Sạp hàng nhà Nghĩa những ngày này bận rộn khác hẳn thường lệ, không phải vì chợ đông người mua lẻ như mọi khi, mà vì liên tiếp có người tới đặt hàng số lượng lớn, thứ trước giờ hiếm khi xảy ra ở một sạp thuốc kiêm tạp hóa nhỏ giữa vùng quê. Từ sáng sớm, đã có hai người lạ mặt ghé qua hỏi giá cả số lượng lớn, hỏi xong lại đi ngay, không mua gì, khiến Nghĩa đoán chắc sẽ còn nhiều đơn nữa tới trong ngày.

"Cần năm mươi cân muối, một trăm cân gạo, giao trong ba ngày, trả tiền ngay không thiếu." Người đàn ông đứng trước sạp, ăn mặc theo kiểu lính nhưng không mặc quân phục hẳn hoi, dáng vẻ vội vã như còn phải đi đặt hàng ở nhiều sạp khác nữa, nói ngắn gọn, đặt một túi tiền lên mặt sạp, không mặc cả một câu.

Nghĩa nhìn số tiền, nhẩm tính trong đầu, số lượng này lớn gấp mấy lần đơn hàng thông thường cậu vẫn nhận, đủ để nuôi cả một đội quân nhỏ trong vài ngày, nhưng cách trả tiền sòng phẳng khiến cậu không nghi ngờ gì thêm. Cậu ghi vào sổ, hẹn ngày giao, người kia gật đầu rồi rời đi ngay, không nán lại trò chuyện như khách quen vẫn làm.

Cha Nghĩa từ trong nhà bước ra, tay còn cầm chiếc cân cũ, nghe con kể lại đơn hàng, gương mặt vừa mừng vừa lo. "Đơn lớn thế này, mình lấy đâu ra đủ muối gạo trong ba ngày. Phải gom thêm từ mấy mối quen mới đủ."

"Con tính rồi, gom từ ba bốn nhà là đủ, chỉ là giá sẽ nhích lên chút vì gấp." Nghĩa đáp, tay đã cầm bút tính toán lại các con số trên một mảnh giấy nháp, quen thuộc với việc xoay xở nguồn hàng trong thời gian ngắn từ những chuyến áp tải trước đó.

Mấy ngày sau đó, những đơn hàng tương tự cứ liên tục xuất hiện, không chỉ muối gạo mà cả vải, cả thuốc men, toàn những thứ cần cho một đội quân đang lớn dần trên nguồn. Có bữa cả nhà phải thức tới khuya cân đong đóng gói cho kịp giao, cha Nghĩa vừa làm vừa lẩm bẩm chưa bao giờ thấy chợ búa xoay chuyển nhanh tới vậy chỉ trong vòng nửa tháng. Nghĩa dần nhận ra, cái nhu cầu này không phải nhất thời, mà là một dòng chảy liên tục, đều đặn, như thể phía sau có một bộ máy đang vận hành trơn tru để nuôi sống một lực lượng ngày càng đông, và cái bộ máy ấy không hề có dấu hiệu chậm lại.

Nghĩa ghi chép cẩn thận từng đơn hàng vào cuốn sổ riêng của mình, không chỉ số lượng và giá cả, mà cả tần suất, cả loại hàng được ưa chuộng nhất, cậu có thói quen ấy từ nhỏ, thấy gì đáng ghi là ghi lại, không để phí một mẩu thông tin nào. Có tối, ngồi soát lại cuốn sổ dưới ánh đèn dầu, cậu nhận ra đơn hàng thuốc men tăng mạnh hơn hẳn muối gạo trong tuần gần đây, một chi tiết nhỏ nhưng khiến cậu chột dạ, đoán chừng phía trên nguồn đang có người bị thương nhiều hơn bình thường.

Một buổi chiều nắng gắt, trong lúc đang cân hàng cho một đơn đặt khác, mồ hôi ướt cả lưng áo, Nghĩa gặp lại Hồ Quý Ngạn, lần này Ngạn mặc áo có phần chỉnh tề hơn, không còn vẻ rách rưới như những lần gặp trên đèo, đi cùng một toán người mang theo sổ sách, có vẻ đang phụ trách việc thu mua cho quân đội.

"Mày làm ăn khấm khá nhờ tụi tao đấy nhỉ." Ngạn cười, giọng vẫn đùa cợt như mọi khi, đứng chờ trong lúc người của mình kiểm hàng, tay khoanh trước ngực, dáng vẻ thong thả hơn hẳn công việc bận rộn của những người xung quanh.

"Ai trả tiền sòng phẳng thì tôi bán, không phân biệt." Nghĩa đáp, tay vẫn không ngừng công việc, giọng cố giữ đều như mọi lần trả lời khách hàng, nhưng liếc nhìn Ngạn một cái dò xét.

"Vẫn câu cũ." Ngạn lắc đầu, vẻ mặt nửa đùa nửa thật, mắt liếc nhanh qua chồng bao muối gạo xếp cao sau lưng Nghĩa. "Nhưng mày càng bán nhiều cho tụi tao, mày càng khó mà đứng ngoài được nữa đâu, biết không? Người ta nhìn vào, thấy mày bán hàng đều cho quân mới, tự khắc xếp mày vào phe rồi, mày muốn hay không cũng vậy."

Nghĩa dừng tay một thoáng, đặt cân xuống, nhận ra điều Ngạn nói có phần đúng, nhưng không biết phải làm khác đi thế nào, từ chối một đơn hàng lớn để giữ vẻ trung lập cũng là một lựa chọn, mà lựa chọn đó tự nó cũng đã là một loại thái độ rồi.

Ngạn không đợi câu trả lời, vỗ vai Nghĩa như thường lệ rồi quay đi cùng toán người của mình, dáng đi tự tin hơn hẳn lần gặp trên đèo, để lại Nghĩa đứng tần ngần bên sạp hàng, tay vẫn cầm cân, nhưng đầu óc đã trôi đi đâu mất.

Cha Nghĩa từ trong nhà bước ra, thấy con đứng thẫn thờ, hỏi có chuyện gì không. Nghĩa lắc đầu, không kể lại cuộc trò chuyện vừa rồi, chỉ nói đơn hàng hôm nay còn nhiều việc phải làm, rồi cúi xuống tiếp tục cân đong như chưa có gì xảy ra. Nhưng trong đầu, cậu vẫn nghĩ về cái ranh giới mong manh giữa buôn bán đơn thuần và việc vô tình bị cuốn vào một cuộc chiến mà cậu chưa từng muốn chọn phe nào, một ranh giới mà mỗi đơn hàng cậu nhận thêm lại kéo cậu xích gần hơn về một phía, dù cậu không hề muốn vậy.