Buổi sáng, tôi ghé quầy tạp hoá của cô Loan trước ca chạy xe, mua một chai nước lọc chỉ để có cớ đứng lại lâu hơn bình thường. Quầy hàng vẫn bày biện đúng như tôi nhớ từ hồi còn học cấp hai, kẹo lạc xếp cạnh xà phòng, lịch treo tường quảng cáo cửa hàng vật liệu xây dựng vẫn còn nguyên từ mấy năm trước vì cô bảo hình đẹp, tiếc không nỡ gỡ. Cô đang xếp lại mấy gói mì trên kệ, không ngẩng lên ngay, chỉ hỏi vọng ra hôm nay tôi chạy ca sớm hay ca muộn, như mọi buổi sáng khác suốt bao năm qua.

Tôi đứng tần ngần một lúc, rồi nói thẳng lý do mình tới, không vòng vo như mọi lần trước đó: tôi muốn làm một buổi tưởng niệm nhỏ cho chú Nhân, ngay tại chung cư, và tôi muốn mời cô tham gia, vì tôi biết cô là người đã giữ luật này công khai nhất suốt hơn hai mươi năm.

Cô Loan dừng tay xếp hàng, quay lại nhìn tôi, gương mặt không còn vẻ né tránh quen thuộc mỗi khi bị hỏi tới chuyện này. Tôi chờ tiếng gõ ba nhịp lên mặt bàn gỗ, thứ âm thanh tôi đã nghe không biết bao nhiêu lần mỗi khi cô sắp nói một câu để lảng đi, nhưng tiếng gõ đó không vang lên.

"Cô đợi câu này lâu lắm rồi, cháu biết không." Cô nói, giọng chậm hẳn so với cách nói ngắn gọn dứt khoát thường ngày. "Cô cứ nghĩ mãi, không biết còn ai nhớ để hỏi cô nữa không, hay cái tên đó rồi cũng chìm luôn theo cô."

Cô kéo ghế, ngồi xuống sau quầy, ra hiệu tôi ngồi đối diện, rồi bắt đầu kể, không cần tôi hỏi thêm câu nào. Cô kể về một buổi chiều năm hai nghìn lẻ ba, năm cô mới mở quầy được vài tháng, một người đàn ông lớn tuổi ghé mua thuốc lá, ngồi hút một điếu ngay trước cửa, rồi buột miệng nhắc tới cái tên "Nhân" với một giọng rất lạ, vừa như đang xin lỗi ai đó, vừa như đang tự nói với chính mình.

"Cô hỏi lại ông ấy Nhân là ai, ông ấy chỉ lắc đầu, bảo cô nghe nhầm rồi, đứng dậy đi luôn, không bao giờ ghé quán cô nữa." Cô nói, mắt nhìn xuống mặt bàn gỗ, nơi những vết gõ cũ đã mòn thành một vệt nhạt. "Lúc đó cô còn trẻ, không dám hỏi thêm, chỉ nhớ cái tên đó rồi tự cất nó vào một góc, coi như chưa từng nghe."

Tôi hỏi cô có nhớ mặt người đàn ông đó không, cô gật đầu, bảo gương mặt đó cô vẫn còn nhớ rõ, dù tên thì đã quên từ lâu, chỉ tới khi Kỳ nhắc tới ông Sênh mấy tháng trước, cô mới chợt nối lại được hai điều đó với nhau. Cô kể thêm, suốt hai mươi mấy năm bán hàng ở đây, cô đã quen mặt hầu hết mọi người ra vào, trừ vài gương mặt lạ chỉ xuất hiện đúng một lần rồi biến mất, như thể họ tới chỉ để nói một câu gì đó rồi thôi.

"Nghề bán hàng nó vậy đấy." Cô nói, tay vô thức đưa lên định gõ ba tiếng lên mặt bàn theo thói quen cũ, rồi dừng lại giữa chừng, đặt bàn tay xuống yên, không gõ nữa. "Cứ nhớ mặt trước, nhớ tên sau, có khi cả đời chẳng bao giờ biết tên người ta, chỉ nhớ họ hay mua gì, hay đứng ở đâu."

Tôi để ý cử chỉ đó, và nhận ra đây có lẽ là lần đầu tôi thấy cô dừng tay giữa chừng như vậy, không hoàn thành trọn vẹn cái gõ ba nhịp quen thuộc, như thể cơ thể cô cũng đang tự học lại cách không cần né tránh nữa.

Cô đứng dậy, lấy từ dưới quầy ra cuốn sổ ghi nợ cũ, lật tới đúng trang có một dòng kẻ để trống suốt hai mươi sáu năm, ô ghi "xe gửi qua đêm góc Tây Bắc" chưa từng có ai viết gì vào đó dù vẫn có xe đậu ở góc ấy những đêm mưa. Cô cầm bút, viết vào dòng đó một câu ngắn, không phải số tiền, không phải tên khách, chỉ vài chữ: "để dành, không thu, từ nay."

"Cô nghĩ để nó trống mãi cũng không đúng." Cô nói, gấp cuốn sổ lại, đặt xuống quầy như vừa đặt xuống một thứ nặng đã mang theo rất lâu. "Cháu định làm hôm nào, cô góp một tay được không."

Tôi gật đầu, cảm ơn cô, rồi ngồi thêm một lúc nghe cô kể thêm vài chuyện vặt về chung cư ngày xưa, những chuyện chẳng liên quan gì tới góc Tây Bắc, chỉ là chuyện đời thường của một người bán hàng đã quen mặt cả một khu dân cư suốt hai mươi ba năm. Có lúc cô dừng lại, nhìn ra cửa, bảo hồi đó chung cư này còn ít cây, giờ hàng cau trước sảnh đã cao gần bằng tầng hai, thời gian trôi nhanh hơn cô tưởng nhiều.

Có một khách quen ghé mua thuốc giữa lúc chúng tôi đang nói chuyện, cô đứng dậy bán hàng như bình thường, nói cười với người khách y hệt mọi ngày, không để lộ ra bất cứ dấu vết nào của câu chuyện nặng nề vừa kể. Tôi ngồi nhìn cô làm việc, nghĩ bụng có lẽ đây chính là cách cô đã sống suốt hai mươi ba năm, mang một phần sự thật trong lòng mà vẫn cười nói bình thường với từng người khách bước vào quầy mỗi ngày.

Trên đường ra bãi xe, tôi nghĩ tới dòng chữ cô vừa viết trong cuốn sổ ghi nợ, và tự nhủ mình cần thêm một chữ ký nữa trước khi buổi tưởng niệm có thể thành hình: chữ ký của người quản lý sảnh tầng một, người sẽ quyết định tôi có được mượn chỗ đó một buổi tối hay không. Điện thoại tôi rung lên đúng lúc dắt xe ra khỏi cổng, tin nhắn của Kỳ hỏi tối nay có rảnh để cùng anh soạn đơn xin phép hay không.