Vại nước ống tre đặt ở chân thang chính nhà đám, miệng rộng bằng cái nón, nước trong tới thấy đáy. Kình múc gáo, rửa chân từng bàn, kỳ từng kẽ ngón. Nước lạnh cắn tới mắt cá.

"Rửa kỹ vậy chi?" Piên đứng trên bậc thang thứ ba, nhìn xuống. "Chân Kình có ai ngửi đâu."

"Nhà có tang, rửa cho sạch người ta đỡ ghét."

"Người ta không ghét. Người ta không có thì giờ ghét." Cô xoay người leo lên. "Lên đi. Ngồi im. Đừng nhìn ai lâu."

Ông Thồng đã nói chiều nay: ai muốn thắp nén nhang thì lên, không ai cấm. Thạc ở lại nhà ông Thồng. Thầy Khiêm lên trước, Piên theo sau, thầy Đức xách đèn đi chót, lặng như cái bóng của chính cây đèn.

Trong nhà, lửa cháy giữa sàn. Gian rộng ngồi chật người, đàn ông một bên, đàn bà một bên, tiếng khóc đi qua đi lại như gió luồn trong rừng, lúc rõ lúc mờ. Ở góc gian, mấy người đàn bà đứng quanh bộ chiêng treo trên giá gỗ, tay cầm dùi bọc vải. Người đứng giữa, tóc búi chặt, mặt vuông, đánh từng tiếng một, không nhanh, không chậm.

Kình tìm chỗ gần cửa sổ, vừa hạ mông xuống thì có bàn tay kéo nhẹ vai nó xoay lại. Một người đàn bà trẻ, mắt đỏ, khăn trắng quấn đầu, cúi xuống nói nhỏ.

"Đừng ngồi quay lưng ra cửa voóng. Chỗ đó người già ngồi. Khách quay mặt ra."

"Dạ, con xin lỗi chị."

"Tôi là Mảy." Chị gượng cười, nụ cười như cái áo mặc nhầm. "Cảm ơn khách lên."

Kình xoay lại, ngồi quay mặt ra phía cửa, ở góc tối. Ông già áo dài xanh đen ngồi trên chiếu giữa gian, chén rượu trong tay, đọc. Giọng ông đều như nước chảy qua kẽ đá, không lên không xuống, hết đoạn này nối sang đoạn khác. Kình không hiểu chữ nào. Nó ngồi nghe tới nóng mắt, không biết nóng vì khói hay vì cái gì khác.

Đám ngoại ở ấp không có chiêng. Chỉ có cả ấp đứng trên bờ rạch, đàn ông cầm nón trong tay, đàn bà lau mắt bằng vạt áo.

Giữa hai đoạn, ông Mo xuống thang. Kình đợi một lát rồi xuống theo. Ông đứng bên vại nước, múc gáo uống, cái túi vải đung đưa theo tay.

"Ông ơi."

Ông Mo quay lại, không ngạc nhiên. "Hửm?"

"Người chết rồi đi đâu hả ông?"

"Về Mường Ma. Chỗ ông bà."

"Trên trời hả ông?"

"Chỗ ông bà ở."

Kình gật. Nó múc gáo nước, không uống, cầm đó. "Ngoại con chết dưới xuôi. Không ai mo."

"Có ai đưa không?"

"Có. Cả ấp đưa."

"Cả ấp." Ông Mo gật chậm. "Vậy là có đường."

"Đường vậy được hả ông?"

"Đường nào cũng được. Người đưa phải thương."

Trên sàn, chiêng đánh lại. Ông Mo ngước lên, định đặt chân lên thang. Chưa kịp bước thì có tiếng chị Mảy vỡ ra trên đầu họ:

"Nhót! Nhót ơi!"

Chị chạy khắp sàn, vấp vô chân người ngồi, hỏi từng người một, giọng cao dần. Đàn ông chộp đuốc ào xuống thang. Tiếng gọi tên con bé dội vô vách núi, hết hướng này sang hướng khác.

Người ta tìm thấy nó dưới suối, ngồi trên một hòn đá phẳng, hai chân ngâm nước, mắt mở trừng. Có người bế lên, nó không khóc, không giãy, mềm như cái khăn ướt. Người ta đặt nó nằm trên chiếu ở gian ngoài.

Ông Thồng đứng ở cửa, thở dốc, tay còn cầm đuốc.

"Suối dưới xóm," ông nói với thầy Khiêm. "Từ nhà tới đó bốn trăm bước, đường tối. Con nít bốn tuổi đi một mình, ai dắt?"

"Không ai dắt." Thầy Khiêm không ngẩng lên. "Nó tự đi, hoặc cái gì đó dẫn nó đi. Ta không biết."

"Nó sợ," chị Mảy nói. "Chiêng đánh từ chiều, nó sợ. Nó hỏi tôi ông nội đi đâu, tôi nói ông ngủ."

"Chị nói vậy là đúng," Piên nói. "Con nít bốn tuổi nghe vậy là đủ."

"Đủ mà nó vẫn chạy."

"Nhót," chị Mảy gọi, quỳ bên cạnh. "Nhót, mẹ đây. Nhót, thưa mẹ đi con."

Con bé không thưa.

Thầy Khiêm ngồi xuống, đặt ba ngón lên cổ tay nó. Ông giữ lâu hơn thường lệ rồi lắc đầu.

"Không sốt. Mạch đều. Không có bệnh."

"Con tôi sao vậy thầy?" Chị Mảy ngước lên.

"Thân nó không sao. Ta chữa thân." Thầy Khiêm nói chậm. "Chỗ khác ta không chữa được."

Piên đứng sát Kình, nói nhỏ, gần như không động môi.

"Khoăn ni. Mất vía rồi."

"Là sao?"

"Hồn chạy đi đâu đó, không biết đường về." Cô nuốt nước miếng. "Gọi đúng thì về."

"Ai gọi?"

"Ông Mo."

Cả nhà quay nhìn ông Mo. Ông đã trở lại đầu thang, chưa bước xuống.

"Tôi đang đưa ông cụ," ông nói. "Bỏ giữa đường thì ông cụ lạc."

Chị Mảy gục đầu xuống, vai rung. Không ai nói gì.

Ông Mo nhìn lên. Mắt ông đi qua đám đông, qua thầy Khiêm, qua Piên, dừng lại ở chỗ vai trái Kình.

"Cậu có người ngồi trên vai. Cậu đi."

"Dạ?" Kình há miệng. "Con không biết bài nào, ông."

"Không cần bài."

"Con đâu có phải..."

"Cậu đi." Ông Mo nói lại, không nặng hơn, không nhẹ hơn.

Kình nhìn chị Mảy. Chị ngước lên, mặt ướt đầm. Nó nhìn con bé nằm trên chiếu, bàn tay nhỏ xòe ra, ngón nào cũng cong.

"Đi đi nhóc," Cộc nói bên tai nó, giọng thấp. "Tao ngồi đây."

Kình nuốt khan. Nó đứng dậy.

Ông Mo leo lại lên thang, từng bậc, áo xanh đen khuất sau mép sàn. Tiếng chiêng đầu tiên rơi xuống nặng như đá. Chị Mảy bò tới, nắm tay con bé, đặt bàn tay ấy vô lòng bàn tay Kình, ép từng ngón khép lại quanh ngón Kình.

"Nhờ cậu," chị nói. "Tôi lạy cậu."

"Chị đừng lạy." Kình cúi xuống, giữ vai chị. "Con đi. Chị đừng lạy."

Bàn tay con bé lạnh, nhỏ, nằm yên trong tay nó. Không nắm lại.