Ngõ 129 phố Huế không phải một cái ngõ, mà là một mê cung nhỏ giả trang thành ngõ. Tôi rẽ nhầm hai lần, đi qua một sân phơi quần áo chung của ba bốn nhà, một tiệm may đóng cửa im lìm, trước khi dừng lại hỏi đường một bà cụ đang ngồi bán chè ở một góc rẽ, quạt nan phẩy đều tay dù trời còn chưa nắng gắt.

"Tiệm sửa đồ ông Bách hả cháu? Đi thẳng, rẽ trái chỗ cái cây bàng, thấy cửa xanh là tới."

Bà không hỏi tôi là ai, không tò mò gì thêm, như thể việc người lạ hỏi đường tới tiệm đó là chuyện xảy ra thường xuyên. Tôi cảm ơn, đi tiếp theo hướng bà chỉ, và ở đúng khúc rẽ có cây bàng, tôi gặp một người đàn ông trẻ đang ngồi xổm bên một chiếc xe đạp lật ngược, tay lấm dầu mỡ, mũ lưỡi trai đội ngược ra sau.

"Chị tìm tiệm ông Bách à?" Anh ngẩng lên hỏi trước khi tôi kịp mở lời, như thể vẻ mặt đi lạc của tôi đã đủ nói lên tất cả. "Đi theo em, chỉ khó lần đầu thôi, quen rồi thì nhắm mắt cũng vào được."

Anh đứng dậy, phủi tay vào quần, dẫn tôi qua thêm hai khúc rẽ nữa mà tôi chắc chắn sẽ không tự tìm ra nếu đi một mình. Anh tự giới thiệu là Khuê, nói mình vừa chạy xe công nghệ vừa sửa xe đạp dạo ở góc ngõ này, "tiện đường, với lại rảnh cũng chả biết làm gì".

Cửa tiệm hiện ra ở cuối một đoạn ngõ hẹp hơn hẳn, một cánh cửa gỗ sơn xanh bong tróc từng mảng như da rắn lột dở, biển hiệu phía trên đã bạc màu, chỉ còn đọc được lờ mờ mấy chữ "VĨNH AN". Khuê đẩy cửa, bản lề kêu lên một tiếng kẽo dài, như tiệm đang tự dặn mình rằng có khách tới.

Bên trong không rộng, nhưng chật kín đồ. Radio, đồng hồ, máy ảnh, quạt điện xếp thành từng dãy trên giá gỗ, mỗi món buộc một mẩu giấy nhỏ ghi số. Một người đàn ông lớn tuổi ngồi cúi ở bàn thợ giữa tiệm, đang sửa một chiếc quạt, tay phải cầm tuốc-nơ-vít hơi run khi giữ lâu quá vài giây. Ông không ngẩng lên ngay, chỉ hỏi, giọng cộc nhưng không khó chịu.

"Cháu là đứa nhắn tin hôm qua?"

"Dạ, con là An."

Ông gật đầu, không hỏi thêm gì về tôi, không hỏi bằng cấp, không hỏi tôi từng làm gì trước đó. Tôi đứng đó vài giây, chờ một câu hỏi tiếp theo không bao giờ tới, rồi tự hiểu rằng buổi phỏng vấn, nếu có thể gọi như vậy, đã kết thúc.

"Ông Bách khó tính với đồ lắm." Khuê nói nhỏ với tôi khi ông quay lại làm việc, "nhưng với người thì dễ, chị đừng lo."

Tôi nhìn quanh, cố hình dung mình sẽ chụp ảnh những gì trong cái không gian ngổn ngang này. Có một chiếc quạt tai voi cũ, vài chiếc đồng hồ treo tường ngừng chạy ở những giờ khác nhau, một dãy máy ảnh phim xếp cạnh nhau như đang chờ ai đó tới xếp hàng nhận lại. Tất cả đều sạch, dù bụi vẫn còn phủ nhẹ, như thể có người lau chúng đều đặn mà không kịp lau hết trong một lần.

"Sao ông không vứt bớt đồ tồn kho đi cho gọn?" Tôi buột miệng hỏi, chỉ vì tò mò thật lòng, không định chạm vào điều gì nhạy cảm.

Ông Bách ngừng tay một nhịp, không quay lại nhìn tôi, chỉ đáp một câu ngắn.

"Đồ ở đây không phải để vứt."

Câu trả lời không giải thích gì thêm, và tôi cũng không dám hỏi tiếp. Ông đứng dậy, đi về phía một góc chất đầy đồ cũ chưa phân loại, tay chỉ vào đó.

"Chụp hết chỗ này. Xong thì về."

Đó là câu dài nhất ông nói với tôi trong buổi sáng hôm ấy, và cũng là câu duy nhất mang dáng dấp một chỉ thị công việc thật sự. Tôi lấy điện thoại ra, bắt đầu dọn một góc nhỏ để có ánh sáng đủ chụp, cảm giác vừa lạc lõng vừa nhẹ nhõm lạ lùng, như thể lần đầu tiên sau nhiều tháng, không ai hỏi tôi định làm nghề này tới bao giờ.

Khuê nán lại thêm một lúc, ngồi trên bậc cửa nhìn tôi loay hoay dựng góc chụp, thỉnh thoảng góp một câu bình luận vô thưởng vô phạt về ánh sáng hay góc máy, rồi cuối cùng cũng đứng dậy, nói còn phải quay lại sửa nốt chiếc xe đạp dở.

"Chiều rảnh thì ghé qua chơi, tiệm này ít khách trẻ lắm." Anh nói, rồi đẩy cửa bước ra, để lại tiếng bản lề kẽo kẹt một lần nữa phía sau lưng.

Tôi ở lại một mình với ông Bách và cả trăm món đồ cũ, chụp hết góc này tới góc khác, mỗi lần nâng máy lên lại thấy mình quan sát chúng theo cách tôi từng học ở trường, chú ý tới ánh sáng, tới đường viền, tới cách bụi bám không đều tạo thành một thứ bố cục riêng mà không ai cố ý sắp đặt.

Có những món tôi phải dịch đi dịch lại nhiều lần mới tìm được góc không bị chói, vì ánh nắng buổi trưa xuyên qua lớp kính bụi hắt thành những vệt sáng loang lổ trên mặt bàn gỗ. Tôi để ý ông Bách thỉnh thoảng ngừng tay sửa quạt, liếc sang chỗ tôi đang chụp, không nói gì, chỉ nhìn một lúc rồi lại cúi xuống làm tiếp, như đang âm thầm kiểm tra xem tôi có nâng niu đồ đúng cách hay không. Tôi cẩn thận hơn hẳn mọi buổi chụp sản phẩm quảng cáo tôi từng làm, dù chẳng ai yêu cầu tôi phải như vậy.

Đến giữa trưa, nắng đã đứng bóng, hắt thẳng qua ô cửa sổ nhỏ phía sau tiệm, chiếu vào đúng dãy đồng hồ treo tường ngừng chạy, làm bóng kim giờ đổ dài trên nền gạch cũ. Tôi chụp thêm vài kiểu ở góc đó, thấy nó đẹp một cách kỳ lạ, đẹp theo kiểu không cố tình, thứ bố cục chỉ có được khi không ai sắp đặt gì cả, chỉ có thời gian và bụi làm việc âm thầm suốt nhiều năm.

Lúc đó tôi chưa hiểu vì sao mỗi món đồ ở đây lại được đối xử cẩn thận đến vậy, chỉ nghĩ đơn giản rằng ông chủ tiệm này có lẽ hơi cầu toàn quá mức cần thiết cho một công việc sửa chữa bình thường.