Gian kho phía sau phủ đường chất đầy những kiện hàng bọc vải dầu, xếp thành từng hàng theo thứ tự đã đánh số. Đôn tới nơi thì thấy Trịnh Xuân Thụ đang đứng giữa gian, tay cầm một tờ danh mục dài, miệng lẩm nhẩm đếm.

"Ông tới đúng lúc. Giúp tôi đối chiếu nốt chỗ này." Trịnh Xuân Thụ đưa tờ danh mục cho ông, chỉ vào một dòng. "Kiện số mười hai, ghi là gấm Nam năm tấm. Ông đếm lại giúp tôi, tôi đếm hai lần rồi mà cứ sợ nhầm."

Đôn cúi xuống, mở lớp vải dầu ngoài cùng của kiện hàng, đếm từng tấm gấm gấp vuông vắn bên trong.

"Đủ năm tấm."

"Vậy là đúng." Trịnh Xuân Thụ đánh dấu vào tờ giấy, thở phào. "Cái này quan trọng lắm, ông biết không. Lễ cống mà thiếu một món, dù nhỏ tới đâu, cũng thành chuyện lớn khi bên kia kiểm hàng."

"Thưa, tôi tưởng đoàn sứ được miễn khám ở các cửa ải."

"Miễn khám khi qua ải, không phải miễn khi giao lễ vật tại triều đình bên ấy." Trịnh Xuân Thụ giải thích, giọng vẫn còn hơi thở dốc vì vừa đếm xong một lượt dài. "Lúc giao lễ, có quan bên ấy kiểm đối chiếu với danh mục mình đưa trước. Thiếu một món, họ có quyền hỏi, mà hỏi trước mặt bá quan thì mất mặt lắm."

Đôn gật đầu, cầm tờ danh mục xem lướt qua, thấy có tới hơn ba mươi kiện hàng, mỗi kiện ghi rõ số thứ tự, tên món, số lượng, và một ô nhỏ để đánh dấu đã kiểm.

"Còn văn thư báo tang thì sao, đã soạn xong chưa?"

"Phần ấy là việc của ông, tôi không đụng vào." Trịnh Xuân Thụ cười, xua tay. "Tôi chỉ giỏi đếm hàng, không giỏi chọn chữ. Ông Chánh sứ dặn để ông và mấy người bên Hàn lâm viện lo phần văn thư, soạn xong đưa ông ấy duyệt lại."

Đôn rời gian kho, sang phòng bên cạnh, nơi hai người thư lại từ Viện Hàn lâm đang ngồi chép lại bản văn thư báo tang, mực còn ướt trên mặt giấy.

"Tới đâu rồi?" Đôn hỏi, đứng sau lưng nhìn vào.

"Bẩm quan, gần xong bản nháp thứ ba." Một người thư lại đáp, không ngẩng lên, sợ lỡ tay làm lem mực. "Nhưng có một chỗ chúng cháu chưa chắc, xin quan xem giúp."

Người kia chỉ vào một đoạn, nơi ghi niên hiệu và ngày tháng theo cách tính của cả hai triều.

"Chỗ này, niên hiệu bên ta với niên hiệu bên Thanh có chỗ lệch một ngày, vì cách tính sóc vọng khác nhau. Chúng cháu không dám tự ý sửa."

Đôn cúi xuống nhìn kỹ, ngón cái vô thức miết lên mép bàn, nơi không có gáy sách nào để miết vào, chỉ có cạnh gỗ nhẵn thín vì nhiều người đã tựa tay lên đó qua năm tháng.

"Giữ nguyên cách tính bên ta, không sửa theo bên kia. Văn thư này là văn thư của nước ta gửi sang, phải giữ đúng lịch của mình, việc đối chiếu ngày tháng là việc của quan lễ bộ bên ấy khi nhận thư, không phải việc của người soạn thư bên này."

"Bẩm, vâng ạ."

"Nhưng ghi thêm một dòng chú thích nhỏ ở cuối, nói rõ cách tính theo lịch nào, để bên ấy khỏi thắc mắc." Đôn nói thêm, rồi đọc lại từ đầu cả đoạn văn thư một lượt, chậm rãi, dừng lại ở vài chỗ để sửa một hai chữ cho đúng niêm luật văn thư ngoại giao.

Buổi chiều hôm ấy, khi Đôn quay lại gian kho, Trịnh Xuân Thụ vẫn còn đó, giờ đã ngồi bệt xuống đất, lưng tựa vào một kiện hàng, tay cầm quạt phe phẩy.

"Xong chưa?"

"Xong ba mươi kiện, còn năm kiện nữa. Chắc chiều mai mới xong hết." Trịnh Xuân Thụ đáp, giọng có phần mệt mỏi. "Ông biết không, cái khó nhất không phải là đếm, mà là niêm phong lại cho đúng cách sau khi mở ra kiểm. Niêm sai một mối là người ta nghi ngay có ai mở hàng giữa đường."

"Ai lo phần niêm phong?"

"Có hai người lính chuyên việc ấy, quen tay lắm rồi, niêm xong mối nào cũng giống hệt mối cũ." Trịnh Xuân Thụ chỉ tay về góc gian, nơi hai người lính đang cẩn thận gắn xi lên một sợi dây buộc quanh kiện hàng vừa kiểm xong. "Với lại, còn có mấy kiện của riêng từng người trong đoàn, đồ dùng cá nhân, quà cáp mang theo cho quan hệ dọc đường, mấy cái đó không nằm trong danh mục lễ cống, ai lo phần nấy."

"Vậy những kiện ấy ai kiểm?"

"Kiểm gì, đồ riêng thì ai đóng gói người ấy tự chịu trách nhiệm, tôi chỉ lo phần chung của đoàn thôi." Trịnh Xuân Thụ đứng dậy, phủi bụi trên vạt áo. "Ông đừng lo xa quá, còn khối việc phải làm trước ngày lên đường, lo hết được đâu."

"Thưa, phần đồ riêng của tôi thì sao? Tôi cũng phải chuẩn bị một ít, chắc mai tôi mang tới."

"Mang tới cứ đưa cho hai người lính kia, họ đóng gói niêm phong giúp, ông khỏi phải lo phần ấy." Trịnh Xuân Thụ chỉ tay lần nữa về góc gian. "Chỉ dặn trước với họ món nào cần giữ khô, món nào dễ vỡ, để họ sắp xếp cho hợp."

"Còn phần của người gia nhân đi theo tôi thì sao? Người ấy không thuộc biên chế đoàn, đồ đạc có được đóng gói chung không?"

"Được chứ, miễn là ông báo trước số lượng, để tôi thêm vào tính chung khối lượng chở của cả đoàn." Trịnh Xuân Thụ đáp, không chút do dự. "Ngựa thồ chở được bao nhiêu là có hạn, tính thiếu là giữa đường phải bỏ bớt đồ, phiền lắm."

"Thưa, tôi sẽ báo số lượng cụ thể trong vài hôm tới."

"Được. Còn sớm mà, cứ từ từ." Trịnh Xuân Thụ vươn vai, nhìn ra ngoài cửa gian kho, nơi bóng chiều đã ngả vàng trên mái ngói. "Ông về nghỉ đi, mai còn phải lên phủ tiếp. Tôi ở lại coi hai người lính niêm nốt mấy kiện cuối."

Đôn gật đầu, nhìn quanh gian kho một lượt, những kiện hàng xếp hàng ngay ngắn, mỗi kiện đều đã có dấu niêm phong riêng, trông không khác gì nhau là mấy dưới ánh sáng lờ mờ cuối buổi chiều.