Tuất đứng giữa sân, chưa kịp cởi đôi guốc lấm bùn, tay vẫn còn cầm một cọng cỏ khô đang nhai dở. Đôn ra tới nơi thì thấy cậu đứng đó, mặt đỏ bừng như vừa chạy một quãng dài.

"Cậu chạy từ đâu tới đây mà thở như trâu kéo cày vậy?"

"Từ chợ Cầu Đông." Tuất nhả cọng cỏ ra, giắt lại vào túi áo, một thói quen cũ từ hồi còn theo hầu Đôn lúc trẻ. "Tôi nghe người ta đồn ầm lên ngoài chợ, nói quan Thị thư họ Lê sắp đi sứ sang Tàu. Tôi không tin, chạy thẳng về đây hỏi cho ra lẽ."

"Đồn đúng đấy."

Tuất đứng sững lại một lúc, như không ngờ câu trả lời lại nhanh và gọn đến vậy.

"Đúng thật à?"

"Đúng. Triều đình cử tôi làm Phó sứ, đi báo tang Thượng hoàng, kèm dâng lễ cống." Đôn ngồi xuống bậc thềm, ra hiệu cho Tuất ngồi cùng. "Cậu chạy vội thế này, định hỏi gì?"

"Định hỏi đi bao lâu, đi đường nào, đi mấy người." Tuất ngồi xuống, hai tay chống lên đầu gối. "Nhưng giờ tôi đổi ý, tôi muốn hỏi câu khác trước."

"Hỏi đi."

"Cậu định mang mấy người theo hầu?"

Đôn nhìn cậu, hiểu ngay câu hỏi ấy đang dẫn tới đâu.

"Chưa tính kỹ. Chắc mấy người lính, người coi lễ vật, theo lệ chung của đoàn."

"Tôi muốn đi." Tuất nói thẳng, không vòng vo như mọi lần khác. "Tôi muốn theo cậu chuyến này."

"Cậu có vợ có con rồi, Tuất."

"Biết rồi, không cần nhắc." Tuất gãi đầu, giọng hơi cứng lại. "Nhưng cậu đi xa lần đầu, đi một nơi cậu chưa từng đặt chân tới, không nói được tiếng người ta, chỉ đọc được chữ người ta thôi. Tôi không yên tâm để cậu đi một mình giữa đám người lạ suốt hai năm trời."

"Tôi không đi một mình. Có cả đoàn sứ, có Chánh sứ, có Phó sứ, có lính tráng đi kèm."

"Đoàn sứ là đoàn sứ, không phải là tôi." Tuất đáp, giọng chắc nịch. "Trong đoàn ấy, ai lo cho cậu bằng tôi lo? Ai để ý cậu ăn có no không, ngủ có yên không, mà không phải vì phận sự, chỉ vì quen biết cậu từ hồi còn ở Diên Hà?"

Đôn im lặng một lúc. Ngoài sân, một con gà mái dẫn đàn con đi ngang, mổ mổ vài hạt thóc rơi vãi.

"Cậu nói vậy, nhưng vợ con cậu tính sao?"

"Tôi đã tính rồi." Tuất đáp, không do dự. "Vợ tôi ở nhà, còn có cha mẹ hai bên đỡ đần, ruộng vườn đã thu hoạch xong xuôi, hai năm không phải là hai năm bỏ mặc gia đình đói khát. Tôi tính kỹ rồi mới dám chạy tới đây."

"Cậu tính kỹ, nhưng cậu chưa hỏi vợ cậu."

Tuất khựng lại, rồi cười gượng.

"Chưa. Tôi định hỏi cậu trước, xem cậu có cho đi không đã, hỏi vợ mà cậu không cho đi thì hỏi làm gì cho thêm chuyện."

"Vậy nếu tôi không cho đi thì sao?"

"Thì tôi buồn." Tuất nói thẳng, không giấu giếm. "Nhưng tôi vẫn tôn trọng, vì cậu là người quyết, không phải tôi."

"Cậu không sợ đường xa à? Người ta nói đi hết gần hai năm, qua bao nhiêu vùng đất lạ, không biết tiếng, không biết đường."

"Sợ chứ. Nhưng tôi sợ để cậu đi một mình còn hơn." Tuất đáp, giọng chùng xuống một chút. "Cậu đọc được chữ họ viết. Tôi chỉ đọc được cách họ đi đứng thôi, nhưng cách đi đứng thì tôi đọc giỏi hơn cậu, cậu nhớ hồi xưa không, ai là người phát hiện tên trộm trong xóm trước cả lính tuần?"

"Tôi nhớ."

"Vậy đấy. Cậu lo phần chữ nghĩa, tôi lo phần mắt nhìn. Hai cái ấy khác nhau, nhưng đi xa thì cần cả hai."

Đôn nhìn cậu một lúc lâu. Cái vẻ mặt ấy, cách nói thẳng thớm ấy, không khác gì mấy so với ngày xưa, khi cả hai còn là hai đứa trẻ chạy rông ngoài đồng Diên Hà, chỉ khác là bây giờ hai người đều đã ngoài ba mươi, đều đã có gia đình riêng.

"Để tôi nghĩ thêm." Đôn nói. "Chuyện này không phải tôi muốn là được, phải xin phép trên, phải xem lệ có cho tùy tùng riêng đi theo hay không."

"Có lệ đấy." Tuất đáp ngay, như đã dò hỏi trước. "Tôi nghe người ở chợ nói, mấy đoàn sứ trước cũng có quan mang theo gia nhân riêng, không có phẩm hàm gì, chỉ đi theo hầu hạ việc riêng của quan thôi."

"Cậu hỏi dò kỹ nhỉ."

"Chạy tới đây mà không dò trước thì dại lắm." Tuất cười, lần này cười thật, không còn gượng gạo như lúc nãy.

Đôn cũng bật cười, lắc đầu.

"Được rồi. Để tôi hỏi lại cho chắc, rồi trả lời cậu sau."

"Bao lâu?"

"Vài hôm."

"Vài hôm là bao lâu? Ba hôm, năm hôm, hay cậu định câu giờ cho tôi nản mà bỏ ý định?"

"Ba hôm." Đôn đáp, không nhịn được cười trước cái tính sốt ruột quen thuộc của cậu. "Ba hôm nữa, cậu quay lại đây, tôi trả lời."

Tuất đứng dậy, phủi bụi trên vạt áo, rồi rút cọng cỏ trong túi ra nhai lại, vẻ mặt đã bớt căng thẳng hơn lúc mới tới.

"Được. Ba hôm. Tôi sẽ về nói trước với vợ tôi một tiếng, để nếu cậu đồng ý thì khỏi phải bàn tính gấp gáp."

"Cậu vừa nói cậu tính kỹ rồi cơ mà."

"Tính kỹ trong đầu tôi thôi, còn vợ tôi thì chưa biết gì cả." Tuất cười hì hì, rồi bước ra cổng, vừa đi vừa ngoái lại. "Ba hôm nhé, đừng có quên."

Đôn đứng nhìn theo bóng cậu khuất sau góc tường, lòng vừa buồn cười vừa có một nỗi lo nhỏ vừa mới nhen lên, không phải lo về Tuất, mà lo về việc phải thuyết phục ai đó trên phủ chấp nhận cho một người không có phẩm hàm đi theo suốt một chuyến đường dài như vậy.