Đêm đó, bà Yên trở về chỗ nghỉ, cố gắng tỏ ra bình thường trước mặt Gióng, dù mỗi lời nói, mỗi cử chỉ đều như đang đè nặng thêm lên một khối đá vô hình trong lòng bà.

"Mẹ có chuyện gì vậy?" Gióng hỏi, nhận ra sự khác lạ trong ánh mắt mẹ dù bà đã cố che giấu hết mức có thể.

"Không có gì," bà đáp, cố nở một nụ cười. "Mẹ chỉ hơi mệt thôi. Con ngủ đi, mai còn phải đi tiếp."

Gióng nhìn mẹ thêm một lúc, vẻ hoài nghi vẫn còn thoáng qua trong ánh mắt, nhưng nó chọn không hỏi thêm, tôn trọng sự riêng tư mẹ dường như đang cần. "Mẹ cũng nghỉ sớm nhé," nó nói, rồi nằm xuống, không lâu sau đã chìm vào giấc ngủ sau một ngày luyện tập mệt nhọc.

Sau khi Gióng đã ngủ say, bà Yên ngồi một mình bên đống lửa tàn, nhìn con trai mình dưới ánh trăng mờ, gương mặt vẫn còn giữ nét trẻ con dù cơ thể đã cao lớn hơn hẳn một người đàn ông trưởng thành. Bà cố hình dung lại hình ảnh đứa bé ba tuổi từng nằm im không nói suốt bao năm, và nhận ra, dù thế nào, đứa bé ấy đã vĩnh viễn không còn tồn tại nữa, thay thế bằng chàng trai đang ngủ trước mắt bà, một sự thay đổi không bao giờ có thể đảo ngược.

Bà đưa tay chạm nhẹ vào mái tóc con, một cử chỉ quen thuộc từ những ngày nó còn nằm im bất động, giờ đây mang một ý nghĩa khác hẳn khi bà biết rõ, đây có lẽ là hình dáng cuối cùng của con trai bà mà cả hai còn có thể cùng nhau chia sẻ, trước khi những trận chiến sắp tới có thể thay đổi mọi thứ theo những cách bà chưa dám nghĩ tới.

Bà nhớ lại từng khoảnh khắc suốt hành trình: bát gạo đầu tiên ở Đông Viên, chiếc vòng bạc của người phụ nữ già, từng lời cầu nguyện thầm lặng bà gửi gắm mỗi khi con lớn thêm một chút. Tất cả những khoảnh khắc ấy, giờ đây, mang một ý nghĩa khác hẳn trong mắt bà: mỗi lần con lớn lên là một lần vĩnh viễn khép lại một phần khả năng con được trở lại làm một đứa trẻ bình thường.

"Mình đã tự dối mình," bà thì thầm trong bóng tối, giọng nghẹn lại. "Mình vẫn luôn nghĩ, nếu đủ khéo léo, có thể giữ con vừa đủ lớn để thắng, không lớn quá mức để mất luôn con người cũ của nó. Nhưng làm gì có cái gọi là vừa đủ. Chỉ có lớn hết, hoặc không đủ."

Nước mắt bà rơi xuống, lần đầu tiên bà cho phép mình khóc trọn vẹn kể từ đêm ở làng của bà Tứ nhiều tháng trước, không kìm nén, không cố tỏ ra mạnh mẽ trước bất cứ ai. Bà khóc cho đứa con trai đã mất đi tuổi thơ bình thường, khóc cho chính mình vì đã không thể bảo vệ nó khỏi số phận này, khóc cho một tương lai bà từng mơ ước cho con giờ đây đã vĩnh viễn không thể thành hiện thực.

Sau khi những giọt nước mắt đã cạn, bà ngồi lặng một lúc lâu, nhìn lên bầu trời đầy sao, cố tìm lại chút bình tĩnh cần thiết để đối diện với ngày mai. Bà biết, dù đau đớn tới đâu, bà không thể để nỗi đau này ảnh hưởng tới hành trình phía trước, tới quyết tâm của con trai mình.

Bà nghĩ tới lời ông Lang Đình nói lúc chia tay, rằng đây là một quyết định không có đáp án đúng tuyệt đối. Bà không biết liệu mình đang chọn đúng hay sai, chỉ biết đây là lựa chọn duy nhất bà cảm thấy mình có thể sống chung được, giữa hai con đường đều mang theo những hệ quả nặng nề không thể lường trước.

Gần sáng, khi ánh bình minh bắt đầu ló dạng, bà Yên đưa ra quyết định cuối cùng, một quyết định bà biết sẽ đè nặng lên lương tâm mình suốt quãng đời còn lại, dù đó là lựa chọn bà tin là đúng đắn nhất trong hoàn cảnh hiện tại.

Bà sẽ không nói cho Gióng biết sự thật này. Không phải bây giờ, khi nó còn cần sự tập trung tuyệt đối cho cuộc chiến phía trước. Có lẽ, bà tự nhủ, sẽ có một thời điểm thích hợp hơn để nói ra, một thời điểm bà chưa biết chính xác là khi nào, nhưng chắc chắn không phải lúc này.

Bà đứng dậy, phủi bụi trên vạt áo, nhìn về phía chân trời nơi mặt trời đang dần nhô lên, cố khoác lại lớp vỏ bình thản quen thuộc bà vẫn mang trước mặt con suốt nhiều tháng qua. Trong lòng, bà biết, từ hôm nay, mỗi ngày bên con sẽ mang một ý nghĩa khác hẳn, một sự trân trọng thầm lặng bà sẽ không bao giờ nói thành lời, nhưng sẽ luôn hiện diện trong từng ánh mắt, từng cử chỉ bà dành cho nó.