Buổi sáng hôm ấy, sương còn chưa tan hết trên bãi cỏ, viên đội trưởng tập hợp cả toán lính mới ra một khoảng sân rộng cạnh doanh trại chính, bảo hôm nay có người tới dạy thêm một bài quyền tay không, để phòng khi binh khí gãy rơi giữa trận vẫn còn cách tự vệ. Vũ đứng trong hàng, tò mò không biết ai sẽ dạy, vì viên đội trưởng nói tới cái tên ấy bằng giọng khác hẳn thường ngày, có phần cung kính hơn, tay còn chỉnh lại vạt áo cho ngay ngắn như chuẩn bị đón một vị khách quan trọng.

Người xuất hiện là một người đàn ông trung niên, dáng gầy, mặc áo vải nâu giản dị không khác gì người thường, không đeo binh khí, bước đi chậm rãi, không mang khí thế oai vệ như Vũ vẫn tưởng tượng về một người có tiếng trong quân. Ông đứng trước hàng quân, im lặng một lúc, quan sát từng khuôn mặt trẻ đang đứng đợi, rồi mới cất tiếng, giọng chậm, nhẹ, không giống giọng ra lệnh chút nào.

"Các con học roi, học quyền để làm gì?" Ông hỏi, không phải hỏi ai cụ thể, mắt nhìn lướt qua cả hàng.

Không ai dám trả lời ngay, hàng quân im phăng phắc, chỉ có tiếng gió thổi qua sân. Một người lính gan dạ hơn, đứng gần đầu hàng, ấp úng đáp: "Dạ, để đánh giặc ạ."

"Ừ, để đánh giặc." Ông gật đầu, chậm rãi bước dọc hàng quân, tay chắp sau lưng. "Thế đánh xong rồi thì sao?"

Câu hỏi ấy khiến cả hàng quân lặng đi, không ai nghĩ tới việc phải trả lời một câu như vậy giữa buổi tập quyền. Vũ đứng trong hàng, cũng không có câu trả lời, nhưng lạ thay, cậu thấy câu hỏi ấy cứ vướng lại trong đầu, khác hẳn cảm giác khi nghe những mệnh lệnh dứt khoát của viên đội trưởng mọi ngày.

"Ông là ai vậy anh?" Vũ khẽ hỏi người đứng cạnh sau khi buổi dạy tạm nghỉ giữa chừng, tranh thủ lúc cả hàng quân đứng thở dốc, uống nước.

"Nguyễn Lữ. Người con giữa trong ba anh em cầm đầu quân mình đó." Người kia đáp khẽ, giọng có phần ngạc nhiên vì Vũ không biết. "Ông ấy dạy võ giỏi nhất trong ba anh em, nhưng ít khi ra trận, phần lớn ở lại lo việc khác."

Buổi dạy tiếp tục, Nguyễn Lữ đi từng người, chỉnh tay, chỉnh chân, không quát tháo như viên đội trưởng vẫn làm, chỉ hỏi, thật nhiều câu hỏi, hỏi tại sao lại ra đòn kiểu này, hỏi cảm thấy gì khi đấm hụt, hỏi có sợ không khi đối diện người khác cao to hơn mình. Có người trả lời được, có người ấp úng, ông không trách ai, chỉ gật đầu rồi đi tiếp, để lại câu hỏi lơ lửng như một bài học chưa xong. Có lúc ông dừng lại thật lâu bên một người lính trẻ đang lúng túng ra đòn sai bộ pháp, không sửa ngay mà đứng nhìn, để người đó tự loay hoay sửa lấy, chỉ khẽ gật đầu khi cuối cùng anh ta tự tìm ra được cách đứng đúng.

Tới lượt Vũ, Nguyễn Lữ đứng nhìn cậu ra một đường roi cơ bản, ánh mắt chăm chú theo dõi từng động tác nhỏ nhất, rồi hỏi: "Con đánh người ta để làm gì?"

Vũ định đáp theo bản năng, để thắng, để không bị đánh trước, nhưng nhìn ánh mắt của ông, câu trả lời ấy tự nhiên nghẹn lại, không thốt ra được, vì cậu cảm thấy nó chưa đủ, dù không biết phải nói gì hơn.

"Con... con chưa nghĩ kỹ." Vũ đáp thật, hơi lúng túng.

Nguyễn Lữ khẽ cười, một tiếng cười ngắn không hẳn vui, mắt nhìn ra khoảng sân trống trước mặt, rất khác cách ông Bảy vẫn cười mỗi khi Vũ đáp trúng ý. "Ừ, thầy cũng chưa trả lời được câu đó, dù dạy võ đã bao nhiêu năm."

Câu nói ấy khiến Vũ sững lại, chưa từng nghe một người thầy nào thừa nhận mình chưa có câu trả lời cho một câu hỏi cơ bản như vậy. Ông Bảy luôn dứt khoát, luôn có một câu ngắn gọn cho mọi tình huống, còn người này, càng dạy càng để lại nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời. Vũ đứng lặng, tay vẫn còn cầm roi ở tư thế dở dang, không biết nên tiếp tục ra đòn hay đứng yên chờ ông nói thêm.

Nguyễn Lữ không nói thêm gì nữa, chỉ vỗ nhẹ vai Vũ một cái, ra hiệu tiếp tục bài tập, rồi bước sang chỉ dạy người kế tiếp trong hàng, dáng đi vẫn ung dung như không hề vội vã, dù buổi tập còn cả một dãy dài người đang chờ tới lượt.

Buổi tập kết thúc, nắng đã lên cao, mồ hôi thấm ướt áo cả hàng quân, Nguyễn Lữ rời sân, dáng đi vẫn chậm rãi như lúc tới, không có ai tiễn rình rang, chỉ vài người lính cúi đầu chào khi ông đi ngang. Viên đội trưởng cho hàng quân giải tán về nghỉ, giọng có phần nhẹ nhàng hơn thường lệ, như cũng chịu ảnh hưởng ít nhiều từ không khí buổi tập vừa rồi.

Vũ đứng nhìn theo bóng Nguyễn Lữ khuất dần sau mấy dãy lều, trong lòng còn vương vấn mãi câu hỏi ban nãy, cảm giác như vừa được dạy một điều gì đó quan trọng hơn cả một thế đánh mới, nhưng lại chưa thể gọi tên rõ ràng điều đó là gì. Cậu đứng lặng một mình giữa sân đã vãn người, tay vẫn cầm cây roi trường, nhìn bóng nắng đổ dài trên nền đất, tự hỏi ông Bảy, nếu nghe được câu hỏi hôm nay, sẽ trả lời ra sao.