Ông Năm cắt nốt phần tóc còn lại thật chậm, chậm hơn cả mức một người thợ già cần thiết. Mỗi nhát kéo, ông để cho tiếng lách cách ngân thêm một nhịp trong không khí ẩm, như thể chừng nào tiếng kéo còn vang thì khoảnh khắc này còn được kéo dài thêm chút nữa. Bên ngoài, mưa Sài Gòn đã chuyển từ rả rích sang nặng hạt, gõ lên mái tôn thành một thứ âm thanh đều đặn, dày đặc, như có ai đó đứng trên đó mà rải từng nắm sỏi xuống. Trong tiệm, ánh đèn vàng leo lét đổ bóng hai người lên bức tường loang lổ — một bóng cao gầy của ông lão, một bóng ngồi của chàng trai, và ở rìa tấm gương, một dáng đứng thứ ba mờ nhạt mà chỉ riêng ông thấy.

Cô gái vẫn ở đó, nơi góc kệ. Cô không bước tới, không lùi đi, chỉ đứng lặng nhìn người con trai đang ngồi trên ghế, đôi mắt cô đầy một thứ ánh nhìn mà ông Năm đã quá quen — ánh nhìn của người đứng bên này lằn ranh, dõi theo người mình thương ở phía bên kia, biết rõ mọi điều mà không thể với tay chạm tới. Ông Năm tránh nhìn thẳng vào cô. Ông sợ chỉ một cái nhìn lâu hơn cần thiết cũng đủ khiến lòng mình mềm ra, mà ông thì cần đôi tay thật vững cho việc sắp làm.

"Xong rồi cháu ạ." Ông nói, đặt cây kéo xuống mặt bàn gỗ. Lưỡi kéo chạm gỗ kêu một tiếng khô khốc, nhỏ thôi, nhưng trong sự tĩnh lặng ấy nó vang lên như một dấu chấm. "Chú cắt gọn rồi. Giờ cháu nhớ lời hứa lúc nãy chứ?"

Người thanh niên gật đầu, nhưng ông Năm thấy rõ trong gương rằng đôi vai anh đã hơi căng lại. Có một nỗi sợ mơ hồ vừa dấy lên trong anh, thứ nỗi sợ không tên, không hình, giống như khi người ta đứng trước một cánh cửa đóng kín mà linh tính mách bảo rằng sau cánh cửa ấy là một điều mình đã trốn tránh từ rất lâu. Anh nắm chặt chén trà đã nguội trong tay. Chén trà vẫn đầy. Suốt cả buổi tối, anh chưa hề uống được một ngụm nào, mà anh không nhận ra điều đó.

Ông Năm bước ra sau lưng ghế, đặt hai bàn tay già nua lên thành ghế gỗ. "Chú xoay cháu lại nhé." Ông nói khẽ. "Cháu nhìn vào gương cho chú. Nhìn thật kỹ. Đừng quay đi."

Chiếc ghế cũ xoay một vòng chậm rãi, bản lề rít lên một tiếng dài như tiếng rên của một con vật mệt mỏi. Và rồi chàng trai đối diện trực tiếp với tấm gương lớn — tấm gương đã treo ở bức tường ấy bốn mươi năm, mặt kính loang lổ những vệt bạc đen như những đám mây xám trôi trong một bầu trời cũ. Tấm gương đã soi hàng nghìn gương mặt: những đứa trẻ khóc nhè trong lần cắt tóc đầu đời, những chú rể chải chuốt trước ngày cưới, những ông lão lần cuối ngồi xuống chiếc ghế này mà không biết đó là lần cuối. Nó đã soi cả người sống lẫn người chết, không phân biệt, không phán xét.

Người thanh niên nhìn vào đó. Thoạt đầu, anh chỉ thấy chính mình — một gương mặt trẻ, sạch sẽ, mái tóc vừa cắt gọn gàng, ánh đèn vàng hắt lên làn da một sắc ấm. Anh khẽ mỉm cười, như nhẹ nhõm. "Chú cắt đẹp đấy chú ạ." Anh nói. "Cháu trông cũng tươm tất phết."

Ông Năm không đáp. Ông chỉ đứng phía sau, hai tay vẫn đặt trên thành ghế, và lặng lẽ chờ. Ông biết tấm gương cần thời gian. Sự thật không bao giờ ập đến ngay lập tức; nó dâng lên chậm rãi, như nước thủy triều rút khỏi bãi cát, để lộ dần những gì vẫn nằm bên dưới. Ông đã thấy điều này nhiều lần. Một người càng nhìn lâu vào hình ảnh của mình, lớp vỏ quen thuộc càng mỏng đi, và cái thực tại bên dưới càng hiện rõ.

Quả nhiên, sau một lúc, nụ cười trên môi chàng trai chững lại. Anh nghiêng đầu, nhíu mày, như thể vừa nhận ra một điều gì đó không khớp. "Lạ thật chú ạ." Anh nói chậm, giọng thoáng bối rối. "Cháu nhìn cháu trong gương, mà sao... sao cháu thấy mờ mờ. Như có một lớp sương phủ lên ấy. Cháu lau gương giúp chú nhé?" Anh đưa tay định chùi lên mặt kính, nhưng ông Năm khẽ giữ cổ tay anh lại.

"Không phải gương bẩn đâu cháu." Ông nói, giọng dịu hết mức có thể. "Cháu cứ nhìn tiếp đi. Nhìn vào mắt cháu trong đó ấy. Đừng tránh."

Chàng trai nuốt khan. Anh nhìn sâu vào đôi mắt của chính mình trong tấm kính cũ, và lần này, cái lớp sương mỏng kia không tan đi — nó dày thêm. Đường viền của gương mặt anh trong gương bắt đầu nhòe ra ở rìa, như một bức ảnh chụp thiếu sáng, như một hình vẽ bằng phấn đang bị một bàn tay vô hình xoa mờ. Anh thấy mình, mà cũng không thấy mình. Anh thấy một dáng người ngồi đó, có hình hài, có đường nét, nhưng thiếu mất một thứ gì đó cốt lõi — cái độ đậm, cái sức nặng, cái hơi thở của một kẻ đang thật sự hiện diện ở đây.

"Chú ơi." Giọng anh khẽ run. Bàn tay cầm chén trà bắt đầu lạnh đi. "Sao cháu... sao cháu thấy cháu nhạt thế này? Như cháu sắp... sắp tan ra ấy."

Ông Năm khép mắt một thoáng. Trong lồng ngực ông, cơn nghẹn quen thuộc lại dâng lên, lời nguyền bốn mươi năm siết chặt cổ họng ông, cấm ông nói ra điều ông đã thấy rõ hơn bất cứ ai. Nhưng ông không cần nói. Ông chỉ cần để tấm gương làm phần việc của nó.

"Cứ nhìn đi cháu." Ông thì thầm. "Sự thật ở ngay trong đó. Cháu nhìn đủ lâu, cháu sẽ nhớ ra."