Tôi ra nghĩa địa đồng Sau trước, rồi mới hỏi tên ở nhà.

Nghĩa địa nằm giữa ruộng, một dải mộ xây gạch xếp theo hàng lệch, cỏ mọc kín giữa các nấm. Mộ ông bà cụ nằm sát nhau ở hàng thứ hai, bia đá xanh dựng thấp, chữ khắc đã đầy rêu. Tôi lấy ngón tay rạch rêu ra từng nét.

Lương Văn Bồi. Mất ngày mồng mười tháng chạp, năm Canh Ngọ.

Tên chữ. Tôi chép vào sổ, đúng từng dấu, chép xong thì đứng thêm một lúc giữa hai nấm mộ. Gió từ ruộng thổi sang, mang mùi rơm mục và mùi đất mới cày.

Chiều ấy, trong bếp nhà ông Cẩn, vách đất đã đen bóng một lớp khói ba mươi năm, cái nồi đồng treo lủng lẳng trên đòn tay, bà Cẩn đứng nhóm bếp rơm, lưng quay về phía tôi. Ông Cẩn ngồi ở ngưỡng cửa, tay cầm cái điếu cày không châm thuốc.

Tôi hỏi: bà ơi, hồi bà về làm dâu, bà cụ gọi ông là gì ở nhà ạ.

Bà không quay lại.

Bà đáp: gọi là ông Nhỡ.

Tôi hỏi: Nhỡ là sao ạ.