Trời còn chưa rõ mặt người khi Nghĩa đã có mặt ngoài sân, kiểm lại từng bao đường trước khi đoàn gánh khởi hành, sương đêm còn đọng thành giọt trên vải bố phủ hàng, thấm lạnh qua đầu ngón tay mỗi lần cậu vén lên xem. Hai người làm công đứng đợi sẵn, đòn gánh dựng cạnh tường, chốc chốc lại xuýt xoa vì lạnh, chờ Nghĩa gật đầu mới xốc hàng lên vai.

"Đủ hai mươi bốn bao, không thiếu bao nào." Nghĩa lẩm bẩm, tay lần theo từng nút buộc, rồi ghi lại con số vào một cuốn sổ nhỏ riêng của mình, khác với cuốn sổ chung cha vẫn giữ. Cậu có thói quen ấy từ lâu, ghi hai lần, một lần cho cha xem, một lần cho mình đối chiếu, phòng khi có chuyện gì thất lạc giữa đường còn biết đường mà tính.

Đoàn ba người rời An Thái lúc mặt trời vừa ửng, theo đường mòn hướng ra đèo Cù Mông, con đường độc đạo nối vùng buôn bán trong này với các cửa biển phía ngoài. Đường lên đèo quanh co, hai bên cây cối rậm rạp, tiếng ve kêu ra rả từ sáng sớm, thỉnh thoảng một con chim lạ vỗ cánh bay vụt qua đầu làm cả ba giật mình. Càng lên cao, sương càng dày, có đoạn phủ trắng cả lối đi, hai người làm công phải dò từng bước một, đòn gánh kẽo kẹt theo nhịp chân, tiếng guốc gỗ lộc cộc trên đá lẫn vào tiếng suối chảy đâu đó dưới vực. Nghĩa đi giữa, mắt vẫn không rời mấy bao hàng trên vai hai người làm công, tính nhẩm trong đầu giá đường ở chợ ngoài cửa biển so với giá gốc, xem chuyến này lời được bao nhiêu, thỉnh thoảng đưa tay vén lại vải phủ hàng cho khỏi tuột dây.

Tới một khúc cua rợp bóng cây cổ thụ, nơi ánh sáng lọt qua tán lá chỉ còn lốm đốm trên mặt đường, đoàn hàng khựng lại. Trước mặt, chừng bảy tám người đứng chắn ngang lối đi, áo quần vá chằng vá đụp, tay lăm lăm gậy gộc và vài thanh mã tấu, dáng dấp không giống quan binh đi tuần, cũng không hẳn là đám cướp vặt hay chặn đường ngoài chợ.

Hai người làm công đứng khựng lại, mặt tái đi, một người lùi nửa bước theo bản năng. Nghĩa giơ tay ra hiệu cho cả hai đứng yên, bước lên trước một bước, giọng vẫn giữ được vẻ bình thản như đang nói chuyện giá cả với khách quen.

"Các anh cho hỏi, đây là hàng của hội An Thái, có dấu hiệu đi kèm, không phải hàng lẻ qua đường." Nghĩa nói, tay chậm rãi lần vào trong vạt áo, rút ra một mảnh thẻ gỗ nhỏ khắc vài ký hiệu, giơ lên cho người đứng đầu nhóm nhìn rõ, không giấu giếm, cũng không run tay.

Người cầm đầu, còn khá trẻ, nhìn mảnh thẻ một lúc, cau mày như đang cố nhớ lại điều gì, rồi quay sang trao đổi khẽ với người đứng cạnh, giọng nhỏ đến mức Nghĩa không nghe rõ. Cả nhóm đứng yên, không ai hạ vũ khí, nhưng cũng không ai tiến thêm bước nào.

Nghĩa đứng lặng, hai tay buông thõng, không nắm chặt, không có vẻ gì phòng thủ, chỉ chờ. Cậu biết, lúc này mà tỏ ra sợ hãi hay hung hăng đều hỏng việc như nhau, chỉ có đứng yên, để người ta tự cân nhắc, mới là cách duy nhất còn lại.

Gió trên đèo lùa qua tán lá, kéo theo tiếng xào xạc kéo dài như tiếng thở của cả khu rừng, càng làm khoảng im lặng giữa hai bên nặng nề hơn. Một người trong nhóm chắn đường khẽ nhích chân, tay siết lại thanh mã tấu, nhưng người cầm đầu giơ tay ra hiệu, người đó lại đứng yên. Một lúc lâu, dài hơn cả một nén nhang, người cầm đầu bước ra khỏi hàng, dừng lại cách Nghĩa chừng ba bước, nhìn thẳng vào mặt cậu, ánh mắt dò xét từ đầu tới chân như đang cân nhắc điều gì.

"Của hội An Thái à? Vậy đi đi." Người đó nói, giọng vẫn còn dè chừng nhưng đã bớt căng, tay khoát nhẹ ra hiệu cho đồng bọn lùi lại nhường lối. "Lần sau nhớ mang theo nhiều thẻ hơn, không phải ai cũng nhận ra đâu, có ngày gặp người khác không biết luật, mất hàng như chơi."

Nghĩa gật đầu, cất mảnh thẻ vào lại trong áo, ra hiệu cho hai người làm công tiếp tục đi, bước chân vẫn giữ nhịp đều, không vội vã, dù trong lòng tim còn đập nhanh hơn bình thường một quãng khá lâu sau khi đã qua khỏi khúc cua đó.

Đi thêm một đoạn, một trong hai người làm công mới dám lên tiếng, giọng còn run: "Cậu Nghĩa gan thật, tôi tưởng phen này mất hết hàng, có khi còn mất mạng."

"Không phải gan." Nghĩa đáp, mắt vẫn nhìn thẳng đường phía trước. "Chỉ là biết trước họ là ai thôi. Đám đó không phải quan binh, càng không phải giặc cỏ chặn đường bừa, họ có luật riêng của họ, mình biết luật thì đi qua được, không biết thì ẩu đả vô ích, thiệt cả đôi bên."

Người làm công không hỏi thêm, chỉ lặng lẽ gánh hàng đi tiếp, thỉnh thoảng ngoái lại nhìn khúc cua đã khuất sau lưng như còn chưa hết sợ. Nghĩa đi phía sau, tay lại lần vào vạt áo sờ mảnh thẻ gỗ một lần nữa cho chắc, trong đầu tự hỏi, không biết lần sau gặp lại đám người ấy, mảnh thẻ này còn đủ để qua đường hay không, hay rồi sẽ phải học thêm luật mới, ở một vùng đất mà luật cũ hình như đang dần đổi khác từng ngày.