Một mảnh gạch còn nét chữ Nho nằm ngửa trên cát ngay mũi chân Kình. Nửa nét còn dính rêu xanh. Gió biển lùa qua, một hạt bụi gạch lăn khỏi mép mảnh, rơi xuống không thành tiếng.

Lòng bàn tay nó vẫn áp vào tường. Dưới ngón tay là một rãnh nông hình con cá non, mát lạnh như đá dưới nước.

Nó không rút tay về.

Sau lưng nó có tiếng giày bước trên cát lẫn gạch vụn, chậm, đều. Nó không quay lại. Nó nghe tiếng bước dừng ở hương án.

Tế Tửu cầm tờ sắc lên bằng hai tay. Kình nghiêng đầu, nhìn qua vai. Ông nâng tờ giấy nghiêng ra ánh chiều. Mực trên giấy vẫn bóng ướt, phản lại một vệt sáng như mặt nước trong chén.

Ngón cái ông đặt lên một chỗ trên tờ sắc. Kình đứng xa, không đọc được chữ nào, chỉ thấy ngón cái ấy dừng lại. Dừng lâu.

Ông ngẩng lên. Ông nhìn Khuê đứng cạnh hương án.

Khuê nhìn lại. Cô không cúi.

Ông không nói với cô câu nào. Ông đặt tờ sắc xuống mặt hương án, kéo thỏi mực chặn góc trái về cho ngay ngắn, thẳng hàng với cạnh giấy. Uẩn đứng sau Khuê, ôm sổ, mắt nhìn đất.

Rồi Tế Tửu quay sang Kình.

Ông nhìn rất lâu. Nhìn bàn tay nó trên tường. Nhìn vai trái nó, chỗ Cộc ngồi co lại như con mèo ướt. Mắt ông dừng ở đó, ở khoảng không, rồi đi tiếp. Nhìn cây mái chèo.

Cộc nắm cổ áo Kình, bàn tay nhỏ lạnh ngắt.

Tế Tửu quay sang Thạc. Ông nói không to, vừa đủ cho hai hàng đầu hai làng và đội hát nghe.

"Thằng bé ấy là lỗ hổng của hệ thống. Vì lẽ đó ta cần hệ thống mới."

Không ai động. Bên đội hát, có người làm rơi một chùm nhạc đồng xuống cát, kêu xủng một tiếng rồi im.

"Học chính, bắt."

Hai người lính ở mép bãi bước tới. Giáo dựng, giày lún trong cát.

Thạc không nhúc nhích. Ông đứng cạnh hương án, ống sổ ở đai, cuốn sổ biên bản mở trên tay. Giọng ông vẫn như đọc số.

"Theo quy định, lễ chưa xong thì không bắt người ở nơi tế."

Hai người lính dừng lại.

"Lễ xong rồi," Tế Tửu nói.

"Thưa, sắc chưa ráo. Biên bản tôi chưa ghi xong."

"Ông ghi bao giờ xong?"

"Thưa, khi sắc ráo."

"Sắc đồng bộ in bằng khí cụ. Mực khí cụ ráo trong một khắc."

"Thưa, tôi ghi cái tôi thấy. Tôi thấy chưa ráo."

Tế Tửu nhìn Thạc. Một nhịp, lâu bằng một hơi thở.

"Ghi cho kỹ."

Ông giơ tay ra hiệu. Hai người lính lui về mép bãi.

Ông Trùm Lạc từ trong đám Mũi Vá bước ra. Ông không nói gì. Ông đi tới, đứng cạnh Kình, sát tường, khăn đóng hơi lệch. Rồi anh Sỏ bước ra, đứng bên kia. Rồi thằng Ghẹ chạy vào, chen tới đứng trước cả hai, ngẩng mặt lên nhìn mấy người lính.

Không ai hô. Không ai nói câu nào.

Bên Bàu Mặn, không ai bước ra. Lý trưởng Bồi đứng nguyên chỗ cũ. Ông quay đầu nhìn qua sông, về phía hiên đình bên kia, chỗ hòm sắc Thành hoàng đang phơi.

Kình nhìn sang thầy Khiêm.

Thầy đứng chỗ cũ, cạnh tảng đá thấp, hai tay sau lưng. Thầy không nhìn Kình. Thầy nhìn mảng tường vừa bong, nhìn mấy con cá non và mắt lưới vừa lộ ra.

Cộc ghé sát tai nó.

"Đứng yên. Đừng nói nữa."

"Con nói rồi."

"Ừ. Nói đủ rồi."

Ghẹ quay lại, ngước lên nhìn Kình, thì thầm.

"Anh. Họ bắt anh hả?"

"Chưa."

"Chưa là chừng nào?"

"Tui không biết. Hỏi ông Học chính."

"Ổng nói lễ chưa xong. Rứa thì mình làm lễ hoài, đừng cho xong."

Anh Sỏ đặt bàn tay lên đầu nó, ấn nhẹ xuống.

"Im, mi."

"Tui nói nhỏ mà."

"Nhỏ cũng im."

Ông Trùm Lạc không quay đầu. Ông nói với khoảng không trước mặt, như nói với cái tường.

"Tui đứng đây. Tui không biết đứng đây làm chi. Mà tui đứng."

"Ông Trùm về đi," Kình nói nhỏ. "Mai họ ghi tên ông."

"Ghi thì ghi. Tên tui có trong sổ thuế ba mươi năm rồi. Ghi thêm một dòng không nặng."

Tế Tửu không nhìn đám người đứng ở tường nữa. Ông quay lưng, đi xuống lối đá về phía bến đò. Hai Học quan Khoa Bút theo sau. Người béo đi qua hương án thì liếc tờ sắc một cái, rồi bước nhanh hơn.

Khuê không theo. Cô đứng nguyên cạnh hương án một lúc, rồi đi tới chân tường, dừng trước mặt Kình. Uẩn đứng lại ở hương án, ngẩng lên một lần rồi cúi xuống.

"Huynh rút tay khỏi tường đi."

"Tường mát mà muội."

"Mọi người đang nhìn huynh."

"Từ sáng người ta nhìn rồi."

"Ông ấy đã thấy rồi, huynh." Giọng cô vẫn như đọc biên bản. "Ông ấy thấy huynh, ông ấy thấy chữ của muội. Một lúc hai cái."

"Ổng có nói gì muội không?"

"Không. Ông ấy kéo thỏi mực cho ngay."

"Vậy là sao?"

"Muội không biết. Muội chưa từng thấy ông ấy không nói gì với người chép sai."

"Muội có sợ không?"

Khuê nhìn bàn tay nó trên tường.

"Muội sợ. Huynh rút tay ra trước đi, rồi muội trả lời câu khác."

Đội hát vẫn đứng hàng sát chân tường. Bà đội Giáp không giơ quạt nữa. Piên ở hàng hai, tay trái giấu trong tay áo.

Người hai làng bắt đầu tản ra, chậm, từng nhóm nhỏ, không ai nói to.

Thạc đi tới bậc am dưới chân mũi đất, chỗ mệ Vén ngồi lúc sáng. Mệ đã đứng dậy, ôm tấm lưới vào lòng, đi xuống bãi. Thạc ngồi xuống bậc ấy. Ông mở cuốn sổ biên bản trên đầu gối, chấm bút.

Kình rút tay khỏi tường. Lòng bàn tay nó in mờ mấy đường rãnh đỏ. Nó đi xuống lối đá, qua chỗ Thạc ngồi.

Thạc viết hai chữ. Rồi dừng bút, ngòi bút treo trên giấy.

Kình đứng gần đủ để đọc, đọc chậm, từng chữ một.

"Chưa xong."