Thầy Khiêm nhổ một bụi ích mẫu cả rễ, giũ đất, bỏ vô thúng. Đất bắn lên gấu quần thầy, thầy không phủi.

Vườn thuốc Khoa Y nằm sau Giám, rào tre cao ngang ngực. Luống nào cũng thẳng hàng, trồng đủ loại, lá xanh bóng, lá nhám, lá xoăn, mùi hăng xộc lên trong ánh sáng sớm. Kình đứng giữa luống, hai tay thõng xuống. Bên ngoài hàng rào, Uẩn đứng chờ, khăn len kéo lên tận mũi, hai tay giấu trong ống tay áo.

"Con ra đây được hả?" thầy Khiêm hỏi, không ngẩng.

"Dạ, ông Uẩn dẫn ra. Ổng đứng ngoài."

"Ngoài hàng rào?"

"Ổng nói mùi thuốc nồng."

"Thuốc thì nồng." Thầy nhổ thêm một bụi. "Người sợ mùi thuốc thì lên núi khổ."

"Cây này tên gì thầy?"

"Ích mẫu."

"Tên nghe hay."

"Nghĩa là có ích cho mẹ."

"Ai cũng có mẹ."

"Ừ. Nên cây này mọc khắp nơi." Thầy đưa cho nó bụi cây, rễ còn nặng đất. "Cầm cho chắc."

Kình ngồi xổm xuống bên thúng, đón từng bụi cây thầy đưa, vỗ đất ra, xếp ngay ngắn. Cộc ngồi trên vai nó, đánh hơi.

"Thầy nhận lệnh theo đoàn rồi hả thầy?"

"Nhận. Điều làm y quan của đoàn." Thầy nói như kể chuyện người khác. "Già sáu mươi mà đi núi, ai cũng biết là phạt."

"Phạt vì chuyện gì?"

"Vì ta xin phép về miền Tây mà ở lâu quá. Giấy ghi vậy."

"Thiệt vậy không thầy?"

"Giấy ghi vậy."

Kình nhìn thầy. Thầy không nhìn lại, tay vẫn nhổ cây, các khớp ngón chai sần. Chòm râu thầy nằm yên.

"Dạ."

Thầy gánh thúng ích mẫu ra hiên nhỏ cuối vườn, trải lá lên chiếc nia tre. Tay nải thuốc của thầy mở sẵn trên bậc. Kình ngồi cạnh coi thầy gói. Thuốc phổi, cam thảo, gừng khô, một bó lá ngải cứu phơi héo. Gói nào cũng buộc lạt, lạt nào cũng thắt nút giống nhau.

"Thầy đem thuốc phổi nhiều vậy?"

"Đường xa, ai mà không ho."

"Thầy tính đem hết hả?"

"Mấy gói này ta gói từ hôm bên ngoại con." Thầy cầm một gói lên, xem xét, rồi đặt xuống cạnh đống thuốc. "Gói lại cho chắc."

Kình định hỏi thuốc đó là cho ai, nhưng nó biết câu trả lời. Piên không có mặt ở vườn. Mà ai nghe thầy nói cũng biết thầy đang nghĩ tới cô.

Thầy Khiêm đứng dậy, chống tay lên đầu gối, bước vô nhà kho nhỏ cạnh hiên. Tiếng nắp rương mở kẽo kẹt. Một lúc lâu mới nghe tiếng thầy.

"Con lại đây."

Kình vô. Thầy cầm trên tay một cái áo bông chàm cũ, vải đã phai ở vai, vá ở khuỷu, miếng vá vuông vức, mũi chỉ đều như thầy kết nút.

"Mặc thử."

"Thầy, con..."

"Mặc."

Kình xỏ tay vô. Vải bông còn giữ hơi ấm của rương gỗ, thoang thoảng mùi long não. Nó sờ lên miếng vá ở khuỷu: chỉ vá mới hơn chỉ áo, khác màu một chút, từng mũi đều tăm tắp. Áo rộng thùng thình, vạt dài tới đầu gối, tay áo dài quá ngón, trùm qua hai bàn tay. Nó giơ tay lên, tay áo rủ xuống như hai ống buồm.

Thầy Khiêm nhìn nó từ đầu tới chân, râu bạc nhúc nhích.

"Trên đó rét," thầy nói. "Người miệt sông không biết rét."

"Rét cỡ nào thầy?"

"Rét tới mức chuối chết."

"Chuối chết là sao?"

"Sương muối xuống một đêm, sáng ra cả buồng chuối đen thui, đứng đó mà chết."

"Con chưa thấy chuối chết bao giờ."

"Lên núi thì thấy." Thầy chỉnh vạt áo trên vai nó. "Hoặc không. Mùa này còn sớm."

"Thầy cho con hả thầy?"

"Ta cho."

"Thầy có cái khác không?"

"Ta có hai cái." Thầy xoay người, bắt đầu gói lại tay nải. "Già thì mặc hai lớp."

"Nhưng mà thầy..."

"Ngoan thì mặc, đừng cãi."

"Con có ngoan đâu thầy."

"Vậy hư thì mặc." Thầy gật. "Hư mà biết rét cũng là hư có trí."

Kình không cãi nữa. Nó kéo tay áo lên, gấp lại hai nếp. Ống tay vẫn xệ. Cộc nhảy từ vai nó xuống vạt áo, chui tọt vô trong, rồi thò đầu ra ngay chỗ cổ áo, mắt lim dim.

"Ấm như ổ rơm," nó nói.

"Mày chui trong áo tao hả?"

"Áo của ông thầy. Tao chui nhờ." Cộc hít một hơi dài ở cổ áo. "Mùi thuốc. Mùi gừng. Mùi người già ngủ ngon."

"Mày chui vô thì ai mặc?"

"Mày mặc. Tao ngồi."

Thầy Khiêm bật cười. Không thành tiếng, chỉ râu động, vai khẽ rung. Thầy bẻ một lát cam thảo, chìa ra cho Cộc. Cộc nhận bằng bàn tay duy nhất, cắn một miếng, nhai.

"Ngọt," nó nói.

"Ngọt thì ăn." Thầy Khiêm quay lại gói tay nải. "Ăn xong thì ngồi yên."

Uẩn gọi vọng từ ngoài hàng rào, giọng khô.

"Sĩ tử Kình. Hết giờ."

"Dạ, ông chờ chút."

"Hết giờ rồi."

"Thưa ông, thầy Khiêm đang gói đồ."

"Thầy gói chừng nào?"

"Gói xong thì hết."

Uẩn im. Một lúc sau hắn nói, lúng búng trong khăn len. "Mặc áo đó trông giống cái bao."

"Tui thấy ấm."

"Ấm thì thôi." Uẩn chùi giày vô cọng cỏ. "Tôi chờ."

Kình nhìn thầy Khiêm. Thầy không nói gì, chỉ gật đầu một cái rất chậm, như xác nhận một chuyện đã xong.

Nó cúi chào thầy, bước ra qua cổng rào tre. Uẩn lùi nửa bước để nhường đường, mắt liếc cái áo rộng, môi nhếch rồi nén lại. Tay áo vẫn trùm quá ngón. Nó thọc tay vô túi áo cho đỡ vướng.

Đầu ngón tay đụng một vật nhỏ, cứng, bọc giấy dầu.

Nó lôi ra. Một gói thuốc nhỏ bằng nắm tay trẻ con, giấy dầu bóng, cột lạt mảnh. Trên mặt giấy, nét chữ run, nghiêng, mực chưa phai. Kình tự đọc được, không cần ai chỉ: "Cho mẹ Piên. Ho đêm."