"Anh không biết mình đang nói gì," Khang nói, nhưng giọng ông không chắc chắn. "Đây không phải một công việc. Không phải một thứ người ta nhận rồi nghỉ. Đứng trên ranh giới này nghĩa là không còn thuộc về cõi nào trọn vẹn. Nghĩa là nhìn người mình thương già đi, chết đi, trong khi mình ở lại. Nghĩa là cô đơn theo một cách mà người sống không tưởng tượng nổi. Tôi không thể trao nó cho anh. Tôi không nỡ."

"Tôi không xin ông trao cả gánh nặng," Minh nói. "Tôi xin ông chia nó. Ông đã đứng đây một mình mấy chục năm vì ông tin mình là cái neo cuối cùng, là người duy nhất giữa cả thành phố và sự lãng quên. Nhưng ông nhầm ở một chỗ. Ông không cần phải là người duy nhất. Ông chỉ cần đảm bảo rằng khi ông đi, vẫn còn ai đó nhớ — và truyền lại việc nhớ."

Anh giơ cuốn sổ lên, giữa hai người, dưới bầu trời đang sáng dần. "Ông nghĩ việc của ông là đứng ngoài thời gian mà ghi chép mãi mãi. Nhưng có lẽ ông đã hiểu sai chính mình suốt từng ấy năm. Việc của ông không phải là ghi. Việc của ông là dạy người ta nhớ. Và việc đó, ông không cần làm một mình, không cần làm mãi mãi. Ông chỉ cần làm cho đến khi tìm được người tiếp theo. Người sẽ cầm lấy cuốn sổ. Người sẽ tiếp tục."

Khang nhìn anh thật lâu. Quanh họ, những bóng người mờ ảo vẫn lặng lẽ dõi theo, như đang nín thở chờ đợi cùng với cả thành phố. Một bà cụ trước hiên ngừng quạt. Người đạp xích lô ở góc đường quay đầu lại. Đôi tình nhân trên băng ghế đá ngẩng lên. Tất cả họ đều nhìn về phía cuốn sổ, về phía hai người đàn ông, như thể số phận của chính họ đang treo lơ lửng trên câu trả lời sắp tới.

"Tại sao lại là anh?" Khang hỏi, nhưng đó không phải một câu hỏi từ chối. Đó là một câu hỏi của một người sắp tin. "Anh còn cả một cuộc đời phía trước. Anh có thể quay về Tokyo, lấy vợ, sinh con, già đi trong ánh nắng. Anh có thể đóng cuốn sổ này lại, trả nó cho tôi, và quên đi tất cả những gì anh thấy đêm nay. Người ta vẫn làm thế. Người ta vẫn chọn ánh sáng và quay lưng với bóng tối, và không ai trách họ cả. Tại sao anh lại chọn đứng vào bóng tối, khi anh không buộc phải chọn?"

Minh im lặng một lúc. Anh nghĩ về bốn năm ở căn chung cư này, ăn cơm một mình mỗi tối với một sự hiện diện anh không hiểu. Anh nghĩ về ba năm ở Tokyo, đặt đôi đũa thứ hai lên bàn rồi tự cười nhạo mình. Anh nghĩ về Linh, người đã yêu thương anh theo cách duy nhất một đứa trẻ bị bỏ quên biết yêu thương.

"Vì Linh đã chọn tôi," anh nói cuối cùng. "Khi tôi cô đơn nhất, em đã ở bên tôi. Em không bỏ tôi lại một mình. Cả đời tôi, tôi tưởng mình là người được cứu. Nhưng tôi nghĩ — có lẽ em ở bên tôi không phải để cứu tôi. Mà để dạy tôi rằng không ai đáng bị bỏ lại một mình. Kể cả những người đã khuất. Kể cả ông, ông Khang ạ. Tôi đi tìm ông ba năm, băng nửa vòng trái đất, không phải để hiểu chuyện gì đã xảy ra với Linh. Mà vì sâu trong lòng, tôi biết có một người đang đứng một mình trong bóng tối, ghi chép cho cả thành phố, mà chưa ai đến ngồi cùng. Tôi đến để ngồi cùng ông."

Anh ngừng lại, và khi nói tiếp, giọng anh khẽ hơn, thành thật hơn. "Ông hỏi tại sao tôi chọn bóng tối. Nhưng tôi không thấy đây là bóng tối, ông Khang ạ. Cả đời tôi sợ bóng tối — sợ căn phòng trống, sợ tiếng bước chân vô hình, sợ những gì tôi không hiểu. Rồi tôi hiểu ra rằng thứ tôi sợ không phải là ma. Mà là sự cô đơn. Là ý nghĩ rằng tôi có thể sống cả một đời, rồi chết, rồi tan biến mà không ai nhớ. Cuốn sổ này không phải bóng tối. Nó là lời hứa rằng điều đó sẽ không xảy ra — với bất cứ ai. Với cả tôi. Nếu tôi giữ nó, thì một ngày nào đó, khi đến lượt tôi, cũng sẽ có người ghi tôi lại. Đó không phải gánh nặng. Đó là điều đẹp đẽ nhất mà một con người có thể trao cho nhau."

Khang quay mặt đi, vai run lên. Khi ông quay lại, gương mặt ông đã ướt, nhưng đôi mắt đã sáng. Ông từ từ đưa cuốn sổ ra — không phải trao đi, mà mở nó ra giữa hai người, lật đến trang trắng đầu tiên sau hàng nghìn cái tên.

"Nếu anh thật lòng," ông nói, giọng nghẹn, "thì việc đầu tiên anh phải làm không phải là ghi tên một người lạ. Mà là ghi một cái tên tôi đã không dám để ai ghi. Anh sẽ ghi tên tôi, Minh. Khang. Người thợ sửa đồng hồ. Người đứng trên ranh giới mấy chục năm để cả thành phố không bị quên. Anh sẽ ghi tôi lại — và rồi tôi sẽ được tự do đi tìm con gái mình. Anh sẽ tiễn tôi, như tôi đã tiễn ngàn người khác. Anh chịu không?"

Minh cầm lấy cây bút Khang đưa — một cây bút cũ kỹ, thân gỗ mòn vẹt vì những ngón tay đã cầm nó hàng chục năm. Tay anh run. Anh hiểu trọng lượng của khoảnh khắc này: anh không chỉ đang nhận một cuốn sổ. Anh đang nhận lấy cả một thành phố của những người chờ được nhớ. Và việc đầu tiên anh làm với nó, là giải thoát cho người đã gánh nó một mình quá lâu.

"Tôi chịu," anh nói.