Sau gần một tuần đi qua ba ngôi làng khác nhau, mức độ hưởng ứng lúc nhiều lúc ít tùy nơi, Gióng đã lớn hẳn thành hình dáng một thiếu niên, cao hơn hầu hết những người đàn ông trưởng thành hai mẹ con gặp trên đường, dù gương mặt vẫn còn nét trẻ con chưa phai hết.

Bà Yên bắt đầu nhận ra mình đang làm một việc bà chưa từng nghĩ tới trước đây: đếm.

Mỗi tối, trước khi ngủ, bà lặng lẽ nhẩm lại trong đầu, làng nào đã ghé qua, bao nhiêu nhà đã góp, con đã lớn thêm chừng nào so với hôm trước, còn phải đi bao xa nữa mới đủ. Bà không nói ra với ai, kể cả với Gióng, chỉ âm thầm giữ những con số ấy như một cách nắm lấy chút cảm giác kiểm soát giữa một hành trình vốn dĩ nằm ngoài tầm tay bà.

"Nếu mỗi ngày mình xin được đủ cho ba bát," bà tự nhủ trong đầu một tối nọ, ngồi bên đống lửa nhỏ, "thì chừng một tháng nữa, có lẽ con sẽ đủ lớn để không còn ai dám coi thường nữa."

Nhưng ngay khi vừa nghĩ tới đó, bà lại chợt khựng lại, tự hỏi mình đang tính toán cho điều gì. Đủ lớn để không ai coi thường, hay đủ lớn để đánh giặc, hay có một giới hạn nào đó bà đang thầm mong con sẽ dừng lại, mà chính bà cũng không dám gọi tên rõ ràng.

Bà tự nhủ, nếu bà đủ khéo léo trong việc chọn làng nào để ghé, đủ tiết kiệm trong việc xin xỏ, có lẽ bà có thể giữ con ở một mức vừa đủ, không quá ít để thua trận, cũng không quá nhiều để trở thành một điều gì đó bà không còn nhận ra được nữa. Bà biết rõ, sâu trong lòng, đó chỉ là một phép tính bà tự dựng lên để yên tâm, không phải một sự thật bà có thể kiểm chứng.

Gióng, dường như cảm nhận được điều gì đó trong sự im lặng bất thường của mẹ những ngày gần đây, một tối nọ hỏi thẳng.

"Mẹ đang tính gì trong đầu vậy? Con thấy mẹ hay lẩm nhẩm một mình."

Bà Yên giật mình, cố cười xòa cho qua chuyện. "Mẹ chỉ đang nghĩ đường đi ngày mai thôi, không có gì đâu."

Gióng không hỏi thêm, nhưng ánh mắt nó vẫn dừng lại trên mặt mẹ một lúc lâu, như thể nó biết rõ hơn bà tưởng, chỉ chọn không truy vấn tới cùng.

Sau đó, nó lặng lẽ ngồi lại gần bà hơn, không nói gì, chỉ đặt tay lên vai mẹ một lúc rồi thôi, như một cách an ủi không cần tới lời nói. Bà Yên nhìn con, thầm nghĩ, dù cơ thể nó đã lớn vượt xa tuổi thật, có những khoảnh khắc nó vẫn cư xử đúng như một đứa trẻ mười tuổi đang lo lắng cho mẹ mình, không hơn không kém.

Đêm cuối cùng trước khi rời khỏi vùng đất quanh Cẩm Hà để tiếp tục hành trình về phía những làng xa hơn, bà Yên ngồi một mình bên bờ suối nhỏ, nhìn bóng mình phản chiếu trong dòng nước, nghĩ lại quãng đường đã đi.

Chỉ mới hơn một tuần, mà đứa con từng nằm im ba năm không nói không cựa quậy giờ đã cao lớn ngang một thanh niên, mang gương mặt vẫn còn ngây thơ của một đứa trẻ. Bà không biết nên vui hay nên sợ trước tốc độ ấy, chỉ biết trong lòng, những con số bà vẫn âm thầm đếm mỗi đêm đang dần trở thành một thói quen bà không thể dừng lại, dù bà biết, sâu trong lòng, không có phép tính nào thật sự nắm được cơ chế đang vận hành trong cơ thể con mình.

Bà đứng dậy, phủi bụi trên vạt áo, quay về chỗ Gióng đang ngủ say dưới tán cây, ngồi xuống canh giấc cho con một lúc trước khi tự mình chợp mắt, lòng mang một cảm giác vừa quen vừa lạ: cảm giác của một người mẹ đang dần mất kiểm soát trước chính đứa con mình sinh ra, dù tình yêu dành cho nó chưa từng suy giảm dù chỉ một chút.

Nhìn gương mặt con ngủ say dưới ánh trăng, nét trẻ con vẫn còn nguyên vẹn dù cơ thể đã đổi khác quá nhiều, bà chợt nhớ lại cái đêm bốn năm trước, khi chồng bà còn sống, hai người từng ngồi cùng nhau tưởng tượng về một đứa con sẽ lớn lên bình thường như bao đứa trẻ khác trong làng, biết chạy nhảy nghịch ngợm, biết cãi lời cha mẹ vì những chuyện vặt vãnh, chứ không phải mang trên vai một gánh nặng lớn tới mức không ai trong làng dám tin là có thật.

Giấc mơ ấy đã không còn khả thi từ lâu, nhưng bà vẫn giữ nó lại đâu đó trong lòng, như một ngọn lửa nhỏ không bao giờ tắt hẳn, dù bà biết rõ, mỗi ngày trôi qua, con đường trở lại với giấc mơ ấy càng lúc càng xa hơn bao giờ hết.