Đạt xin phép về trước, hẹn quay lại vào chiều hôm sau khi có thêm thông tin, để lại chiếc hộp nhạc cho ông Bách và tôi tiếp tục tìm hiểu. Buổi chiều, sau khi tiệm vãn khách, tôi ngồi cùng ông Bách bên bàn thợ, ánh đèn bàn kéo sát lại gần chiếc hộp gỗ đặt giữa hai người.

Tôi lấy một chiếc khăn ẩm, lau cẩn thận từng góc, từng đường chạm khắc, cố gắng làm sạch mà không làm tổn hại tới lớp gỗ đã cũ. Bên ngoài trời đã sẩm tối, ánh đèn đường vàng vọt hắt qua ô cửa kính, hoà lẫn với ánh đèn bàn tạo thành một không gian vừa ấm áp vừa có phần trầm mặc, phù hợp với công việc tỉ mỉ chúng tôi đang làm.

Dưới ánh đèn, dòng chữ khắc ở đáy hộp dần hiện rõ hơn, những nét chữ Latin đơn giản, không phải tên tiếng Việt.

"Đây không phải tên cụ Vinh." Tôi nói, đọc kỹ lại lần nữa để chắc chắn. "Chắc là tên một người khác."

Ông Bách gật đầu, trầm ngâm, lấy cuốn Sổ Bỏ Quên ra lật lại, không phải trang ghi năm 2011 lần này, mà lần ngược về những trang cũ hơn rất nhiều, giấy đã ngả vàng đậm, nét chữ viết tay thay đổi rõ rệt so với những trang gần đây, có lẽ do một người khác viết.

"Đây là chữ của bố tôi." Ông nói, chỉ vào một dòng ghi chú nhỏ bằng bút chì, nét chữ đã mờ gần hết nhưng vẫn đọc được lờ mờ. "Năm 1968. Hộp nhạc này từng được mang tới sửa một lần trước đó rồi, tên trùng với dòng khắc dưới đáy."

Tôi nhìn dòng ghi chú, cảm nhận được một lớp lịch sử khác đang mở ra, phức tạp hơn nhiều so với những gì tôi hình dung ban đầu. Món đồ này không chỉ đơn giản là của một mình cụ Vinh, mà dường như đã đi qua tay ít nhất hai người, cách nhau tới hơn bốn mươi năm. Tôi thử hình dung cụ Cả, khi đó còn là một người thợ trẻ, ngồi đúng ở vị trí này, ghi lại dòng chữ bút chì đó bằng chính đôi tay đã truyền nghề lại cho ông Bách sau này.

"Vậy cái hộp này đã ở tiệm mình từ trước năm 1968 sao ạ?" Tôi hỏi, cố hình dung khoảng thời gian dài đằng đẵng đó.

"Không hẳn." Ông Bách lắc đầu. "Có thể người đó mang tới sửa rồi lấy về, sau đó không biết bằng cách nào, đi vòng qua tay người khác, rồi cuối cùng lại về tay cụ Vinh, người mang nó quay lại tiệm lần thứ hai, chỉ là lần này không kịp lấy về nữa."

"Vậy chắc cụ Vinh không phải chủ đầu tiên của cái hộp này." Tôi nói, cố sắp xếp lại các mảnh ghép trong đầu.

"Có lẽ vậy." Ông đáp, tiếp tục xem xét chiếc hộp, lật nhẹ để kiểm tra thêm các góc khác. Ở một cạnh đáy, dán khá kín đáo, ông phát hiện một tấm danh thiếp cũ, giấy đã giòn, chữ in mờ nhạt nhưng vẫn đọc được một địa chỉ, ghi theo kiểu quân khu, khác hẳn cách ghi địa chỉ dân sự thông thường.

"Địa chỉ quân khu." Ông nói, giọng trầm hẳn xuống. "Có lẽ cụ Vinh và người này quen nhau từ thời đi lính."

Tôi im lặng, cảm nhận được câu chuyện đang dẫn tới một vùng đất nặng nề hơn nhiều so với những gì tôi từng chạm tới trong hai vụ trước. Chiến tranh, những năm tháng gian khó, những tình bạn có thể đã bị chia cắt bởi hoàn cảnh mà không ai trong hai người từng có cơ hội hàn gắn lại trọn vẹn.

"Ông nghĩ người này còn sống không ạ?" Tôi hỏi, dù biết đây là câu hỏi khó trả lời.

Ông Bách không đáp ngay, chỉ ngồi trầm ngâm một lúc lâu, ánh mắt nhìn xa xăm như đang cố tính toán những con số tuổi tác, những khả năng, những xác suất mà cả hai chúng tôi đều không thể chắc chắn.

"Tìm người còn sống trước." Ông nói cuối cùng, giọng chậm rãi nhưng dứt khoát. "Người mất rồi thì không đợi được nữa, nhưng người ở lại thì đợi được. Mình phải ưu tiên những gì còn kịp."

Tôi gật đầu, ghi nhớ lời ông nói như một nguyên tắc mới cho công việc này, một nguyên tắc mà tôi cảm nhận được không chỉ áp dụng cho việc tìm kiếm đầu mối, mà còn cho cả cách sống nói chung.

"Vậy mai mình bắt đầu từ đâu ạ?" Tôi hỏi, nhìn tấm danh thiếp cũ dưới ánh đèn.

"Địa chỉ quân khu này chắc phải hỏi qua vài mối quan hệ cũ." Ông đáp, giọng trầm ngâm. "Tôi có quen một hai người bạn già cùng thời, để tôi hỏi thử xem có ai biết đường dây nào không."

Ông gấp cuốn sổ lại, đặt tấm danh thiếp cũ sang một bên cẩn thận, và cả hai chúng tôi cùng nhìn chiếc hộp nhạc im lìm trên bàn, biết rằng ngày mai sẽ là một ngày dài với nhiều việc cần làm để lần ra manh mối từ một tấm danh thiếp đã mờ gần hết chữ.