Mũi đò ngang thúc vào cát, kêu sột một tiếng, và ba bà gánh muối nhảy xuống từng người một, thúng chồng thúng, đòn gánh cong dưới vai. Sớm mồng 10, ngày chẵn.

Người cuối cùng bước xuống không mang muối. Một ông già áo lang y chàm bạc màu, tay nải thuốc đeo vai, một cây gậy tre chống xuống cát, từng bước một, như dò đường.

Ba bà gánh muối đi qua bãi, đặt thúng xuống trước am, mỗi người bốc một nhúm đặt lên lá bàng. Không ai nói. Bà cuối cùng liếc ông già một cái, rồi liếc cái gậy tre, rồi cúi xuống cắm nhang.

Kình ngồi xổm trước am, cạnh mệ Vén, tay cầm cái xẻng nhỏ xúc tro nhang cũ vào mo cau. Nó nghe tiếng gậy chạm cát trước khi ngẩng lên. Gậy dừng cách am ba bước, ngay trước bậc đá đầu tiên của lối lên tháp.

Thầy Khiêm đứng đó. Thầy nhìn Kình. Rồi thầy nhìn xuống vai trái của nó.

Mệ Vén không ngẩng, hai tay vẫn vá không khí. Thầy nói với vai ấy, giọng nhỏ, đủ nghe.

"Ông cũng xuống đây."

"Nó đi thì tui đi," Cộc nói.

Rồi thầy mới quay sang Kình.

"Con tới đây làm gì?"

"Thầy Đức ghi."

"Ông Đức ghi thì ông Đức đọc. Con nghe làm gì?"

"Con nghe rồi."

"Về đi."

"Con mới tới, thầy."

"Mới tới thì về cho dễ."

Kình đặt cái xẻng xuống. Nó nhìn thầy, không đứng dậy.

"Thầy nói vì sao con về."

Thầy im. Gậy tre trong tay thầy nghiêng một chút theo gió. Mệ Vén nhìn thầy từ dưới lên, cặp mắt đục ngước qua khóe, mười ngón tay vẫn đưa.

"Thầy không nói thì con ở," Kình nói. "Thầy đuổi con thì con đi hỏi người ta vì sao thầy đuổi."

"Con hỏi ai?"

"Hỏi mệ. Hỏi anh Sỏ. Hỏi ông Trùm."

"Họ không có gì để nói con nghe."

"Có thể."

"Vậy con hỏi để làm gì?"

"Hỏi cho biết họ không có gì để nói."

Thầy nhìn nó. Nhìn lâu, như nhìn một chữ viết lệch mà nét lệch lại đẹp.

Mệ Vén lên tiếng, không ngước.

"Ông thầy tới lần đầu?"

"Tôi tới một lần. Lâu rồi."

"Lâu là bao lâu?"

Thầy không đáp. Thầy đứng thêm một nhịp, rồi bước tới, ngồi xuống bậc am, thả tay nải cạnh chân. Thầy giơ tay, nhẹ nhàng nắm lấy cổ tay mệ Vén, hai ngón đặt lên mạch.

Mệ để yên. Sóng vỗ chân mũi đất sau lưng họ, từng nhịp, nặng, rồi rút, và trong khoảng lặng giữa hai nhịp nghe được tiếng nhang cháy tí tách.

"Mệ ho đêm?"

"Ho."

"Ho khan hay ho đờm?"

"Ho khan. Ho tới sáng."

"Mai tôi gửi thuốc qua đò."

"Mệ không có tiền."

"Tôi không bán."

Mệ Vén cười, lộ mấy cái răng. Bà rút tay về, thò vào cái bọc vải bên hông, lôi ra ba nén nhang còn nguyên, que mảnh, đầu hồng. Bà đưa cho thầy.

"Ông thầy thắp cho Bà."

Thầy không cầm. Hai bàn tay thầy đặt úp trên đầu gối.

"Tôi không thắp."

"Răng không thắp?"

"Tay tôi run. Cầm nhang không thẳng."

Kình nhìn tay thầy. Hai bàn tay gầy, đốt to, nằm yên trên đầu gối áo chàm, không động. Không run. Nó không nói gì.

Cộc nhìn Kình, rồi nhìn thầy, rồi quay mặt đi.

Mệ Vén thu nhang lại, nhét vào bọc. Không giận, không thúc. Bà chỉ cúi xuống tay mình, vá tiếp.

Thầy liếc vai Kình.

"Ông ăn được không?"

"Tui ăn được," Cộc nói. "Tui ăn ít."

"Ít là bao nhiêu?"

"Ít hơn trước."

Thầy không hỏi thêm.

"Ông thầy ở bên đình Bàu Mặn?" mệ Vén hỏi.

"Phải."

"Bên đó ăn gì?"

"Cháo. Cháo muối."

"Cháo muối cũng là cháo."

"Mệ nói đúng."

"Con ăn ở đâu?" thầy hỏi.

"Chái lưới nhà anh Sỏ. Ngủ trên lá, trải chiếu cói. Mai đi kéo lưới thì có phần cá, không kéo thì không phần. Con học lật thúng nữa."

"Lật được chưa?"

"Lật được. Lật mà không lật lại được."

"Rồi sao?"

"Ghẹ lội ra lật lại. Nó cười ba ngày."

"Ai chia cá?"

"Ông Trùm Lạc."

"Có ai bắt nạt con không?"

"Không. Ghẹ hay trêu, mà nó trêu chớ không bắt nạt."

"Ghẹ?"

"Thằng nhỏ con anh Sỏ. Nó bảo con lớn đầu chưa thấy biển."

Thầy cười, một hơi nhỏ qua mũi.

"Mắm ở đây con ăn được không?"

"Con ăn được. Chị Mận làm mắm, ăn một miếng thì mặn chảy nước mắt."

"Ăn mặn thì uống nước nhiều vào. Nước giếng ở đây lợ, con đun sôi rồi hãy uống."

"Dạ. Chị Mận cũng dặn vậy."

"Chị ấy dặn đúng. Có chỗ ăn thì tốt."

"Vậy thầy thôi bảo con về?"

"Ta vẫn bảo."

Thầy chống gậy đứng dậy. Hơi chậm, đầu gối kêu một tiếng khô. Thầy quay lại nhìn mệ Vén, gật đầu một cái rất nhỏ, rồi nhìn Kình thêm một lần, không nói.

Kình cũng không nói. Nó ngồi xổm, hai tay đặt lên đầu gối, ngước nhìn thầy đi.

Mệ Vén đợi cho tiếng gậy xa hơn mấy bước, không nói gì. Hai tay bà vẫn vá.

Cộc ghé sát tai Kình, nhỏ như tiếng muỗi.

"Tay ổng đâu có run."

"Con thấy."

"Mày không nói."

"Ổng không muốn con nói."

"Ổng đâu có bảo."

"Ổng nói dối dở hơn con."

"Cả hai đứa dở. Mà dở khác kiểu."

"Kiểu nào?"

"Mày dở vì mày không biết giấu. Ổng dở vì ổng biết mà giấu không nổi."

"Con không hiểu."

"Hiểu làm gì. Quét tro đi."

Kình cầm xẻng lên, nhưng không xúc. Nó nhìn theo, cái xẻng nhỏ treo lơ lửng trên mo cau, tro nhang rơi xuống từng nhúm khô.

Thầy đi ngược ra đò, gậy tre gõ cát từng nhịp. Ngang qua bậc đá đầu tiên của lối lên tháp, chân phải thầy nhấc lên. Mũi dép cỏ chạm mép đá xám.

Chạm. Rồi thầy đặt chân xuống lại, trên cát.

Thầy đi vòng qua bậc đá ấy, ra đò.