Cái hòm ấn son nặng bằng hai bao gạo, góc gỗ cấn vô xương bả vai Kình mỗi bước.

Từ bến trên, thư lại đổi cho nó cái hòm, lấy lại túi gạo. Nó cõng hòm đi men bờ đá phía trên ghềnh. Bên chân, nước Nặm Lin còn trắng xóa, réo như có ai đang xé vải dưới đó. Ngoái xuống, ông Khoang với người chèo phụ đã quay về phía mấy chiếc thuyền buộc dưới chân ghềnh lớn, hai cái khăn chàm nhỏ dần giữa đá. Từ đây không còn thuyền. Chỉ còn người, và cái hòm.

Kình trượt chân. Cộc siết cổ áo nó, bàn tay duy nhất kéo căng cổ áo bông.

"Thả ra. Tao nghẹt."

"Mày té thì tao nghẹt hơn."

"Tao có té đâu."

"Mới té nửa cái. Tao đếm."

Phía trước, Piên đứng trên một tảng đá, gùi trên lưng, ngoái lại.

"Kình ơi, đặt chân lên đá khô mà nè."

Chữ "ơi" kéo lên cao rồi gãy xuống. Kình khựng một nhịp. Cái giọng đó nó biết. Hồi nhỏ, chiều nào cũng có tiếng như vậy vọng lên từ bờ rạch, gọi nó về ăn cơm.

"Biết rồi," nó nói.

Nó đặt chân lên chỗ đá sạm màu, không rêu. Cộc nhìn nó, nhìn Piên, không nói gì.

"Giỏi," Piên nói. "Người miệt sông biết coi đá."

"Người miệt sông biết coi nước. Đá là chuyện khác."

"Chuyện khác thì học."

Cô quay đi, bước nhẹ như dê núi. Kình xốc lại cái hòm.

Thầy Đức ngồi nghỉ trên một cái rễ cây trồi lên khỏi đá, chăn bông quấn kín tới cằm, sổ đặt trên gối. Kình đi ngang, liếc xuống dòng mực còn ướt.

"Thầy ghi vậy chi thầy? Người đi giữa tui mà rơi thì thầy ghi sao?"

"Ghi là cậu rơi." Thầy không ngẩng lên. "Tôi chỉ ghi việc đã xảy ra."

"Chưa xảy ra mà thầy ghi trước."

"Đã xảy ra là tôi không rơi. Cậu cứ lo cái hòm."

Phía sau cùng, Học chính Thạc đi chậm, ống sổ đeo lưng, ngón cái chạm lần lượt từng đốt ngón tay. Ông đếm to, không ai bảo ông đếm.

"Ghềnh thứ ba qua rồi. Từ bến này lên xóm đổi ngựa còn nửa buổi. Theo sổ năm ngoái, xóm Rộc Chiêng có mười chín nóc, và một thần núi chưa vào sổ."

Uẩn tụt lại sau lưng ông, mặt tái, chộp tay thư lại đi cạnh.

"Trong núi có cọp không?"

"Có thì sổ năm ngoái ghi rồi."

"Sổ năm ngoái có ghi cọp không?"

"Không biết. Anh hỏi quan Học chính đi."

Uẩn không dám hỏi.

Chạng vạng, đoàn tới chân dốc. Đi từ dưới lên, tiếng chiêng tới trước khi thấy nhà, đều, trầm, từng tiếng một rớt xuống như đá thả vô giếng. Rồi thấy khói, rồi thấy mái cỏ gianh nằm bẹp dưới sườn núi, nhà sàn cao, gầm trống, ánh lửa chập chờn ở đầu xóm.

"Chiêng gì mà đánh cả buổi?" Uẩn thì thào, bước sát vô lưng Thạc.

"Chiêng đưa người," Piên đáp, không ngoái lại. "Đánh cho người ta đi cho êm."

"Đi đâu?"

"Hỏi người đưa. Piên chỉ nghe tiếng chiêng thôi."

Uẩn im, chùi bùn lên giày mới, rồi chùi nữa.

Một người đàn ông trạc bốn chục chờ sẵn ở chân cầu thang một nhà sàn đầu dốc, áo cánh nâu, tay vịn cột. Ông chắp tay.

"Tôi là Quách Văn Thồng. Ai cần ngựa thồ thì tìm tôi."

"Học chính Lưu Đình Thạc, đoàn Kiểm Kê." Thạc chắp tay lại, cúi thấp hơn người ta chừng một đốt. "Ông Thồng, đoàn cần bốn ngựa thồ lên đèo. Sớm nhất được bữa nào?"

"Không bữa nào." Ông Thồng nhìn lên phía tiếng chiêng. "Nhà đầu xóm có đám. Ông cụ bố chồng chị Mảy mới mất hôm kia. Cả xóm lên đám, ngựa mấy ngày này không đi."

"Mấy ngày?"

"Quen thì hai đêm. Đưa xong mới yên."

Thạc gật chậm. Ngón cái chạm một đốt, rồi thôi.

"Theo quy định, đoàn không làm việc với nhà có tang. Xin ông cho đoàn ở nhờ một chỗ, đoàn chờ. Không ai đụng tới việc của nhà đám."

Ông Thồng ngó ông quan một lúc, như người ta ngó con trâu lạ vừa biết tự cởi thừng.

"Quan biết phép Mường?"

"Biết phép nhà có tang. Mường hay Kinh cũng vậy." Thạc nghiêng đầu. "Cậu Kình, cậu thấy sao? Đoàn ở nhờ nhà ông Thồng là hợp, hay ở chỗ khác?"

Kình ôm hòm đứng sau lưng ông, chưa kịp thở. Nó chớp mắt.

"Con hả ông? Con nghĩ ở đây được. Gần đường. Mà mình đừng đi ngang nhà đám nhiều quá."

"Phải." Thạc gật, giọng nghiêm như người ghi một ý hay. "Ông Thồng, đoàn xin ở nhà ông. Lối đi đoàn chọn lối tắt sau xóm, không đi qua cửa nhà đám."

"Được." Ông Thồng lùi một bước, vịn cột. "Bà nhà tôi có nồi cơm lam. Ăn trước, nói chuyện sau."

Thạc chắp tay lần nữa. Kình đặt hòm xuống chân thang. Nó vặn cổ, tiếng xương kêu răng rắc. Cộc nói nhỏ bên tai:

"Ổng hỏi ý mày kìa."

"Ừ."

"Quan mà hỏi ý thằng bị áp tải. Khó ghét thiệt."

"Mày im đi."

"Tao nói thiệt."

Từ phía đầu xóm, tiếng chiêng đổi nhịp. Một người đi ngang qua chân thang nhà ông Thồng, bước chậm, không vội, áo dài xanh đen cài khuy bên nách phải, đội mũ vải nhọn đầu. Trên vai ông đeo một cái túi vải căng phồng, buộc miệng bằng dây thừng bện, đung đưa theo bước.

Ông già dừng lại.

Ông không nhìn Thạc. Không nhìn ông Thồng. Ông ngẩng mặt, nhìn thẳng lên vai trái Kình, nơi Cộc đang ngồi xù lông, bàn tay duy nhất bám cổ áo.

Cộc cứng người.

Ông già gật đầu một cái, nhẹ như chào người quen bên kia ngõ. Rồi ông quay đi, đặt chân lên bậc thang chính của nhà đám, leo lên từng bậc, mũ nhọn lẫn dần vào ánh lửa.