Ông Thồng dắt bốn con ngựa thồ ra sân, buộc dây vô cột gầm sàn. Con nào con nấy thấp, lưng bằng, bờm cắt ngắn, móng sạch bóng. Thầy Đức đi vòng quanh từng con, sổ mở trên tay, chăn quấn kín cả người.

Ông dừng trước con ngựa nâu cuối hàng. Con ngựa quay đầu, ngoạm lấy vạt chăn của ông, kéo. Cây mái chèo của thầy buộc dọc hông nó, bản chèo chìa ra sau như cái đuôi.

"Nó thích chăn thầy," Kình nói.

"Nó thích len." Thầy Đức giằng vạt chăn ra, không vội. "Cái chăn này bông, nó nhai nhầm."

"Nhầm cũng nhai."

"Ghi sổ là ghi việc. Nhai nhầm hay nhai đúng thì nó vẫn nhai."

Ông Thồng cười, nụ cười chậm của người ít cười. Uẩn đứng cạnh đó, mặt sáng lên khi nhìn thấy con ngựa thấp nhất.

"Tôi thử một con được không?"

"Thử đi." Ông Thồng nhún vai. "Con xám."

Uẩn trèo lên, hai tay ôm cổ ngựa, đầu gối kẹp chặt. Con ngựa đứng yên. Hắn thúc gót. Con ngựa đứng yên. Hắn vỗ cổ, nói "đi nào", nói "đi mà". Con ngựa chớp mắt, thở ra một hơi phì phì, vẫn không nhúc nhích.

"Sao nó không đi?" Uẩn hỏi.

"Ngựa không chở người run," ông Thồng nói.

"Tôi không run!"

"Chân anh run." Ông Thồng chỉ. "Ngựa biết."

Mấy thư lại đứng quanh phì cười. Uẩn tuột xuống, giậm giậm đất cho hết run, mặt đỏ tới mang tai. Thầy Đức khép sổ, quay đi.

"Thầy không cưỡi hả thầy?" Kình hỏi.

"Đúng phép thì người áp tải đi bộ cạnh người bị áp tải."

"Vậy thầy đi bộ cạnh con tới đèo."

"Phải."

"Thầy đi bộ nửa tháng, tới mùa sau mới tới."

"Hạn định là tôi định."

"Thầy định tới mùa nào?"

"Mùa nào tôi tới."

Cộc cười hí hí trên vai Kình. Thầy Đức giả vờ không nghe.

Tối, nhà ông Thồng ngồi quanh bếp, người lớn nói chuyện đám. Kình ngồi sát vách, nhìn lửa. Cộc trèo xuống đùi nó, cuộn tròn.

"Cộc."

"Gì."

"Hồi nhỏ ngoại kêu tao về ăn cơm, ngoại kêu sao ta?"

Cộc ngước lên, nhìn nó. Nhìn thẳng. Rồi nó ngồi dậy, hắng giọng, ngực phồng lên. Nó cất giọng già, run, kéo cao từng chữ:

"Kình... ơi..."

Chữ "ơi" nó kéo lên cao rồi gãy xuống.

Kình cười. Cười khục khục, đập tay lên đùi.

"Ngoại đâu có kêu vậy. Mày kêu coi như bà bán cá."

"Y vậy." Cộc hạ giọng, hết nhại. "Mười mấy năm chiều nào tao cũng nghe."

"Mày nhớ hả?"

"Tao nhớ."

"Mà ngoại đâu có kêu vậy." Kình ngưng, lục trong đầu một lúc, rồi nhún vai. "Thôi kệ. Mày kêu khó nghe."

"Khó nghe thì kệ."

"Ừ."

Cộc không cãi nữa. Nó cuộn lại trên đùi, không nhại lần thứ hai.

Bà Thồng từ bếp lên, đặt xuống cạnh chân Kình một cái rổ nhỏ phủ lá chuối. Bên dưới là sáu quả trứng còn ấm.

"Chị Mảy gửi," bà nói. "Chị bảo cậu nhận."

"Dạ con không nhận được đâu bà. Con có làm gì đâu."

"Nhận đi. Cái này không phải tiền." Bà Thồng đẩy rổ sát thêm. "Không nhận là coi thường nhà người ta."

Kình nhìn sáu quả trứng. Nó đưa hai tay ra nhận.

"Con cảm ơn."

"Cảm ơn thì ăn."

Ông Mo tới khi bếp còn đỏ. Ông leo thang phụ, tay xách một bầu rượu nhỏ cột dây. Đám đã đưa xong, ông không mặc áo xanh đen nữa, chỉ áo cánh nâu, tóc bạc cắt ngắn. Ông đặt bầu rượu xuống trước mặt Kình.

"Cảm ơn cậu, chuyện con bé."

"Ông khỏi cảm ơn. Con có làm gì đâu."

"Có." Ông Mo ngồi xuống chiếu, xếp chân. "Con bé ăn hết hai bát cháo."

Bà Thồng bưng nồi gà ra, đặt giữa chiếu. Kình lấy đũa, gắp cái đầu gà bỏ vô chén ông Mo, theo thói quen người miệt sông mời khách phần ngon nhất.

Ông Mo đẩy chén lại, nhẹ nhàng.

"Cái này tôi không ăn."

Kình ngó chén, ngó ông, không hỏi. Nó gắp cái đầu gà bỏ lại nồi. Ông Mo gật.

Ông rót rượu vô một cái chén sứ nhỏ. Không rót cho Kình, cũng không rót cho mình. Ông đặt chén trên chiếu, ngay trước chỗ Cộc ngồi.

"Ông không có ai cúng," ông Mo nói, giọng thường như hỏi thăm mùa màng.

Cộc ngưng. Lông trên lưng nó rung nhẹ.

"Ờ."

"Mo không theo sổ. Tôi mo cho ông một con đường. Ông về chỗ ông bà."

Bếp lửa nổ lép bép. Ông Thồng ngồi đầu chiếu ngưng nhai. Cộc ngó chén rượu, ngó ông Mo, rồi ngó Kình, ngó lâu.

"Chưa," nó nói. "Thằng nhỏ còn đây."

"Tôi không hối."

"Biết."

Ông Mo gật.

"Đường để đó."

Ông đứng dậy, chống tay lên đầu gối. Kình tiễn ông ra tới thang. Ông không nói gì thêm, chỉ vỗ nhẹ lên cột nhà, như vỗ lưng con trâu già.

Khi quay vô, Cộc đã ngồi chồm hổm bên chén rượu, lông xẹp xuống.

"Cha muốn đi không?" Kình hỏi.

Cộc ngước lên một chút, rồi cúi xuống.

"Tao nói chưa."

"Chưa là còn muốn."

"Mày hỏi nhiều quá, tao già rồi tao quên." Cộc đưa bàn tay duy nhất, nâng cái chén, nhấp một ngụm, rồi uống hết. "Rượu này được. Rượu nếp."

Sáng, Piên đứng dưới thang, gùi đã lên lưng, nhìn rổ trứng trong tay Kình.

"Kình nhận trứng rồi hả?"

"Bà Thồng ép."

"Nhận là đúng." Cô gật. "Không nhận thì nhà người ta mất mặt."

"Piên biết sao hay vậy?"

"Piên là người ngoài này mà nè."

Đoàn lên đường. Bốn con ngựa thồ hàng, ông Thồng dắt đầu, người đi bộ nối đuôi. Tới khúc quẹo đầu xóm, Kình ngoái lại.

Ông Mo đứng trên đầu thang nhà mình, áo cánh nâu, tay trái nắm vịn cột. Ông giơ tay phải lên, mở bàn tay ra. Không phải về phía Kình. Về phía vai trái nó.