Họ đi xuống cầu thang, ba người — Minh, Khang, và Linh bước lặng lẽ phía sau, đôi bàn chân nhỏ không phát ra tiếng động nào trên những bậc gỗ ken két. Bà Tư đã ngủ gục bên gánh nước, không hay biết gì. Minh đẩy cánh cổng sắt rỉ sét, và cả ba bước ra con hẻm.

Sài Gòn lúc này đã qua giờ khuya nhất. Một thứ ánh sáng lạ — không phải bình minh, chưa phải bình minh — bắt đầu loãng vào bầu trời, thứ ánh xám tro mong manh của khoảnh khắc thành phố chuyển mình giữa hai ngày. Trên những con đường vắng, đèn vàng vẫn cháy, nhưng đã yếu đi, như những que diêm sắp tàn. Và trong cái khoảnh khắc giao thời ấy, Minh nhận ra mình đang nhìn thấy nhiều hơn bình thường — như thể cái ranh giới mà Khang vẫn đứng đã mỏng đi, đã hé ra một chút, để anh được nhìn qua.

Anh thấy họ. Khắp nơi. Một bà cụ ngồi trước hiên một căn nhà đã khóa cửa từ lâu, tay quạt mo phe phẩy trong cái nóng của một mùa hè đã qua từ mấy chục năm. Một người đàn ông đạp xích lô đứng lặng ở góc đường, đợi một người khách sẽ không bao giờ tới. Một đôi tình nhân trẻ ngồi trên băng ghế đá công viên, mãi mãi trong một buổi tối nào đó, mãi mãi đang yêu. Họ ở khắp thành phố, lặng lẽ, trong suốt, sống những khoảnh khắc cuối cùng của mình lặp đi lặp lại, không gào thét, không đòi hỏi, chỉ chờ — chờ một ai đó nhìn thấy.

"Ông nhìn họ mỗi ngày," Minh thì thầm, cổ họng nghẹn lại. "Cả thành phố này, đầy những người đang chờ được nhớ."

"Mỗi ngày," Khang đáp. "Và mỗi ngày tôi chỉ ghi được vài người. Vài người trong hàng nghìn. Tôi không bao giờ theo kịp. Có người tan đi trước khi tôi đến được. Tôi đã thấy điều đó hàng trăm lần, và mỗi lần như thế, một phần trong tôi lại chết theo. Đó là cuộc chiến tôi không bao giờ thắng được, Minh ạ. Tội của sự lãng quên lớn hơn một con người, dù con người ấy có vĩnh cửu đến đâu."

Họ đi qua một bức tường nơi người ta vừa dán chồng lên nhau những tờ quảng cáo mới — khoan cắt bê tông, cho thuê nhà, tuyển nhân viên. Và Minh chợt thấy, mờ mờ dưới lớp giấy mới ấy, một tấm cáo phó cũ đã phai gần hết, một gương mặt người không còn rõ nét, một cái tên không còn đọc được. Bao nhiêu lớp như thế, anh nghĩ, chồng lên nhau trên mỗi bức tường thành phố. Bao nhiêu con người bị dán đè lên, mỗi ngày một dày thêm, cho đến khi không ai còn ngờ rằng bên dưới những tờ quảng cáo sặc sỡ kia từng có một khuôn mặt, một cuộc đời. Đó chính là cách thành phố quên: không phải bằng ác ý, mà bằng sự bận rộn, bằng cái mới liên tục đè lên cái cũ.

"Ông không cô đơn trong cuộc chiến này," Minh nói khẽ. "Tôi cũng từng sợ chính điều ông vừa nói. Sợ rằng tôi sẽ sống, sẽ chết, rồi bị một tờ quảng cáo nào đó dán đè lên, và không ai biết tôi từng ở đây. Có lẽ ai cũng sợ điều đó, sâu trong lòng. Có lẽ đó là nỗi sợ thật sự nằm dưới mọi nỗi sợ ma."

Họ đi qua những con phố, và Minh để ý một điều kỳ lạ: nơi nào họ đi qua, những người bị bỏ lại đều ngẩng lên nhìn. Không nhìn Minh. Không nhìn Khang. Họ nhìn cuốn sổ trong tay Khang, và trên gương mặt mờ ảo của họ hiện lên một thứ — không phải sợ hãi, mà khao khát. Như những người chết đuối nhìn thấy một mảnh ván trôi. Như những đứa trẻ lạc nhìn thấy ánh đèn một ngôi nhà.

"Họ biết cuốn sổ," Minh nói.

"Họ biết." Khang siết chặt nó. "Trong khắp thành phố, giữa những người bị bỏ lại, có một lời đồn — rằng nếu bạn được ghi vào cuốn sổ của Người Đàn Ông Trong Bóng Tối, bạn sẽ không tan biến. Bạn sẽ được giữ lại. Được tiễn đưa cho trọn. Họ chờ tôi như chờ một ân huệ. Và tôi... tôi không bao giờ đủ. Một bàn tay. Một cuốn sổ. Trước cả một thành phố đang quên."

Minh dừng lại giữa con phố vắng. Trên đầu họ, bầu trời đang chuyển dần sang một màu xám sáng hơn. Anh nhìn Khang, rồi nhìn cuốn sổ, rồi nhìn những bóng người mờ ảo đang dõi theo họ từ mọi ngả đường, và trong khoảnh khắc ấy, anh hiểu trọn vẹn vì sao mình đã được dẫn đến đây. Vì sao trong tất cả người sống, Khang lại chờ anh. Vì sao anh là người duy nhất đi tìm câu chuyện của người khác thay vì chạy trốn.

"Ông đã làm việc này một mình quá lâu," Minh nói. "Cả một thành phố, một mình. Đó là lý do ông không dám ghi tên mình, không dám đi tìm bé Na, không dám buông. Vì nếu ông đi, sẽ không còn ai cả."

"Sẽ không còn ai cả," Khang lặp lại, và trong giọng ông là cả một biển mệt mỏi.

"Vậy nếu có người khác thì sao?" Minh hỏi khẽ. "Nếu có một người sống — một người nhìn thấy họ, một người đi tìm thay vì chạy trốn, một người sẵn lòng cầm lấy cây bút — thì sao? Nếu ông không còn phải một mình nữa, thì ông có dám đi tìm con gái mình không?"

Khang quay phắt lại nhìn anh. Và trong đôi mắt trũng sâu ấy, lần đầu tiên kể từ cái đêm mưa định mệnh mấy chục năm trước, một thứ ánh sáng lóe lên — không phải ánh sáng của cuộc chiến không hồi kết, mà ánh sáng của một khả năng. Một lối ra. Một điều mà ông chưa bao giờ dám để mình mơ tới.