Người đàn ông không trả lời ngay. Trong hành lang tối, ông đứng bất động đến mức Minh tưởng mình vừa nói với một bức tường, một cái bóng, một thứ không có khả năng nghe. Mưa ngoài kia đã ngớt, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt từ mái tôn xuống sân, đều đặn, như một chiếc đồng hồ đếm những giây phút không thuộc về thời gian thường. Phía sau Minh, trong góc phòng, Linh vẫn ngồi đó, lặng lẽ, đôi mắt buồn dõi theo hai người như dõi theo một vở kịch mà em đã xem nhiều lần.

"Anh hỏi một câu," cuối cùng người đàn ông lên tiếng, giọng ông nhẹ đến mức gần như tan vào tiếng mưa tàn, "mà suốt từng ấy năm, chưa ai nghĩ tới việc hỏi. Người ta hỏi tôi là ai. Hỏi tôi muốn gì. Hỏi tôi sẽ làm gì với họ. Chưa ai hỏi tôi đã từng là ai."

Minh nuốt khan. Anh cảm thấy mình vừa chạm vào một vết thương đã liền da nhưng chưa bao giờ thật sự lành, một vết sẹo nằm sâu dưới lớp bóng tối bao quanh người đàn ông này. Anh không biết mình có quyền chạm vào không. Nhưng anh đã đi ba năm, nửa vòng trái đất, qua bao nhiêu trang giấy, để đến đứng trước câu hỏi này. Anh không lùi được nữa.

"Trong câu chuyện ông Năm," Minh nói chậm rãi, cố giữ giọng khỏi run, "ông kể về ông ấy như thể ông từng ngồi trên chiếc ghế da nứt đó. Như thể ông từng nghe câu 'đi đường cẩn thận nhé' dành cho chính mình. Tôi đọc và tôi thấy lạnh, không phải vì câu chuyện, mà vì cách ông kể. Một người chỉ đứng ngoài ghi chép không kể được bằng giọng ấy. Đó là giọng của một người nhớ, không phải một người quan sát."

Người đàn ông khẽ cử động. Lần đầu tiên kể từ khi xuất hiện, ông bước hẳn vào vệt sáng vàng vọt hắt từ ô cửa sổ căn phòng tầng trên. Và Minh, lần đầu tiên, nhìn rõ khuôn mặt ông. Đó không phải một khuôn mặt đáng sợ. Đó là khuôn mặt của một người đàn ông tầm bốn mươi, gầy, xương gò má cao, đôi mắt trũng sâu vì những đêm dài không ngủ — một khuôn mặt rất đỗi bình thường, rất đỗi người, đến mức chính sự bình thường ấy mới khiến Minh nghẹn lại. Anh đã tưởng tượng ra một thực thể, một bóng ma cổ xưa, một thứ gì không có gương mặt. Anh không ngờ Người Đàn Ông Trong Bóng Tối lại trông giống... một người hàng xóm. Một người ta có thể đã đi lướt qua trên phố mà không để ý.

"Đúng," ông nói. Chỉ một từ, nhưng nó rơi xuống giữa hai người như một viên đá rơi xuống đáy giếng cạn. "Tôi từng là một trong số họ. Tôi từng sống. Từng ăn cơm, từng yêu, từng đi làm về dưới mưa, từng có một cái tên mà giờ tôi không chắc còn nhớ đúng nữa."

Minh tựa người vào khung cửa, đầu óc quay cuồng. "Vậy ông... ông cũng đã chết?"

Người đàn ông nhìn xuống cuốn sổ trong tay Minh, ánh mắt ông lướt qua bìa da sờn như nhìn một người bạn cũ. "Chết là một từ quá gọn cho điều đã xảy ra với tôi," ông nói. "Người ta chết thì đi đâu đó — về với đất, về với trời, về với những gì người ta tin. Tôi không đi đâu cả. Tôi bị kẹt lại, đúng như Linh, đúng như cô bé trên chuyến xe, đúng như ông cụ trong khu phố không có sáng. Tôi cũng từng là một câu chuyện bị bỏ lại. Bị quên. Và rồi..." Ông ngừng. "Rồi một điều khác xảy ra với tôi, một điều không xảy ra với họ. Tôi không tan biến. Tôi ở lại đủ lâu, và quên đủ nhiều về chính mình, đến mức tôi trở thành thứ tôi đang là bây giờ. Kẻ đứng ở ranh giới. Kẻ ghi chép."

Tiếng mưa đã tạnh hẳn. Cả khu chung cư chìm vào một sự im lặng dày đặc, thứ im lặng chỉ có ở Sài Gòn vào những giờ khuya nhất, khi cả thành phố ngừng thở trong giây lát trước khi bắt đầu một ngày mới. Minh nghe rõ tiếng tim mình đập, và tiếng một con tắc kè kêu đâu đó trên trần, lạc lõng.

"Kể cho tôi nghe," Minh nói, và anh ngạc nhiên vì giọng mình bình tĩnh đến thế. "Ông từng là ai. Trước khi ông quên. Tôi muốn biết. Vì nếu cả đời ông đi ghi chép để người khác không bị quên..." Anh nuốt khan. "...thì ai sẽ ghi chép ông?"

Người đàn ông khựng lại. Trong đôi mắt trũng sâu của ông, một thứ gì đó vừa vỡ ra — không phải nước mắt, mà là một sự rung động, như mặt nước phẳng lặng suốt trăm năm vừa bị một hạt mưa chạm tới. Ông nhìn Minh thật lâu, lâu đến mức ngọn đèn vàng ngoài hành lang chớp một cái rồi sáng lại. Và khi ông cất tiếng, giọng ông đã khác — không còn là giọng của một người kể chuyện mệt mỏi, mà của một người sắp sửa mở một cánh cửa đã khóa quá lâu đến mức bản lề đã gỉ.

"Đã rất lâu rồi," ông nói khẽ, "không ai hỏi tôi câu đó. Đã rất lâu rồi tôi không cho phép mình nhớ."