Chiều thứ Bảy, Nam và Lâm quay lại Hẻm 118, lần này không phải để ăn trưa qua loa như mọi khi, mà mang theo hẳn một cái túi đựng vài cuốn sổ tay trống, bút, và máy tính xách tay của Lâm, chuẩn bị cho một buổi đọc kỹ càng hơn.

Ông Hai Cảnh đã dọn sẵn một góc bàn trong quán, giờ vắng khách buổi chiều, chỉ còn lác đác vài người ngồi uống trà đá. Ông mang ra không chỉ một cuốn sổ như lần trước, mà cả một hộp giấy đựng thêm bốn cuốn sổ cũ khác, bìa đã sờn, một số trang giấy ố vàng theo năm tháng.

"Má tao viết cả chục cuốn từ hồi mở quán tới lúc mất," ông Hai nói, giọng có chút bồi hồi khi nhìn đống sổ cũ bày trên bàn. "Cậu giữ hết, không dám bỏ cuốn nào, dù chữ má lem nhem khó đọc lắm."

Ba người chia nhau đọc, mỗi người một cuốn, ông Hai vừa đọc vừa kể lại những câu chuyện đi kèm mỗi trang sổ khi Nam hoặc Lâm hỏi tới. Có trang ghi về một cô hàng xóm hay ghé mua chịu tô hủ tiếu mỗi sáng thứ Hai, kèm dòng chú thích nhỏ "coi chừng, dạo này hay cáu gắt với chồng". Có trang ghi về một cậu học trò nghèo, món ăn luôn là cơm trắng với trứng chiên rẻ nhất thực đơn, kèm dòng "đợt này thi cử, đừng đòi tiền gấp".

"Má tao thương người lắm," ông Hai nói, giọng trầm xuống. "Ghi sổ vậy không phải để đòi nợ, mà để nhớ coi ai đang cần gì, ai đang buồn gì. Có bữa má nói với tao, 'nợ tiền dễ trả, nợ lòng mới khó trả'."

Nam lật qua từng trang, mắt dừng lại lâu hơn ở những chỗ định dạng ghi chép có gì đó khác biệt so với phần còn lại: không chỉ ghi tên món và số tiền, mà còn có một dòng thời gian cụ thể ghi trước, đôi khi cả tuần, đôi khi chỉ vài ngày.

Lâm, ngồi cạnh, mở laptop, mở song song mã nguồn cũ của app, cuộn tới đoạn code anh viết đầu tiên năm 2023, đối chiếu cấu trúc dữ liệu mình từng thiết kế với cách bà Tư ghi chép trong sổ. Anh im lặng một lúc lâu, gương mặt dần biến sắc.

"Nam, coi cái này," Lâm gọi, xoay màn hình laptop cho Nam thấy. "Cấu trúc dữ liệu tao dùng để lưu giao dịch, cột thứ tự y hệt cách má tao ghi: tên, số tiền, thời gian dự kiến, rồi mới tới thời gian thực tế. Tao code theo cấu trúc này từ đầu mà không hề nghĩ ngợi gì, cứ tưởng đó là cách hợp lý nhất để lưu dữ liệu, giờ nhìn lại mới thấy... tao đang chép y hệt cách má tao viết sổ."

Ông Hai lặng người nghe, tay đặt lên một trang sổ, không nói gì, chỉ gật đầu chậm rãi, như đang xác nhận một điều gì đó ông đã ngờ từ lâu nhưng chưa dám nói ra thành lời.

Nam tiếp tục lật, tới gần cuối một cuốn sổ ghi năm 2013, tay anh bỗng khựng lại. Một dòng chữ nhỏ, nét mực đã phai nhưng vẫn đọc được rõ ràng, ghi một cái tên khiến tim anh đập nhanh hẳn lên.

Bên dưới, một dòng khác, viết cùng một nét bút nhưng có vẻ được thêm vào sau, mực đậm hơn một chút.

Nam nhìn chằm chằm vào hai dòng chữ, không thốt nên lời. Năm đó, đúng năm gia đình anh vỡ nợ, bán nhà, đúng năm mọi thứ trong cuộc sống anh sụp đổ mà không một ai, kể cả chính anh khi đó mười lăm tuổi, kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra cho tới khi nó đã xảy ra rồi.

"Cậu Hai," Nam ngẩng lên, giọng run nhẹ. "Bà biết trước chuyện nhà con sẽ vỡ nợ sao?"

Ông Hai nhìn dòng chữ Nam đang chỉ, gương mặt ông thoáng sững lại, rồi ông thở dài thật sâu, giọng nhỏ đi như đang tự nói với chính mình nhiều hơn là trả lời câu hỏi của Nam.

"Cậu không biết má viết dòng đó hồi nào con à. Nhưng nếu má viết vậy... thì chắc má cũng đau lòng lắm khi thấy trước mà không cản được."

Cả ba người ngồi im lặng một lúc lâu, quán vắng dần khách khi trời bắt đầu ngả về chiều muộn, chỉ còn tiếng quạt trần cũ quay đều trên đầu. Nam cầm cuốn sổ trong tay, ngón tay lướt nhẹ trên nét chữ đã phai của một người phụ nữ anh chỉ nhớ mang máng qua vài lần ăn chịu thời thơ ấu, nhưng hoá ra bà đã từng nhìn thấy trước một phần nỗi đau lớn nhất đời anh, sớm hơn cả chính gia đình anh. Lâm đặt tay lên vai bạn, không nói gì, chỉ để Nam có thời gian ngồi với cảm giác vừa lạ vừa quen ấy, trước khi cả ba tiếp tục công việc còn dang dở với chồng sổ cũ trên bàn.