Sau buổi chiều ấy, có một thứ trật tự ngầm hình thành giữa căn hộ sáng đèn của gia đình Khánh và căn phòng tối của Bác Ba, một thỏa thuận không lời mà cả hai bên cùng giữ. Hằng vẫn để bóng đèn hành lang sáng, nhưng cô bảo Khánh lắp thêm một tấm chụp giấy, để vầng sáng dịu đi, không còn chói gắt hắt thẳng về phía cuối hành lang nơi cánh cửa đen kịt ấy nằm. Đó là một sự nhượng bộ nhỏ, một cách nói rằng cô đã hiểu, dù chưa hiểu hết. Và Bác Ba, theo cách riêng của mình, cũng đáp lại. Thỉnh thoảng, khi Hằng đi làm về muộn, cô thấy trước cửa nhà mình một bó rau muống còn tươi rói, hay một nắm lá thuốc nam buộc gọn gàng bằng sợi lạt, đặt lặng lẽ không một lời nhắn. Ông không gõ cửa, không chờ cảm ơn, không để lại dấu vết. Chỉ để đó, như một người đã quên cách nhận, chỉ còn nhớ cách cho, như một thói quen cũ kỹ sót lại từ một đời sống khác.

Nhưng với bóng tối, Bác Ba không nhượng bộ. Đối với ông, bóng tối không phải kẻ thù mà người ta vẫn tưởng. Nó là người bạn duy nhất ở lại với ông suốt hai mươi năm, không bao giờ rời đi, không bao giờ đòi hỏi. Trong bóng tối, ông không phải nhìn thấy những bức tường mục nát, những vết nứt loang lổ chạy dài như mạch máu, dấu vết tàn phai của một căn phòng từng có hai con người sinh sống. Trong bóng tối, ông không phải đối diện với cái khoảng trống bên cạnh mình, cái khoảng trống có hình một người, một dáng nhỏ vừa vặn một đứa trẻ. Bóng tối xóa nhòa mọi đường nét, và trong sự xóa nhòa ấy, ông có thể giả vờ rằng không có gì đã mất, rằng mọi thứ vẫn còn nguyên vẹn, chỉ là đang ngủ, chỉ là đang chờ sáng. Ánh sáng thì tàn nhẫn hơn nhiều. Ánh sáng phơi bày. Ánh sáng đếm từng thứ vắng mặt, gọi tên từng chỗ trống, không cho ông một chỗ nào để trốn.

Ông biết rõ vì sao mình sợ bình minh đến thế. Bình minh là lời nhắc nhở rằng một ngày mới đang đến, rằng thời gian vẫn trôi không thương xót, rằng thế giới vẫn quay đều dù thiếu vắng một người. Mỗi buổi sáng là một sự phản bội: mặt trời vẫn mọc như chưa từng có ai ra đi, chim vẫn hót đâu đó ngoài kia như không hề hay biết. Và thế là, từ rất lâu rồi, Bác Ba đã quyết định không cho bình minh bước vào phòng mình. Ông bịt kín mọi cửa sổ bằng những lớp rèm dày. Ông dừng cả chiếc đồng hồ trên tường, để hai cây kim đứng yên mãi mãi ở một giờ không ai còn nhớ. Ông sống trong một thứ đêm vĩnh cửu do chính tay ông dựng nên, một thứ đêm mà trong đó thời gian không trôi, và những gì đã mất vẫn còn đó, ngay bên cạnh, chỉ cần ông đừng bật đèn lên là sẽ không phải thấy chúng đã đi rồi.

Có những đêm, ông ngồi trong bóng tối và nói chuyện. Nói với cái khoảng trống bên cạnh, nói với những bức tranh trên tường mà ông không nhìn thấy nhưng thuộc lòng từng nét, từng đường chì. Ông kể về cái ngày của mình, dù những ngày của ông giống hệt nhau đến mức chẳng có gì để kể, chỉ là bóng tối nối tiếp bóng tối. Ông hỏi những câu không ai trả lời, rồi chờ, rồi tự mỉm cười một mình. Và trong sự im lặng đáp lại ấy, ông tự lấp đầy bằng giọng nói mà ông còn nhớ, cái giọng trong veo như chuông gió treo đầu hiên, cái giọng đã tắt từ lâu nhưng vẫn vang trong đầu ông mỗi đêm, rõ ràng đến đau đớn. "Bác Ba ơi, hôm nay trời có nắng không bác?" Và ông luôn trả lời, dù đã hai mươi năm không có nắng, giọng ông dịu xuống như đang dỗ một đứa trẻ ngủ. "Có chứ. Nắng đẹp lắm. Mai con ra sân chơi nhé."

Nhưng từ khi gia đình Khánh dọn đến, bóng tối của ông không còn được yên. Ánh sáng từ căn hộ của họ rỉ qua khe cửa, mảnh và bền bỉ. Tiếng cười, tiếng bát đũa khua lách cách, tiếng chân trẻ con chạy lạch bạch trên nền gạch, tất cả len lỏi vào căn phòng kín của ông như nước thấm qua kẽ đá, không cách nào ngăn nổi. Và tệ nhất là tiếng cười của con bé. Cái tiếng cười ấy giống quá. Giống đến mức có những đêm, ông giật mình tỉnh giấc, ngỡ rằng mình đã ngủ quên hai mươi năm và vừa thức dậy vào cái buổi sáng cũ, cái buổi sáng mà mọi thứ vẫn còn nguyên. Ông ngồi dậy trong bóng tối, tim đập thình thịch, đưa tay quờ quạng tìm một bàn tay nhỏ không còn ở đó, chỉ chạm vào không khí lạnh. Và mỗi lần như thế, ông lại phải làm cái việc đau đớn nhất đời người: nhớ lại, một lần nữa, rằng mình đã mất nó. Rằng bóng tối có thể che giấu sự thật, nhưng không bao giờ thay đổi được nó.

Đêm nay cũng vậy. Ông ngồi trong căn phòng kín, lưng tựa vào thành ghế mây cọt kẹt, để cho tiếng cười của đứa trẻ bên kia vách ngấm vào mình từng chút một, vừa muốn nó tắt đi vừa sợ nó tắt đi. Ngọn đèn dầu trên bàn cháy đều, soi lên những bức tranh một thứ ánh sáng cam yếu ớt, run rẩy. Ông không nhìn chúng, cũng không cần nhìn; ông thuộc lòng bức nào treo ở đâu, bức nào con bé cười để lộ chiếc răng sún, bức nào nắng đổ xuống dày nhất. Hai mươi năm rồi, căn phòng này không thay đổi lấy một li, như một hơi thở bị giữ lại và quên mất cách thở ra. Và trong cái tĩnh lặng đặc quánh ấy, lần đầu tiên sau rất lâu, một ý nghĩ lạ lùng len vào: rằng có lẽ ánh sáng nhỏ nhoi rỉ qua khe cửa kia, cái thứ ông vẫn căm ghét, không hẳn đến để hành hạ ông.