Piên móc một hạt đậu đen từ túi vải bên trái, bỏ sang túi bên phải. Ngón tay cô kẹp hạt đậu như kẹp con kiến.

Kình ngồi xổm cạnh mạn ghe từ nãy, nhìn cô làm. Sáng nào cũng vậy, cô dậy trước gà, ngồi một mình đầu mũi, đếm xong mới chịu ăn.

"Mấy hạt rồi?"

"Tám."

"Tám ngày rồi hả?"

"Tám hạt." Piên buộc miệng túi lại. "Ngày thì Piên không biết. Ngày là của thầy Đức."

"Sao không đếm bằng sổ như thầy?"

"Sổ thì phải có chữ. Đậu thì không cần ai đọc giùm."

Cô thò tay vô ngực áo, lấy lá thư ra. Giấy thô, mép sờn, gấp theo nếp đã mềm như vải. Cô chìa ra.

"Đọc lại."

"Đọc mấy lần rồi Piên."

"Không ai đếm nữa. Đọc."

Kình mở thư. Nét mực dày, ngay hàng, mỗi chữ nằm như hòn đá lót đường. Nó đọc chậm, dò từng chữ bằng đầu ngón tay.

"Mẹ con trở bệnh. Từ tháng Chạp. Đêm ho không ngủ. Gió xuống khe là ho..."

"Tới sáng," Piên nói.

"Gió xuống khe là ho tới sáng."

Cô đọc trước nó nửa nhịp, không nhìn giấy, môi mấp máy theo từng chỗ ngắt. Kình đọc tới đâu, cô đã tới đó rồi đứng chờ.

"Mẹ không ăn được cơm, ăn cháo. Người trong bản lên coi, nói phải có người nhà ở gần. Mẹ mong con về."

"Đọc lại câu cuối."

"Mẹ mong con về."

Piên gật. Nó lật xuống dòng ký tên, dò mấy nét lạ.

"Nông Văn Chứ."

"Ông Chứ ngồi đầu chợ Nà Slấy. Viết thư lấy gà."

"Một thư một con gà?"

"Thư dài thì gà lớn." Piên khịt mũi. "Thư này dài. Mẹ chắc bán con gà mái."

"Sao Piên biết?"

"Mẹ chỉ có một con gà mái."

Kình gấp thư theo nếp cũ, trả cho cô. Cô không nhét vô ngực ngay mà cầm trong tay, ngón cái vuốt lên mép giấy.

Thầy Khiêm ngồi trong khoang từ nãy, lưng dựa vách, tay nải thuốc đặt trên đùi. Thầy không ngủ, cũng không nghe lén. Thầy chỉ ngồi gần.

"Piên."

"Dạ thầy."

"Mẹ con ho khan hay có đàm?"

Piên quay lại. Cô ngập ngừng một thoáng rồi đáp. "Có đàm. Sáng đàm trắng. Đêm thì không thấy, nghe thôi."

"Ho đêm nhiều hơn ho sáng?"

"Dạ nhiều."

"Ho có kèm sốt không?"

"Mùa Chạp mẹ hay lạnh tay lạnh chân. Sốt thì Piên không thấy."

"Mẹ ăn cháo được mấy chén?"

"Thư không ghi."

"Ừ." Thầy Khiêm gật. "Thư không ghi thì ta không đoán."

Ông cúi xuống tay nải, lục một lát rồi dừng. Giọng thầy vẫn chậm như hỏi chuyện nhà.

"Mẹ con hát còn lên được giọng cao không?"

Piên đứng im.

Nước sông vỗ vào mạn ghe. Ở đuôi, thầy Đức lật một trang sổ, tiếng giấy khô khốc. Piên gấp lá thư thêm một nếp, nhỏ hơn nếp cũ, nhét vô ngực áo, ấn tay lên cho chắc. Cô không trả lời.

Cô đứng dậy đi xuống đuôi ghe, bước nhẹ, như sợ làm ghe tròng trành.

Kình chờ cô đi khuất mới xoay lại.

"Thầy hỏi vậy chi thầy?"

"Hỏi để biết."

"Biết gì?"

"Ho thì ai cũng ho." Thầy Khiêm lấy ra một nhúm cam thảo, nhìn nó lên ánh sáng. "Người hát thì ho khác."

"Khác sao thầy?"

"Khác."

"Khác kiểu gì?"

"Con hỏi nhiều." Thầy bẻ cam thảo làm đôi, bỏ một nửa vô miệng. "Ta không giải thích được. Chưa giải thích được."

Kình ngó thầy. Râu bạc dưới cằm thầy không động. Nó biết hỏi tiếp cũng như nhúng tay vô nước sông, rút ra là hết dấu.

"Dạ."

Cộc từ trên vai nó thò đầu xuống, ngó vào khoang. Thầy Khiêm ngó lên. Ánh mắt thầy dừng đúng chỗ Cộc ngồi, không trượt đi đâu, như nhìn một người quen cùng ghe. Thầy gật đầu một cái, nhẹ.

Cộc gật lại. Bàn tay duy nhất của nó giơ lên, chạm vô trán, nửa chào nửa ngượng.

"Ông thầy thuốc này lịch sự," nó thì thầm vô tai Kình.

"Thầy thấy mày."

"Thấy chớ. Thầy thuốc nào mà không thấy ma xó. Ma xó cũng có bệnh."

"Mày có bệnh gì?"

"Bệnh nói nhiều." Cộc rụt đầu lại. "Thầy cho thuốc chưa chắc hết."

Kình bật cười, rồi nín vì nghe tiếng chân thầy Đức đi tới. Thầy đứng ở bậc cửa khoang, cuốn sổ kẹp nách, nhìn hai người, hay nhìn ba.

"Chiều nay ghé bến lấy nước ngọt," thầy nói. "Cậu Kình đi theo, xách thùng."

"Dạ."

"Thầy Khiêm, thầy có cần gì ở bến không?"

"Gừng tươi. Nếu có."

"Tôi chịu không biết có hay không. Tới thì biết."

Thầy đi. Thầy Khiêm cười không thành tiếng, chỉ râu động.

Chiều, ghe ghé bến lấy nước. Kình xách hai thùng gỗ xuống cầu ván, múc đầy ở cái giếng làng đào sát mép sông. Một bà bán rau ngồi bên giếng, nhìn áo vá của nó, nhìn cái sẹo dài trên cánh tay.

"Cậu đi đâu mà thùng nặng vậy?"

"Dạ, đi lên miệt trên, bà."

"Miệt trên lạnh lắm. Có áo chưa?"

"Dạ chưa."

"Vậy mua củ gừng. Một tiền."

Kình móc túi. Nó đếm một lần, đếm lại lần nữa cho chắc. Một tiền, đủ. Bà đưa nó củ gừng to bằng nắm tay, còn dính đất, cay xộc lên mũi.

"Gừng tươi," nó nói khi bưng thùng về ghe. "Thầy Khiêm hỏi đó thầy."

"Cậu mua rồi hả?" Thầy Đức không ngẩng lên khỏi sổ. "Cậu tự mua?"

"Dạ."

"Tôi ghi: người bị áp tải tự mua một củ gừng." Thầy chấm bút. "Đúng phép là hỏi tôi trước."

"Thầy nói tới thì biết mà."

"Tới thì biết." Thầy thổi mực. "Cậu biết trước tôi một bước. Tôi ghi luôn."

Đêm, ghe neo trong vụng. Đèn trong mui tắt. Kình ngồi dựa mạn, cố không ngủ gục, vì Cộc đã ngủ.

Cách nó ba bước, Piên ngồi một mình trên mũi ghe với hai túi vải trong lòng bàn tay. Cô móc hạt đậu của ngày mai, bỏ sang túi phải. Hạt thứ chín, rơi vô lòng túi, nhẹ không ra tiếng.

Rồi cô ngừng tay. Ngón tay cô đứng im trong túi trái một lúc lâu.

Cô móc thêm một hạt nữa.