng đầu lên, ngó Kình trân trối, nhận ra mình vừa làm gì. Cô cười một cái méo xệch.

"Piên lỡ nói với Kình rồi."

"Piên nói với tui thôi."

"Nhưng Kình đâu phải ông có sổ." Cô vớ ống tre, nhúng vô nước cho đầy, nhấc lên. "Kình là Kình."

Cô bước lên thang. Một bậc. Hai bậc. Ống tre trĩu nước nặng trĩu tay, nhưng cô bước đều. Bậc thứ ba, thứ tư.

Bậc thứ năm, cô dừng.

"Piên ghét cái đoàn này."

Cô nói bằng tiếng Kinh, rõ từng chữ, không quay lại. Giọng cô không to. Nhưng nó nằm trong không khí nặng như hòn đá.

"Piên."

"Gì?"

"Tui cũng vậy à nghen."

"Kình đâu có ghét. Kình ngồi chép sổ cho ổng."

"Chép sổ chứ có ký đâu."

Piên không đáp. Cô leo lên tiếp, bóng cô khuất sau mép sàn.

Một giọng khô khan vang lên từ đầu thang, không ai hỏi:

"Lệnh chưa thu hồi thì tôi còn áp tải."

Thầy Đức ngồi trên bậc thang trên cùng từ lúc nào, chăn quấn kín cổ, sổ đặt trên đầu gối, bút gác sau tai. Ông không nhìn Kình. Ông nhìn xuống thung lũng.

"Cậu đi đâu tôi đi đó. Đi hay không là việc của cậu."

Kình há miệng. Chưa kịp nói thì Cộc, ngồi vai trái nó, hắng giọng.

"Ổng nói vậy là ổng cho mày chọn đó, nhóc. Ờ, con. Nhóc."

Kình nhìn Cộc. Cộc nhìn đi chỗ khác, lông xù ra một chút. Kình định chọc, cái chữ "con" lỡ miệng nằm sẵn trên đầu lưỡi. Nhưng nó nhìn thấy khúc tay cụt run nhẹ, và nó nuốt xuống.

"Thầy ơi."

"Gì?"

"Thầy hỏi con đi hay không đi, mà con chưa nghĩ."

"Vậy nghĩ đi."

"Nghĩ bao lâu?"

"Tới đầu tháng Năm." Thầy Đức cầm bút lên, chấm mực. "Tôi không gấp."

"Thầy lúc nào cũng không gấp."

"Tôi gấp. Chỉ không gấp bằng cách của cậu."

Ông viết gì đó vô sổ. Kình không dám ngó.

Bữa tối nhà Piên dọn trên chiếu giữa. Cơm ngô, cá suối nướng, một bát măng chua, vài lá rau rừng trụng nước sôi. Thầy Khiêm ngồi cạnh bà Then. Thầy Đức, Toòng, Piên ngồi bên kia. Cộc ngồi chiếu trên, chén rượu trước mặt. Mọi người ăn, ít nói.

"Chị Piên ăn như chị đói ba ngày," Toòng nói.

"Chị đói thiệt."

"Chị hồi ở dưới xuôi không ăn à?"

"Ăn. Nhưng ăn không thấy ngon."

"Sao không ngon?"

"Ăn ngon phải có me nấu." Piên liếc mẹ, rồi cúi xuống bát. "Ăn đi, hỏi nhiều."

"Câu đó của me," Toòng nói.

"Của chị luôn."

Kình cầm đũa mà không gắp nổi.

"Con không ăn?" thầy Khiêm hỏi từ chiếu bên kia.

"Dạ nghẹn."

"Nghẹn thì ăn chậm. Đừng ép."

"Dạ."

Cơm trong bát nó vơi chút ít, rồi ngừng. Nó nhìn bếp lửa, nhìn bàn tay bà Then, nhìn cây đàn trên vách, nhìn cái nút nhỏ xoắn trên cần đàn.

Bà Then đứng dậy. Bà múc một bát cháo từ nồi nhỏ trên bếp, bưng tới, đặt xuống chiếu trước mặt nó. Mùi hành thơm, nước cháo trong, vài sợi gừng.

"Ăn chưa?" bà hỏi.

"Dạ..."

"Ăn đi." Bà vỗ nhẹ lên vai nó, rồi quay đi. "Hỏi sau."

Kình cầm muỗng. Cháo nóng, vừa miệng. Nó múc, nuốt, múc, nuốt. Nó ăn hết, tới khi đáy bát lộ ra, trắng và sạch.

Bà Then đang ngồi bên bếp, xếp lại mớ lá men. Bà đẩy cái gùi rỗng nằm cạnh chân bà, đẩy qua sàn, tới tận trước mặt Kình.

"Mai đi háng. Con gùi."

Kình cúi xuống. Cái gùi tre đan thưa, quai làm bằng vải chàm, màu đã phai. Nó luồn một cánh tay vô quai, kéo lên vai thử. Quai ôm vai nó vừa khít.

"Vừa?" bà Then hỏi, không ngẩng lên khỏi mớ lá men.

"Dạ vừa."

"Gùi của chồng." Bà nói nhẹ, như nói tên một thứ gì đó trong chợ. "Mai đi sớm. Gà gáy lần hai."

"Dạ."

Cộc ghé tai nó, thì thầm: "Bả coi người đo gùi. Coi chuẩn."

Kình không đáp. Nó ngồi yên, quai gùi còn đè trên vai.